بخش ۱۲ - سوگواری برای نوذر، نجات اسیران به یاری اغریرث و کشواد و بازگشت آنان به زابل
به گستهم و طوس آمد این آگهی
که تیره شد آن فر شاهنشهی
به شمشیر تیز آن سر تاجدار
به زاری بریدند و برگشت کار
بکندند موی و شخودند روی
از ایران برآمد یکی هایوهوی
سر سرکشان گشت پرگرد و خاک
همه دیده پر خون همه جامه چاک
سوی زابلستان نهادند روی
زبان شاهگوی و روان شاهجوی
بر زال رفتند با سوگ و درد
رخان پر ز خون و سران پر ز گرد
که زارا دلیرا شها نوذرا
گوا تاجدارا مها مهترا
نگهبان ایران و شاه جهان
سر تاجداران و پشت مهان
سرت افسر از خاک جوید همی
زمین خون شاهان ببوید همی
گیایی که روید بران بوم و بر
نگون دارد از شرم خورشید سر
همی داد خواهیم و زاری کنیم
به خون پدر سوگواری کنیم
نشان فریدون بدو زنده بود
زمین نعل اسپ ورا بنده بود
به زاری و خواری سرش را ز تن
بریدند با نامدار انجمن
همه تیغ زهرآبگون برکشید
به کین جستن آیید و دشمن کشید
همانا برین سوگ با ما سپهر
ز دیده فرو باردی خون به مهر
شما نیز دیده پر از خون کنید
همه جامهٔ ناز بیرون کنید
که با کین شاهان نشاید که چشم
نباشد پر از آب و دل پر ز خشم
همه انجمن زار و گریان شدند
چو بر آتش تیز بریان شدند
زبان داد دستان که تا رستخیز
نبیند نیام مرا تیغ تیز
چمان چرمه در زیر تخت منست
سناندار نیزه درخت منست
رکابست پای مرا جایگاه
یکی ترگ تیره سرم را کلاه
برین کینه آرامش و خواب نیست
همی چون دو چشمم به جوی آب نیست
روان چنان شهریار جهان
درخشنده بادا میان مهان
شما را به داد جهان آفرین
دل ارمیده بادا به آیین و دین
ز مادر همه مرگ را زادهایم
برینیم و گردن ورا دادهایم
چو گردان سوی کینه بشتافتند
به ساری سران آگهی یافتند
ازیشان بشد خورد و آرام و خواب
پر از بیم گشتند از افراسیاب
ازان پس به اغریرث آمد پیام
که ای پرمنش مهتر نیکنام
به گیتی به گفتار تو زندهایم
همه یک به یک مر ترا بندهایم
تو دانی که دستان به زابلستان
به جایست با شاه کابلستان
چو برزین و چون قارن رزمزن
چو خراد و کشواد لشکرشکن
یلانند با چنگهای دراز
ندارند از ایران چنین دست باز
چو تابند گردان ازین سو عنان
به چشم اندر آرند نوک سنان
ازان تیز گردد رد افراسیاب
دلش گردد از بستگان پرشتاب
پس آنگه سر یک رمه بیگناه
به خاک اندر آرد ز بهر کلاه
اگر بیند اغریرث هوشمند
مر این بستگان را گشاید ز بند
پراگنده گردیم گرد جهان
زبان برگشاییم پیش مهان
به پیش بزرگان ستایش کنیم
همان پیش یزدان نیایش کنیم
چنین گفت اغریرث پرخرد
کزین گونه گفتار کی درخورد
ز من آشکارا شود دشمنی
بجوشد سر مرد آهرمنی
یکی چاره سازم دگرگونه زین
که با من نگردد برادر به کین
گر ایدون که دستان شود تیزچنگ
یکی لشکر آرد بر ما به جنگ
چو آرد به نزدیک ساری رمه
به دستان سپارم شما را همه
بپردازم آمل نیایم به جنگ
سرم را ز نام اندرآرم به ننگ
بزرگان ایران ز گفتار اوی
بروی زمین برنهادند روی
چو از آفرینش بپرداختند
نوندی ز ساری برون تاختند
بپویید نزدیک دستان سام
بیاورد ازان نامداران پیام
که بخشود بر ما جهاندار ما
شد اغریرث پر خرد یار ما
یکی سخت پیمان فگندیم بن
بران برنهادیم یکسر سخن
کز ایران چو دستان آزادمرد
بیایند و جویند با وی نبرد
گرانمایه اغریرث نیک پی
ز آمل گذارد سپه را به ری
مگر زنده از چنگ این اژدها
تن یک جهان مردم آید رها
چو پوینده در زابلستان رسید
سراینده در پیش دستان رسید
بزرگان و جنگآوران را بخواند
پیام یلان پیش ایشان براند
ازان پس چنین گفت کای سروران
پلنگان جنگی و نامآوران
کدامست مردی کنارنگ دل
به مردی سیه کرده در جنگ دل
خریدار این جنگ و این تاختن
