آن یکی یک شیخ را تهمت نهاد
کو بدست و نیست بر راه رشاد
شارب خمرست و سالوس و خبیث
مر مریدان را کجا باشد مغیث
آن یکی گفتش ادب را هوش دار
خرد نبود این چنین ظن بر کبار
دور ازو و دور از آن اوصاف او
که ز سیلی تیره گردد صاف او
این چنین بهتان منه بر اهل حق
کین خیال تست برگردان ورق
این نباشد ور بود ای مرغ خاک
بحر قلزم را ز مرداری چه باک
نیست دون القلتین و حوض خرد
که تواند قطرهایش از کار برد
آتش ابراهیم را نبود زیان
هر که نمرودیست گو میترس از آن
نفس نمرودست و عقل و جان خلیل
روح در عینست و نفس اندر دلیل
این دلیل راه رهرو را بود
کو بهر دم در بیابان گم شود
واصلان را نیست جز چشم و چراغ
از دلیل و راهشان باشد فراغ
گر دلیلی گفت آن مرد وصال
گفت بهر فهم اصحاب جدال
بهر طفل نو، پدر تیتی کند
گرچه عقلش هندسهٔ گیتی کند
کم نگردد فضل استاد از علو
گر الف چیزی ندارد گوید او
از پی تعلیم آن بستهدهن
از زبان خود برون باید شدن
در زبان او بباید آمدن
تا بیاموزد ز تو او علم و فن
پس همه خلقان چو طفلان ویند
لازمست این پیر را در وقت پند
آن مرید شیخ بد گوینده را
آن به کفر و گمرهی آکنده را
گفت خود را تو مزن بر تیغ تیز
هین مکن با شاه و با سلطان ستیز
حوض با دریا اگر پهلو زند
خویش را از بیخ هستی بر کند
نیست بحری کو کران دارد که تا
تیره گردد او ز مردار شما
کفر را حدست و اندازه بدان
شیخ و نور شیخ را نبود کران
پیش بی حد هرچه محدودست لاست
کل شیء غیر وجه الله فناست
کفر و ایمان نیست آنجایی که اوست
زانک او مغزست و این دو رنگ و پوست
این فناها پردهٔ آن وجه گشت
چون چراغ خفیه اندر زیر طشت
پس سر این تن حجاب آن سرست
پیش آن سر این سر تن کافرست
کیست کافر غافل از ایمان شیخ
کیست مرده بی خبر از جان شیخ
جان نباشد جز خبر در آزمون
هر که را افزون خبر جانش فزون
جان ما از جان حیوان بیشتر
از چه زان رو که فزون دارد خبر
پس فزون از جان ما جان ملک
کو منزه شد ز حس مشترک
وز ملک جان خداوندان دل
باشد افزون تو تحیر را بهل
زان سبب آدم بود مسجودشان
جان او افزونترست از بودشان
ورنه بهتر را سجود دونتری
امر کردن هیچ نبود در خوری
کی پسندد عدل و لطف کردگار
که گلی سجده کند در پیش خار
جان چو افزون شد گذشت از انتها
شد مطیعش جان جمله چیزها
مرغ و ماهی و پری و آدمی
زانک او بیشست و ایشان در کمی
ماهیان سوزنگر دلقش شوند
سوزنان را رشتهها تابع بوند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، مریدی از شیخ دفاع میکند و به بیگانهای که به شیخ تهمت زده است، میگوید که چنین اظهارنظری توهینآمیز و نادرست است. او تأکید میکند که هیچ چیز نمیتواند نور حقیقت را کدر کند و از نمرود و ابراهیم مثال میآورد تا نشان دهد که حقایق عمیقتر از ظواهر هستند. همچنین بیان میکند که شیخ و شاگردانش به مقام و علم بلندمرتبهای دست یافتهاند که فراتر از ظواهر دنیوی است. در پایان، او به اهمیت جان و حقیقت در برابر کفر و ضلالت اشاره کرده و میگوید که جان واقعی انسان، که درک و آگاهی بیشتری دارد، از وجود ظاهریاش بزرگتر و مهمتر است.
