مبارک باد هر عیدی به خسرو خاصه نوروزش
بدین معنی که از شادی بود هر روز نو روزش
شه گیتی محمد شه که رویش عید را ماند
که هم هر روز بادش عید و هم هر عید نوروزش
ذخیرهیْ عالم امکان دو دستِ گنج بخشایش
خزینهیْ رحمت یزدان روانِ طاعت آموزش
امل طفلی سر پستان رحمت کلکِ دُر پاششن
اجل قصری خم ایوان نصرت تیغ ِکین توزش
ستون کاخ فیروزی سنانِ گردن افرازش
جمال چهرهٔ هستی ضمیر عالم افروزش
کمان اوست چرخ و نقطهٔ اوجش بود قبضه
دو گوشهیْ او دو قطب و زه مَجَرّه جرم خور توزش
گه نخجیر نسرینِ فلک را بردَرَد بازش
به گاه صید شیر آسمان را بشکند یوزش
هزاران گنج را از جود در آنی بپردازد
کندشان پر همان دم باز تیغِِ گنج اندوزش
بود مِکیال میکائیل دست رزق بخشایش
بود چنگال عزرائیل شمشیر جهانسوزش
معاذالله اگر زی چرخ گردد ناوکش پَرّان
به مغز نُه فلک تا پر نشیند تیر دلدوزش
به پشت شیر گردون فیالمثل گر بَرزَند مشتی
به شاخ گاو و ماهی ساید از اوج فلک پوزش
زمین و چرخ شایستیش بودن بندهٔ درگه
گر آن نه در شکم حرصش گر این نه بر کتف فوزش
به سایل داد هر دُرّی که یم در سینه مکنونش
به زایر ریخت هر زرّی که کان در کیسه مکنوزش
به مُشکین خُلق و شیرین نطق او گویی جهان داده
هر آن نافه که در چینش هر آن شکر که در هوزش
جهان ویرانهای در ساحت اقلیم معمورش
فلک فیروزهای در خاتم اقبال فیروزش
نهد آهسته رمح خویش اگر بر تودهٔ غبرا
شود نوک سنان تا ناف گاو خاک مرکوزش
چنانش صدق با یزدان که قرآن با همه معنی
برو کرد آشکارا سر به سر آیات مرموزش
الا نحوی روایت تا ز فاعل هست و مفعولش
الا صرفی حکایت تا ز ناقص هست و مهموزش
همی هر سالی از سال دگر به فال دلجویش
همی هر روزی از روز دگر به بخت بهروزش
الا تا هشتمین گردون به دوز لاعبان ماند
که از انجم بَرو چیدهست هر سو مهرهٔ دوزش
بد اندیشش چنان بادا قرین محنت و ماتم
که سوزد دوزخی را جان و دل بر زاری و سوزش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده تبریکِ عید و نوروز به محمدشاه قاجار است و با این آرزو آغاز میشود که هر روزِ شاه نوروز باشد. شاعر سپس بخشندگی، دلاوری و قدرتِ شاه را با اغراقهای کیهانی میستاید: آسمان کمانِ اوست، تیرش مغزِ فلک را میشکافد، نیزهاش تا نافِ گاوِ زمین فرو میرود و دستش دریا و معدن را میبخشد. در پایان با دعاهایی که به مدتِ برقراریِ دانشِ صرف و نحو و گردشِ فلک پیوند خورده، بقای بختِ شاه و گرفتاریِ دشمنانش را آرزو میکند.
هوش مصنوعی: هر عیدی بر شاه مبارک باد، بهویژه نوروز؛ به این معنا که از شادمانی، هر روزِ او روزی نو و نوروز است.
هوش مصنوعی: شاهِ جهان، محمدشاه، که چهرهاش به عید میماند؛ آرزو میکنم هر روزش عید باشد و هر عیدش نوروز.
هوش مصنوعی: دو دستِ گنجبخش او اندوختهٔ همهٔ جهانِ هستی است و جانِ فرمانبرداریآموزِ او گنجینهٔ رحمت خداوند است.
