بخش ۱۱ - نامهٔ پیروزی شاپور به مهتران، تاجگذاری در طیسفون و مکافات قیصر با مهار خر
چو شب دامن روز اندر کشید
درفش خور آمد ز بالا پدید
بفرمود شاپور تا شد دبیر
قلم خواست و انقاس و مشک و حریر
نوشتند نامه به هر مهتری
به هر پادشاهی و هر کشوری
سرنامه کرد آفرین مهان
ز ما بنده بر کردگار جهان
که اوراست بر نیکویی دسترس
به نیرو نیازش نیاید به کس
همو آفرینندهٔ روزگار
به نیکی همو باشد آموزگار
چو قیصر که فرمان یزدان بهشت
به ایران به جز تخم زشتی نکشت
به زاری همی بند ساید کنون
چو جان را نبودش خرد رهنمون
همان تاج ایران بدو در سپرد
ز گیتی به جز نام زشتی نبرد
گسسته شد آن لشکر و بارگاه
به نیروی یزدان که بنمود راه
هرانکس که باشد ز رومی به شهر
ز شمشیر باید که یابند بهر
همه داد جویید و فرمان کنید
به خوبی ز سر باز پیمان کنید
هیونی بر آمد ز هر سو دمان
ابا نامهٔ شاه روشن روان
ز لشکرگه آمد سوی طیسفون
بیآزار بنشست با رهنمون
چو تاج نیاکانش بر سر نهاد
ز دادار نیکی دهش کرد یاد
بفرمود تا شد به زندان دبیر
به انقاس بنوشت نام اسیر
هزار و صد و ده برآمد شمار
بزرگان روم آنک بد نامدار
همه خویش و پیوند قیصر بدند
به روم اندرون ویژه مهتر بدند
جهاندار ببریدشان دست و پای
هرانکس که بد بر بدی رهنمای
بفرمود تا قیصر روم را
بیارند سالار آن بوم را
بشد روزبان دست قیصرکشان
ز زندان بیاورد چون بیهشان
جفادیده چون روی شاپور دید
سرشکش ز دیده به رخ بر چکید
بمالید رنگین رخش بر زمین
همی کرد بر تاج و تخت آفرین
زمین را سراسر به مژگان برفت
به موی و به روی گشت با خاک جفت
بدو گفت شاه ای سراسر بدی
که ترسایی و دشمن ایزدی
پسر گویی آنرا کش انباز نیست
ز گیتیش فرجام و آغاز نیست
ندانی تو گفتن سخن جز دروغ
دروغ آتشی بد بود بیفروغ
اگر قیصری شرم و رایت کجاست
به خوبی دل رهنمایت کجاست
چرا بندم از چرم خر ساختی
بزرگی به خاک اندر انداختی
چو بازارگانان به بزم آمدم
نه با کوس و لشکر به رزم آمدم
تو مهمان به چرم خر اندر کنی
به ایران گرایی و لشکر کنی
ببینی کنون جنگ مردان مرد
کزان پس نجویی به ایران نبرد
بدو گفت قیصر که ای شهریار
ز فرمان یزدان که یابد گذار
ز من بخت شاها خرد دور کرد
روانم بر دیو مزدور کرد
مکافات بد گر کنی نیکوی
به گیتی درون داستانی شوی
که هرگز نگردد کهن نام تو
برآید به مردی همه کام تو
اگر یابم از تو به جان زینهار
به چشمم شود گنج و دینار خوار
یکی بنده باشم به درگاه تو
نجویم جز آرایش گاه تو
بدو شاه گفت ای بد بیهنر
چرا کردی این بوم زیر و زبر
کنون هرک بردی ز ایران اسیر
همه باز خواهم ز تو ناگزیر
دگر خواسته هرچ بردی به روم
مبادا که بینی تو آن بوم شوم
همه یکسر از خانه بازآوری
بدین لشکر سرفراز آوری
از ایران هرانجا که ویران شدست
کنام پلنگان و شیران شدست
سراسر برآری به دینار خویش
بیابی مکافات کردار خویش
دگر هرک کشتی ز ایرانیان
بجویی ز روم از نژاد کیان
به یک تن ده از روم تاوان دهی
روان را به پیمان گروگان دهی
نخواهم به جز مرد قیصرنژاد
که باشند با ما بدین بوم شاد
دگر هرچ ز ایران بریدی درخت
نبرد درخت گشن نیکبخت
بکاری و دیوارها برکنی
ز دلها مگر خشم کمتر کنی
کنون من به بندی ببندم ترا
ز چرم خران کی پسندم ترا
گرین هرچ گفتم نیاری به جای
بدرند چرمت ز سر تا به پای
دو گوشش به خنجر بدو شاخ کرد
به یک جای بینیش سوراخ کرد
مهاری به بینی او برنهاد
چو شاپور زان چرم خر کرد یاد
دو بند گران برنهادش به پای
ببردش همان روزبان باز جای



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
شاپور قیصر
هوش مصنوعی: شاپور پس از پیروزی بر رومیان، نامهای به مهتران و پادشاهان نوشت و در آن پیروزیهای خود و نیکوییهای خداوند را ستود. او از قیصر روم نفاق و زشتیها را یاد کرد و اعلام کرد که دیگر رومیان باید به سزای اعمالشان برسند. به دستور شاپور، بزرگان روم به زندان افتادند و قیصر را به حضور او آوردند. در این دیدار، شاپور از قیصر انتقاد کرد و او را به خاطر اعمالش سرزنش نمود و خواست تا همهی خسارتهای ایران را جبران کند. در پایان، قیصر براثر این تهدید به ذلت افتاده و شاپور او را به سختی تنبیه کرد.