یک نفر به یک شیخ اتهام زد که او در مسیر درست و راستین قرار ندارد و بد است.
هوش مصنوعی: آن شخص شرابنوش و متظاهر و پستفطرت است، چگونه ممکن است که مریدان او را یاری کنند یا از او راهنمایی بگیرند؟
هوش مصنوعی: یکی گفت به او که به ادب توجه کن، چرا که خرد، چنین گمانی دربارهٔ بزرگmen (کبار) ندارد.
هوش مصنوعی: دور از او و دور از ویژگیهای او که آن ویژگیها باعث میشود کسی که در اصل پاک است، به خاطر تهمت، بدخلق و زشتروی به نظر برسد.
هوش مصنوعی: به اهل حق تهمت نزن، زیرا این فقط خیال توست که واقعیت را تغییر میدهد.
هوش مصنوعی: اگر تو پرندهای از خاک هستی، نباید نگران عمق دریای نیلگون (قلزم) باشی؛ زیرا از مرداری که در آن وجود دارد، چه باکی داری؟ این بیان نشاندهندهٔ اهمیت بُعد روحانی و صفای باطن است و اشاره به این دارد که شرایط ظاهری نباید ما را به نگرانی بیندازد.
هوش مصنوعی: هیچ چیز در سطح پایین و بیارزش نیست و حوض خرد نمیتواند حتی یک قطره از آن را نیز جمعآوری کند.
هوش مصنوعی: آتش سوزان ابراهیم (پیامبر) بر او آسیب نزده است، پس هر کس که مانند نمرود (حاکم ظالم) باشد، باید از چنین تجربهای بترسد.
هوش مصنوعی: نفس انسان مانند نمرود است که بازدارنده و مانع پیشرفت است، در حالی که عقل و جان مانند ابراهیم خلیل هستند که روح انسانی را در مسیر هدایت و حقجویی قرار میدهند. در واقع، نفس به عنوان دلیلی بر انحراف و عقل و جان نشانهای از طریق روشن است.
هوش مصنوعی: این دلیل، یا نشانهای که مسیر را نشان میدهد، برای مسافر (رهرو) است و به گونهای است که ممکن است در هر لحظه در بیابان گم شود.
هوش مصنوعی: واصلان (واقعی رابطهداران با خدا) تنها به چشم و چراغ نیاز دارند و نیازی به دلیل و راهنما ندارند؛ زیرا از همه چیز آزادند و به مقصد رسیدهاند.
هوش مصنوعی: اگر آن مرد وصال دلیلی بیاورد، به خاطر درک و فهمی که اصحاب دارند، جدال و بحثی در این مورد خواهد بود.
هوش مصنوعی: پدر برای کودک کوچک خود لالایی میخواند، هرچند که خودش به پیچیدگیهای علم هندسه آشناست.
هوش مصنوعی: فضیلت و دانایی استاد کم نمیشود حتی اگر شاگردش هیچ دانشی نداشته باشد و فقط حرفی بزند.
هوش مصنوعی: برای یادگیری علم، آن کسی که زبانش بسته است، باید از زبان خود خارج شود و سخن بگوید.
هوش مصنوعی: شیخ (مولانا) میگوید باید با زبان او (یعنی فردی که میخواهد علم و فن را بیاموزد) ارتباط برقرار کرد تا او از تو (معلم) علم و فن را یاد بگیرد.
هوش مصنوعی: تمام انسانها مانند کودکان هستند و درک صحیح و آموزههای درست را نیاز دارند، بنابراین ضروری است که این پیر (شیخ) در زمان نصیحت و آموزش به آنها توجه کند.
هوش مصنوعی: آن مرید شیخ به فرد بدگو که کفر و گمراهی را پر کرده است، پاسخ میدهد.
هوش مصنوعی: مرید به آن بدگوی شیخ میگوید که خودت را در برابر خطرات بزرگ همچون شمشیری تیز قرار نده و با پادشاهان و سلاطین مبارزه نکن.