هوش مصنوعی: آرزو چون کودکی است که از پستانِ رحمت، یعنی قلمِ گوهرافشانِ او، شیر میخورد؛ و مرگ چون کاخی است که طاقِ ایوانِ پیروزیاش شمشیرِ کینخواهِ اوست. یعنی قلمش امیدها را میپرورد و شمشیرش جایگاه مرگ است.
هوش مصنوعی: نیزهٔ سربرافراشتهٔ او ستونِ کاخِ پیروزی است و اندیشهٔ جهانافروزش زیباییِ چهرهٔ هستی است.
هوش مصنوعی: آسمان کمانِ اوست و بلندترین نقطهٔ آسمان دستگیرهٔ آن کمان است؛ دو قطبِ آسمان دو سرِ کماناند، کهکشان زهِ آن است و قرصِ خورشید پوششِ پوستِ درختی است که بر کمان میکشند.
هوش مصنوعی: هنگام شکار، بازِ شکاریِ او صورت فلکیِ کرکس را از هم میدَرَد و یوزِ او شیرِ آسمان، یعنی برج اسد، را درهم میشکند.
هوش مصنوعی: از سرِ بخشندگی هزاران گنج را در یک لحظه میبخشد و شمشیرِ گنجاندوزش همان دم دوباره آن گنجها را پر میکند؛ یعنی غنیمتهای جنگ جای بخششهایش را پر میکند.
هوش مصنوعی: دستِ روزیبخشِ او پیمانهٔ میکائیل، فرشتهٔ روزیرسان، است و شمشیرِ جهانسوزش چنگالِ عزرائیل، فرشتهٔ مرگ.
هوش مصنوعی: پناه بر خدا اگر تیرش به سوی آسمان پرواز کند؛ تیرِ دلشکافش تا پَر در مغزِ نُه فلک فرو میرود.
هوش مصنوعی: اگر مثلاً مشتی بر پشتِ شیرِ آسمان بزند، پوزهٔ آن شیر از اوجِ فلک فرو میافتد و به شاخِ گاو و ماهیِ زیرِ زمین ساییده میشود.
هوش مصنوعی: زمین و آسمان سزاوار بودند که بندهٔ درگاهِ او باشند، اگر زمین در شکمش آز نداشت و آسمان بر دوشش بارِ غرور نداشت.
هوش مصنوعی: هر مرواریدی را که دریا در سینه پنهان داشت به گدا بخشید و هر زری را که معدن در کیسه اندوخته بود بر سرِ زائران ریخت.
هوش مصنوعی: گویی جهان به خوی خوشبوی مانندِ مشک و سخنِ شیرینِ او هر نافهٔ مشکی را که در چین است و هر شکری را که در خوزستان است بخشیده است.
هوش مصنوعی: جهان در برابرِ پهنهٔ سرزمینِ آبادِ او ویرانهای بیش نیست و آسمان در انگشترِ بختِ پیروزش تنها نگینی فیروزهای است.
هوش مصنوعی: اگر نیزهاش را حتی آرام بر خاکِ زمین بگذارد، نوکِ آن تا نافِ گاوی که زمین بر پشتِ اوست فرو میرود.
هوش مصنوعی: صداقتش با خداوند چنان است که قرآن با همهٔ معانیاش، تمامِ آیاتِ رمزآلودِ خود را بر او آشکار کرده است.
هوش مصنوعی: تا هنگامی که دانشمندِ نحو از فاعل و مفعول سخن میگوید و دانشمندِ صرف از فعلهای ناقص و مهموز بحث میکند، یعنی تا همیشه، دعای بیتِ بعد برقرار باد.
هوش مصنوعی: هر سالِ او با فالِ دلنوازش بهتر از سالِ دیگر باشد و هر روزش با بختِ نیکش خوشتر از روزِ دیگر.
هوش مصنوعی: و تا هنگامی که فلکِ هشتم مانندِ صفحهٔ بازیِ دوز است و ستارگان چون مهرههای آن بازی از هر سو بر آن چیده شدهاند، یعنی تا آسمان برپاست.
هوش مصنوعی: بدخواهِ او چنان گرفتارِ رنج و سوگ باشد که حتی دلِ اهلِ دوزخ بر ناله و سوزِ او بسوزد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.