چو شد پادشا بر جهان یزدگرد
سپاه پراگنده را کرد گرد
نشستند با موبدان و ردان
بزرگان و سالاروَش بخردان
جهانجوی بر تخت زرین نشست
در رنج و دست بدی را ببست
نخستین چنین گفت کو کز گناه
برآسود شد ایمن از کینهخواه
هر آنکس که دل تیره دارد ز رشک
مر آن درد را دور باشد پزشک
که رشک آورد آز و گرم و گداز
دُژآگاه دیوی بود دیرساز
هرآن چیز کآنت نیاید پسند
دل دوست و دشمن بر آن برمبند
مدارا خرد را برابر بود
خرد بر سر دانش افسر بود
به جای کسی گر تو نیکی کنی
مزن بر سرش تا دلش نشکنی
چو نیکیکنِش باشی و بردبار
نباشی به چشم خردمند خوار
اگر بخت پیروز یاری دهد
مرا بر جهان کامگاری دهد
یکی دفتری سازم از راستی
که بندد در کژی و کاستی
همیداشت یک چند گیتی به داد
زمانه بدو شاد و او نیز شاد
به هر سو فرستاد بیمر سپاه
همیداشت گیتی ز دشمن نگاه
ده و هشت بگذشت سال از برش
به پاییز چون تیره گشت افسرش
بزرگان و دانندگان را بخواند
بر تخت زرین به زانو نشاند
چنین گفت کین چرخ ناپایدار
نه پرورده داند نه پرودگار
به تاج گرانمایگان ننگرد
شکاری که یابد همی بشکرد
کنون روز من بر سر آید همی
به نیرو شکست اندر آید همی
سپردم به هرمز کلاه و نگین
همه لشکر و گنج ایران زمین
همه گوش دارید و فرمان کنید
ز پیمان او رامش جان کنید
اگر چند پیروز با فر و یال
ز هرمز فزونست چندی به سال
ز هرمز همیبینم آهستگی
خردمندی و داد و شایستگی
بگفت این و یک هفته زان پس بزیست
برفت و بر او تخت چندی گریست
اگر صد بمانی و گر بیستوپنج
ببایدت رفتن ز جای سپنج
هر آن چیز کآید همی در شمار
سزد گر نخوانی ورا پایدار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
یزدگرد بزهگر هرمزد پیروز
هوش مصنوعی: این بخش پادشاهی هجدهسالهٔ یزدگرد را روایت میکند. او در آغاز سپاه را گرد میآورد و در اندرزهایش از دوری از گناه و حسد، مدارا و نیکیِ بیمنت سخن میگوید و پیمان میبندد که آیین راستی بنهد. در پایان عمر، با یادکرد بیوفایی چرخ، هرمز را بهسبب خرد و شایستگی بر پیروزِ بزرگتر برتری میدهد و جانشین میکند و یک هفته بعد درمیگذرد. فردوسی داستان را با اندرزی دربارهٔ ناپایداری جهان و ناگزیری مرگ به پایان میبرد.
هوش مصنوعی: هنگامی که یزدگرد پادشاه جهان شد، سپاهِ پراکنده را دوباره گرد آورد.
هوش مصنوعی: موبدان و ردان و بزرگان و خردمندانِ سردارمنش با او به رایزنی نشستند.
هوش مصنوعی: شاهِ جهانجوی بر تخت زرین نشست، درِ رنج و ستم را بست و دستِ بدکاران را کوتاه کرد.
نخست چنین گفت کسی که از گناه آسوده شد از کینه خواه در امان می ماند .
هوش مصنوعی: هر کس دلش از حسد تیره باشد، درمانی برای دردش نیست و پزشک از او دور است.
هوش مصنوعی: زیرا حسد آز و رنج و سوزش دل میآورد و دیوی بدسرشت است که دیر از آدمی جدا میشود.
هوش مصنوعی: هر چیزی را که برای خود نمیپسندی، بر دوست و دشمن نیز روا مدار.
هوش مصنوعی: مدارا و نرمی همسنگ خرد است و خرد مانند تاجی بر سر دانش است.
هوش مصنوعی: اگر در حق کسی نیکی کردی، آن را به رخش نکش و منت مگذار تا دلش نشکند.
هوش مصنوعی: اگر نیکوکار و شکیبا باشی، در چشم خردمندان خوار و بیارج نخواهی بود.
هوش مصنوعی: اگر بختِ پیروز یاری کند و مرا بر جهان کامروا سازد،
هوش مصنوعی: دفتری از قانون و آیینِ راستی فراهم میکنم که راهِ کجی و کاستی را ببندد.
هوش مصنوعی: یزدگرد مدتی جهان را با داد اداره کرد؛ مردم روزگار از او شاد بودند و او نیز شاد بود.
هوش مصنوعی: سپاهیان بیشمار به هر سو فرستاد و کشور را از دشمنان نگهبانی کرد.
هوش مصنوعی: هجده سال از پادشاهیاش گذشت و آنگاه در پاییزِ عمر، تاجش تیره شد و روزگارش رو به پایان نهاد.
هوش مصنوعی: بزرگان و دانایان را فراخواند و آنان را در برابر تخت زرین به زانو نشاند.
هوش مصنوعی: گفت: این چرخ ناپایدار نه پرورده را میشناسد و نه پرورنده را و به کسی وفا نمیکند.
هوش مصنوعی: به تاجِ بزرگان اعتنایی ندارد و هر شکاری بیابد، آن را میدرد و از میان میبرد.
هوش مصنوعی: اکنون روزگار من به پایان میرسد و توانم رو به شکستن است.
هوش مصنوعی: تاج و انگشتری شاهی و همهٔ سپاه و گنج ایران را به هرمز سپردم.
هوش مصنوعی: همه سخن او را بشنوید و فرمانش را ببرید و از پیمانداری با او آرامش جان بیابید.
هوش مصنوعی: هرچند پیروز، پسر دیگرم، با شکوه و نیرومند است و چند سالی از هرمز بزرگتر است،
هوش مصنوعی: در هرمز آرامش و وقار، خردمندی، دادگری و شایستگی میبینم.
هوش مصنوعی: این را گفت و یک هفته پس از آن زنده ماند؛ سپس درگذشت و تخت مدتی بر او گریست.
هوش مصنوعی: چه صد سال زنده بمانی و چه بیستوپنج سال، سرانجام باید از این سرای گذرا بروی.
هوش مصنوعی: هر چیزی که شمردنی و محدود است، شایسته است آن را پایدار ندانی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.