هوش مصنوعی: هنگامی که شب، دامن روز را کنار زد، درفش (پرچم) خورشید از بالا نمایان شد.
هوش مصنوعی: شاپور دستور داد تا نامهای بنویسند و برای این کار قلم و جوهر، و همچنین عطر و پارچهٔ حریر فراهم کردند.
هوش مصنوعی: شاپور فرمان داد تا نامهای به همهٔ بزرگترینهای هر سرزمین و پادشاهی نوشته شود.
هوش مصنوعی: سرنامه (نامهای که به عنوان سرآغاز نوشته شده) را با ستایش و آفرین به بزرگمردان تهیه کرد، زیرا ما بندگان خالق جهان هستیم.
هوش مصنوعی: کسی که به خوبی و نیکی دسترسی دارد، نیازی به کمک و قدرت دیگران ندارد.
هوش مصنوعی: خدای روزگار، همان کسی است که به نیکی همه چیز را خلق کرده و خودش نیز معلم خوبی است.
هوش مصنوعی: قیصر که فرمان الهی یزدان را دربارهٔ بهشت دریافت کرده، در ایران فقط زشتی و بدی (نخستین نقطهٔ منفی) را به بار آورد و هیچ چیز نیکو به وجود نیاورد.
هوش مصنوعی: براساس ناله و زاری، اکنون شروع به کار میکند، چراکه وقتی که جان از عقل و تدبیر بینصیب باشد، راهنمایی ندارد.
هوش مصنوعی: تاج ایران را به او سپردند، اما به جز نامی بد و زشت از این فرمانروایی چیزی باقی نماند.
هوش مصنوعی: آن لشکر و بارگاه (سلطنت) از هم پاشید و از هم جدا شد، به کمک خداوند که راه را نشان داد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در شهر رومیان باشد، باید از شمشیر استفاده کند تا به هدفش برسد و آنچه میخواهد را به دست آورد.
هوش مصنوعی: همه شما باید عدالت را خواستار شوید و در اجرای دستورها با یکدیگر هماهنگ باشید و از تعهدات خود به خوبی عمل کنید.
هوش مصنوعی: خبر پیروزی شاه، روشن و دلپذیر به هر سوی پراکنده شد و همه جا را شاد کرد.
هوش مصنوعی: شاپور به سمت طیسفون حرکت کرد و با آرامش در کنار راهنمایش نشست.
هوش مصنوعی: شاپور تاج نیاکانش را بر سر گذاشت و به یاد خداوندی که او را به خوبیها و بخشندگی هدایت کرده، شکرگزاری کرد.
هوش مصنوعی: شاپور دستور داد که دبیر (نویسنده) را به زندان ببرند و نام اسیر (شخصی که به اسارت در آمده) را در نامهای بنویسد.
هوش مصنوعی: بیش از هزار و صد و ده نفر از بزرگان روم به شمار آمدهاند که همه به شهرت و نامآوری شناخته شدهاند.
هوش مصنوعی: همهٔ افرادی که به قیصر (امپراتور روم) وابسته بودند و خویشاوندان او به شمار میرفتند، در شهر روم حضور داشتند و به ویژه آنکه مقامهای مهمی در این شهر داشتند.
هوش مصنوعی: جهاندار (شاپور) دستور داد که دست و پای هر کسی را که افراد بد را به بدی راهنمایی کرده، قطع کنند.
هوش مصنوعی: شاپور دستور داد که قیصر روم و فرمانده آن سرزمین را به جلوی او بیاورند.
هوش مصنوعی: روز دستان قیصر، یعنی دستیارانش، به زندان رفتند و او را مانند دیگران آزاد کردند.
هوش مصنوعی: وقتی جفادیده (خسرو) روی شاپور را دید، اشکهایش از چشمانش بر صورتش ریخت.
هوش مصنوعی: شاپور، چون بر تخت و تاج نشسته، چهرهٔ زیبایش را بر زمین میمالد و این کار را بهعنوان تجلیل و ستایش از تاج و تخت انجام میدهد.
هوش مصنوعی: زمین را با مژگانش (ابروهایش) بهطور کامل پوشاند و با موی سر و رویش به خاک پیوست.
هوش مصنوعی: شاه به او گفت: ای موجود بد و ناپاک، تو ترسویی و دشمن خدا هستی.