هوش مصنوعی: اگر حوضی به دریا نزدیک شود، وجودش به خاطر تفاوتهای عمیقشان از ریشه و بنیاد خود کنده میشود.
هوش مصنوعی: هیچ دریا و آب بزرگی وجود ندارد که وقتی تاریک و کثیف شود، از وجود شما (مردم) بینیاز باشد.
هوش مصنوعی: کفر یک حد و اندازه مشخصی دارد، اما نور شیخ (احتمالاً اشاره به علم و هدایت او) بیپایان و نامحدود است.
هوش مصنوعی: هر چیزی که محدود و دارای حد و اندازه است، در مقابل ذات بینهایت خداوند از بین میرود و ناپایدار است. تنها جلوه و رخسارهٔ خداوند است که باقی میماند.
هوش مصنوعی: در جایی که خداوند حضور دارد، دیگر تفکیکی بین کفر و ایمان وجود ندارد، زیرا خداوند اصل و حقیقت است و کفر و ایمان تنها ظواهر و لباسهای این حقیقت هستند.
هوش مصنوعی: این فناها (انحطاطها و زوالها) موجب میشود که آن حقیقت و نور اصلی به وجود بیاید، مانند چراغی که در زیر ظرف پنهان است و فقط زمانی که پرده را کنار بزنیم، نور آن نمایان میشود.
هوش مصنوعی: این بدن تنها حجاب آن حقیقت بالاتر است و هر که به این بدن وابسته باشد، کافر به آن حقیقت محسوب میشود.
هوش مصنوعی: کافر، کسی است که از ایمان شیخ غافل است و مرده، کسی است که از روح و جان شیخ بیخبر است.یعنی کسی که به معنویت شیخ توجهی ندارد، از حقیقت زندگی و ایمان نیز بیخبر است.
هوش مصنوعی: جان واقعی انسان تنها در کسب آگاهی و خبر از معانی و حقایق نمایان میشود. هر کس که آگاهی بیشتری داشته باشد، جان او نیز بیشتر و پربارتر است.
هوش مصنوعی: جان ما از جان حیوان بالاتر است، زیرا که ما دارای آگاهی و خبر بیشتری هستیم.
هوش مصنوعی: پس جان ملک، که از حس مشترک و تعلقات دنیوی پاک و منزه است، بیشتر از جان ماست.
هوش مصنوعی: ملک جان خداوندان دل، به چیزی افزونتر از تحیر و حیرت اشاره دارد. از این رو، تو نباید به تحیر و شگفتی بپردازی یا آن را مورد توجه قرار دهی.
هوش مصنوعی: آدم به خاطر این که مورد سجدهٔ ملائک قرار گرفت، باعث شد که جان او از وجود آنها برتر باشد.
هوش مصنوعی: اگرچه سجده بر مخلوقی فروتر از خود، از نظر حکمت و محبت خداوند هیچ معنایی ندارد، اما در غیر این صورت، بهتر است که انسان به جای این کار، به سجده بر موجودات برتر و والا بپردازد.
هوش مصنوعی: خداوندی عادل و مهربان چگونه میتواند بپسندد که گلی، این موجود ارزشمند، در برابر خاری که ارزشی ندارد سجده کند؟
هوش مصنوعی: زمانی که جان انسان رشد و ترقی میکند و به کمال میرسد، دیگر در محدودیتها و محدودیتهای مادی نمیماند و تمام اجزا و موجودات تحت فرمان آن جان میشوند.
هوش مصنوعی: مرغ، ماهی، پری و آدمی همه به خاطر آنکه او (خدا) بزرگتر و برتر است، در مقایسه با او در مرتبهای پایینتر قرار دارند.
هوش مصنوعی: ماهیانی که دلق شیخ را میدوزند، مانند سوزنزنها هستند و این سوزنها نیز به رشتهها وابستهاند. یعنی هر یک از این عناصر در کار خود نقش خاصی دارند و به هم مرتبطاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۱۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.