رسول گفت (ص)، «از خدای تعالی بترسید در حق بندگان و زیردستان خویش از آن طعام دهید ایشان را که خود خورید و از آن پوشانید که خود پوشید و کاری مفرمایید که طاقت ندارند اگر شایسته باشند نگاه دارید و اگر نه بفروشید و خلق خدای را در عذاب مدارید که خدای تعالی ایشان را بنده و زیردست شما گردانیده است و اگر بخواستی شما را زیر دست ایشان گردانیدی» و یکی پرسید که یا رسول الله روزی چند بار عفو کنیم از بندگان خویش؟ گفت، «هفتادبار».
و اخنف بن قیس را گفتند، «بردباری از که آموختی؟» گفت، «از قیس بن عاصم که کنیزک به آبزنی آهنین بره بریان از وی آویخته می آورد. از دست وی بیفتاد. بر فرزند وی آمد و هلاک شد. کنیزک از بیم آن بیهوش شد. گفت، «ساکت باش که تو را جرمی نیست. تو را آزاد کردم از برای خدای تعالی.» و یکی از بزرگان، چون غلام وی نافرمانبرداری کردی گفتی که عادت خواجه خویش گرفته ای، چنان که خواجه تو در مولای خویش عاصی می شود و تو نیز همچنان می کنی؟
و ابومسعود الانصاری غلامی داشت. او را می زد. آوازی شنید که کسی می گفت، «ابامسعود! دست بدار از وی.» باز نگریست. رسول (ص) را دید. گفت، «بدان که خدای تعالی بر تو قادرتر از آن است که تو بر وی.»
پس حق مملوک آن است که از آنان و نان خورش و جامه بی برگ ندارد و به چشم کبر در وی ننگرد و داند که او همچون وی آدمی است و چون خطایی کند از خطای خویش براندیشد که در حق خدای تعالی می کند و چون خشمش برآید از قدرت حق تعالی براندیشد بر وی. رسول گفت (ص) که هرکه زیر دست وی وی را طعامی ساخت و رنج و دود آن کشید و از وی بازداشت، گو وی را با خویشتن بنشان تا بخورد. اگر نکند لقمه ای گیرد و در روغن گرداند و به دست خویش در دهان وی نهد و بگوید بخور.
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: رسول خدا (ص) تأکید کردند که باید با بندگان و زیردستان خود به انصاف و احترام رفتار کنیم. آنان را با غذایی که خود میخورید، تغذیه کنید و از آنچه خود میپوشید، به آنها بپوشانید. هیچ کاری نباید بر عهده آنها بگذارید که توانایی انجامش را ندارند. اگر شایستهاند، آنها را نگه دارید و در غیر این صورت، به آنان بپردازید. رسول (ص) اشاره کردند که نباید بندگان را در عذاب قرار دهید چون خداوند آنان را تحت اختیار شما قرار داده است.
در مورد عفو و بخشش، رسول (ص) فرمودند که باید حتی هفتاد بار نیز از بندگان خود عفو کنید. همچنین به داستان بردباری اخنس بن قیس اشاره شد که او از قیس بن عاصم آموخت. در این داستان، وقتی که کنیزی خطا کرد و بچهی او را کشت، او به خاطر تقوی و خداوندگذاری او را آزاد کرد.
ابومسعود انصاری نیز داستانی از خود بیان کرد که چگونه به خاطر یادآوری پیامبر (ص) از زدن غلامش دست برداشت. رسول خدا (ص) فرمودند که حق مملوکی بر عهده شما این است که به او غذا و لباس بدهید و با او با احترام برخورد کنید. اگر او خطایی کرد، باید به خاطر خطای خود بر خود بیندیشد و بدانند که در برابر قدرت خداوند، همه برابرند. در انتها، رسول (ص) گفتند که باید با بندگان خود به گونهای رفتار کنید که به آنها غذا بدهید و از آنان بخواهید تا با شما بنشینند و بخورند.
هوش مصنوعی: پیامبر (ص) فرمودند: «از خداوند متعال بترسید در مورد بندگان و زیردستانتان. به آنها غذایی بدهید که خودتان میخورید و آنها را با لباسهایی بپوشانید که خودتان میپوشید. کاری نکنید که تحمل آن را ندارند. اگر شایستهاند، آنها را نگه دارید و اگر نه، آنها را بفروشید. مردم خدا را در رنج نگذارید، چرا که خداوند آنها را بندگان و زیردستان شما قرار داده و اگر میخواست، شما را زیر دست آنها قرار میداد.» شخصی پرسید: «یا رسول الله، چند بار باید از بندگان خود عفو کنیم؟» پیامبر پاسخ دادند: «هفتاد بار.»
هوش مصنوعی: اخنف بن قیس در پاسخ به سوالی درباره منبع بردباریاش، داستانی را از قیس بن عاصم نقل میکند. او میگوید که قیس وقتی کنیزکی که یک بره بریان را با یک سیخ آهنین به او میآورد، متوجه شد که کنیزک به اشتباه سیخ را میافکند و باعث آسیب به فرزندش میشود. کنیزک به خاطر ترس بیهوش میشود، اما قیس به او میگوید که نگران نباشد و او را به خاطر خدا آزاد میکند. همچنین، یکی از بزرگان چون غلامش نافرمانی کرد، به او میگوید که تو هم مثل آقایت در برابر مولا خود نافرمانی میکنی.
هوش مصنوعی: ابومسعود انصاری که یک غلام داشت، او را کتک میزد. ناگهان صدایی شنید که شخصی میگفت: «ابومسعود! از او دست بکش.» وقتی برگشت، پیغمبر (ص) را دید و ایشان به او فرمودند: «بدان که خداوند قادرت است و او بر تو از تو قویتر است.»
هوش مصنوعی: حقوق کارگران این است که از صاحبکار خود آزار نبینند و نباید با نگاهی متکبرانه به آنها بنگرند. باید بدانند که آنها نیز انسان هستند و اگر خطایی از آنها سر زد، ابتدا باید به خود بیندیشند که این خطا چه تأثیری بر رابطهاش با خدا دارد. همچنین، وقتی خشم آنها برمیخیزد، باید به قدرت خداوند فکر کنند. پیامبر (ص) فرمودهاند که هر کس کاری برای زیر دستانش انجام میدهد، باید آنها را به خوردن غذا دعوت کند. اگر چنین نکرد، باید از غذای خود به آنها بدهد و بگوید که بخورند.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.