هوش مصنوعی: پسر، گویا آنچه میگویی یا میخواهی، هیچ دوستی و همسایهای ندارد و از آغاز و پایان حوادث زندگیات هم خبری نیست.
هوش مصنوعی: تو نمیدانی که فقط دروغ گفتن چه تباهی دارد؛ زیرا دروغ مانند آتش است که اگر نتوانی آن را خاموش کنی، زیانبار و ویرانگر خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر قیصر (یک حاکم رومی) احساس شرم دارد، باید ببیند پرچم (حاکمیت) او کجاست و اینکه کجاست که دلش را راهنمایی کند.
هوش مصنوعی: چرا از چرم خر بند درست کردی که بزرگی و مقام را به خاک انداختی؟
هوش مصنوعی: من وقتی به مهمانی (بزم) آمدم که با تجار و بازرگانان بودم، نه اینکه با ساز و دهل (کوس) و لشکر برای جنگ آمده باشم.
هوش مصنوعی: تو به خیال خود سوار بر اندام خر میشوی و در ایران برای جنگ و لشکرکشی آماده میشوی.
هوش مصنوعی: اکنون میبینی جنگ را که مردان قدرتمند و شجاع از آن دست نمیکشند و پس از آن، به ایران حمله نمیکنید.
هوش مصنوعی: قیصر به شاپور گفت: ای پادشاه، بر اساس فرمان خداوند، تو باید از این جنگ بگذری و عبور کنی.
هوش مصنوعی: سرنوشت مرا از شاه دور کرده و جانم را به دست دیوی خبیث سپرده است.
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا کار بدی انجام دهی، این اعمال بد به تو بازخواهد گشت و تو را در داستانهای دیگران نخواهند پس از یاد خواهند برد.
هوش مصنوعی: هرگز نام تو کهن نمیشود و همیشه به خاطر مردانگیات، خواستههایت برآورده خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر از تو چیزی بگیرم، به جانم سوگند، برایم آنچه در چشمم میرسد تبدیل به گنج و ثروت میشود.
هوش مصنوعی: من تنها یک بنده در درگاه تو هستم و چیزی جز آراستگی و زیبایی حضورت را نمیطلبم.
هوش مصنوعی: شاه به او گفت: ای انسان بیلیاقت، چرا این سرزمین را به آشوب و ویرانی کشاندی؟
هوش مصنوعی: اکنون هر کس را که از ایران گرفتهای و به اسیر بردهای، من بهزور از تو بازپس خواهم گرفت.
هوش مصنوعی: آنچه از ایران به روم بردهای، خواستهام را دوباره برگردان و امیدوارم که هرگز خود را در آن سرزمین شوم و بدبخت نبینی.
هوش مصنوعی: همه را یکجا از خانه بیرون بیاور و به این سپاه نیرومند بپیوند.
هوش مصنوعی: هر کجا در ایران ویرانیی به وجود آمده، دیگر آنجا به لانهٔ پلنگان و شیران تبدیل شده است. این بیان به معنای آن است که در مکانهای خراب و ویران، موجودات قوی و شکارچی زندگی میکنند.
هوش مصنوعی: برای اینکه تو بتوانی به ثروت و دارایی خود بیفزایی، باید مسئولیت اعمال و کردارهای خود را بپذیری و عواقب آنها را تجربه کنی.
هوش مصنوعی: هرکس از ایرانیان را که در کشتی مییابی، باید به سراغ او بروی و از رومیها و نژاد کیان (پادشاهان ایرانی) کمکی بیاوری.
هوش مصنوعی: تو باید برای یک نفر از رومیها به عنوان غرامت، جان خود را بدهی و روحات را به عهد و پیمان گروگان کنی.
هوش مصنوعی: من نمیخواهم به جز مردی از نژاد قیصر که با ما در این سرزمین شاد زندگی کند.
هوش مصنوعی: هر چیزی که از ایران جدا شد، مثل درختی است که از ریشهاش برکنده شده، به طوری که نبرد با آن درختِ خوشحال و سرسبز نیز ادامه دارد.
هوش مصنوعی: باید در دلها را باز کنی و دیوارها را برداری تا شاید خشم و کینهها کمتر شود.
هوش مصنوعی: اکنون من به وسیلهٔ بند میبندمت، زیرا از چرم خران، تو را نپسندیدم.
هوش مصنوعی: اگر نتوانی به سخنان من عمل کنی، چرم (پوست) تو را از سر تا پا پاره خواهند کرد.
هوش مصنوعی: شاپور با خنجر، دو گوش او را برید و به یک نقطه از بینیاش نیز سوراخی ایجاد کرد.
هوش مصنوعی: شاپور به بینی آن مرد مهاری (ناشی از کنترل) گذاشت و به یاد آن چرم خری که داشت، به او اشاره کرد.
هوش مصنوعی: شاپور دو بند سنگین به پای خر گذاشت و آن را همان روز به میدان جنگ آورد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.