نرگس که فلک چشم و چراغ چمنش کرد
چشم تو سرافکنده به هر انجمنش کرد
تا غنچه به باغ از دهن تنگ تو دم زد
عطار صبا مشک ختن در دهنش کرد
تا گل به هواخواهی روی تو درآمد
نقاش چمن صاحب وجه حسنش کرد
تا سرو پی بندگی قد تو برخاست
دور فلک آزاد ز بند محنش کرد
تا لاف به هم چشمیت آهوی حرم زد
سلطان قضا امر به خون ریختنش کرد
هر خون که به خاک از دم تیغ تو فروریخت
فردای جزا کس نتواند ثمنش کرد
هر جامه که بر قامت عشاق بریدند
عشق تو به سر پنجه قدرت کفنش کرد
هر شام دل از یاد سر زلف تو نالید
مانند غریبی که هوای وطنش کرد
هر کس که به شیریندهنی دل نسپارد
نتوان خبر از حال دل کوهکنش کرد
با هیچ نشانی نکند سخت کمانی
کاری که به دل غمزهٔ ناوک فکنش کرد
دردا که ز معشوق نشد چارهٔ دردم
تا جذبهٔ عشق آمد و هم درد منش کرد
گفتم که دل اهل جنون را به چه بستی
دستی به سر زلف شکن بر شکنش کرد
زنهار به مست در میخانه مخندید
کاین بی خبری با خبر از خویشتنش کرد
چشمی که به یک غمزه مرا طبع غزل داد
نسبت نتوانم به غزال ختنش کرد
یاقوت صفت خون جگر خورد فروغی
تا جوهری عقل قبول سخنش کرد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل به توصیف زیبایی و تاثیرگذاری معشوق میپردازد. نرگس چمن، چشمها را سرافکنده میکند و عشق او قدرتی فراتر از طبیعت دارد. هر گل و سرو در باغ به دلیل زیبایی او خرامان میشود و عطار صبا، بوی خوش معشوق را به وجود میآورد. شاعر همچنین از درد و رنج عاشقان سخن میگوید که تحت تاثیر جذبه عشق، دچار غم و استغاثهاند و هیچ کس نمیتواند از حال و احوال دل آنها باخبر شود. در پایان، شاعر به زیبایی کلام خود اشاره میکند و از تاثیرات عمیق عشق بر روی عقل و احساسات سخن میگوید.
هوش مصنوعی: نرگس، گلی زیباست که آسمان (فلک) او را سرسپرده و نورانی کرده است و چشم تو نیز به خاطر زیبایی او در هر جمعی شرمنده و پایین افتاده است.
هوش مصنوعی: وقتی غنچه در باغ به خاطر دهن تنگ تو دم زد (یعنی به تازگی شکفت)، عطار صبا (بادی که عطر را به همراه دارد) عطر مشک ختن را در دهن آن غنچه قرار داد.
هوش مصنوعی: زمانی که گل به نشانهٔ علاقه به چهرهٔ تو در فضا ظاهر شد، نقاشی که باغ را میسازد، زیباییاش را به آن گل داد.
هوش مصنوعی: چون سرو (درختی بلند و باریک) به خاطر زیبایی و بزرگی قامت تو به دل خواهی و بندگی تو ایستاده، آسمان، دور کردن او از خویشتن را ممکن ساخت.
هوش مصنوعی: چشمهای تو که مانند آهوی حرم زیبا و فریبنده است، باعث شده که سلطان قضا (قضا و قدر) فرمان به ریختن خون او بدهد و این دوگانگی و تضاد را به وجود آورد.
هوش مصنوعی: هر قطره خونی که به خاطر تو بر زمین ریخته میشود، در روز قیامت هیچکس نمیتواند قیمت و ارزشی برای آن تعیین کند.
هوش مصنوعی: هر لباس یا جامهای که برای عاشقان دوخته شد، عشق تو آنقدر قوی است که باعث مرگ آنها و تبدیلشدنشان به کفن شده است.
هوش مصنوعی: هر شب دل به یاد موها و زلف تو غمگین و ناراحت میشود، شبیه به غریبهای که دلتنگ وطن خود است.
هوش مصنوعی: هر کسی که با زنی خوشبیان و شیرینزبان عشق نورزد، نمیتواند از حال دلِ آن کسی که در دلش غم دارد، باخبر شود.
هوش مصنوعی: هیچ نشانهای نمیدهد که کسی در دلش کار عشق را شدیداً آغاز کرده باشد، در حالی که آن زبان تند و نازک او (غنچه یا معشوق) سبب ایجاد درد و غم در دل دیگری شده است.
هوش مصنوعی: آه! اینکه از معشوق به دردی که دارم، چارهای نیافتم، چون وقتی عشق به من دست داد، او نیز همواره دردی بر دردم افزود.
هوش مصنوعی: من به معشوق گفتم که چرا دلهای دیوانه را به چه دلیل به خود جذب کردهای؟ او با دستی نرم، زلفهای شکستهاش را به هم چنگ زد و آنها را در آغوش کشید.
هوش مصنوعی: به هوش باشید و به مست (خمرهای که مشروبات الکلی در آن است) در میخانه لبخند نزنید، زیرا او که در حال بیخبری است، به نوعی از وضع و حال خود مطلع شده است.
هوش مصنوعی: چشمی که با یک لبخند و نگاه آزاد مرا شاعر و غزلسرا کرد، نمیتوانم به زیبایی و لطافت غزال ختن (غزالی با زیبایی خاص) نسبت دهم؛ زیرا زیبایی آن چشم و آن غمزه فراتر از هر زیبایی دیگر است.
هوش مصنوعی: فروغی در اینجا اشاره دارد که او به اندازهای درد و رنج دارد که همچون یاقوتی، خون دلش را خورده و از این رنج، گوهر حرفی عاقلانه و زیبا به وجود آورده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.