به خورشید گردن برافراختن
ببر زد بران کار کشواد دست
منم گفت یازان بدین داد دست
برو آفرین کرد فرخنده زال
که خرم بدی تا بود ماه و سال
سپاهی ز گردان پرخاشجوی
ز زابل به آمل نهادند روی
چو از پیش دستان برون شد سپاه
خبر شد به اغریرث نیک خواه
همه بستگان را به ساری بماند
بزد نای رویین و لشکر براند
چو گشواد فرخ به ساری رسید
پدید آمد آن بندها را کلید
یکی اسپ مر هر یکی را بساخت
ز ساری سوی زابلستان بتاخت
چو آمد به دستان سام آگهی
که برگشت گشواد با فرهی
یکی گنج ویژه به درویش داد
سراینده را جامهٔ خویش داد
چو گشواد نزدیک زابل رسید
پذیره شدش زال زر چون سزید
بران بستگان زار بگریست دیر
کجا مانده بودند در چنگ شیر
پس از نامور نوذر شهریار
به سر خاک بر کرد و بگریست زار
به شهر اندر آوردشان ارجمند
بیاراست ایوانهای بلند
چنان هم که هنگام نوذر بدند
که با تاج و با تخت و افسر بدند
بیاراست دستان همه دستگاه
شد از خواسته بینیاز آن سپاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
برزین خراد گستهم طوس نوذر زال فریدون (اشاره) افراسیاب اغریرث قارن کاوگان کشواد
به طوس و به گستهم پهلوان خبر کشته شدن نوذر رسید... انها بلافاصله راهی زابلستان شدند و خبر را به زال رساندند که شاه ایران ناجوانمردانه و دربند، به دست افراسیاب گردن زده شد با شنیدن خبر زال و زابلستان غرق در ماتم و سوگواری شد...زال به همراه سرداران سپاه به فکر انتقام گرفتن افتادند...با رسیدن خبر به اسرا در ساری، انها ترسیدند که نکند افراسیاب با شنیدن لشکرکشی زال ، این بار و دوباره قصد گردن زدن انها را بکند از این رو به اغریرث گفتند که بگذار ما فرار کنیم وگرنه افراسیاب گردن ما را خواهد زد پس از ازاد شدن به همه از بزرگواری تو خواهیم گفت.اغریرث که مردی کاردان بود گفت اگر این کار را بکنم افراسیاب با من نیز دشمن می شود. چاره دیگری باید بجوییم و ان این است که وقتی زال سپاهش را به ساری رساند من شما را به زال تحویل میدهم و خود به امل میروم و با زال وارد جنگ نمیشوم هر چند که این کار باعث خواهد شد که نام من با ننگ همراه شود ولی جان شما حفظ خواهد شد. بزرگان اسیر ایران نیز از او قدردانی کردند و پیکی برای زال فرستادند و ماجرا را برایش نقل کردند زال نیز پهلوان (( گشواد)) را با سپاهی راهی ساری کرد و اغریرث نیز طبق قرار به وعده خود عمل کرد و اسرا را تحویل گشواد داد انها نیز به زابل برگشتند با رسیدن انها زال به پیشواز انها رفت و بستگان و سرداران و سپاهیان ازاد شده را خوشامد گفت انها را به زابل برد و انچنان که در شان و منزلت انها بود همانگونه که نوذر با آنها به بزرگی رفتار کرده بود، با انها رفتار نمود...
هوش مصنوعی: به گستهم و طوس (دو پهلوان ایرانی) خبر رسید که فر (خوشبختی و رهبری) شاهنشاهی تیره و ناامید شده است.
هوش مصنوعی: با شمشیر تیز، آن مرد با تاج را ز درد و ناکامی به زاری کشتند و اوضاع به هم ریخت.
هوش مصنوعی: مردم ایران موهای خود را به نشانهٔ سوگواری کندند و صورتهای خود را زخم کردند و فریاد و چهوه چهای بلند کردند.
هوش مصنوعی: سران سرکشان (مخالفان و دشمنان) به گرد و خاک و غبار پوشیده شدند و همه چشمها پر از اشک و خون است و تمام لباسها پاره و چاک شده است.
هوش مصنوعی: به سوی زابلستان حرکت کردند، جایی که زبان پادشاه در آن جریان دارد و شخصیتهای مهم و بزرگی وجود دارند.
هوش مصنوعی: جمعی از مردم به سوی زال رفتند و او را با اندوه و غم دیدند، در حالی که چهرههای شان پر از اشک و سرهایشان غبارآلود بود.
هوش مصنوعی: دلیری و شجاعت زال (پدر رستم) برای نوذر (پادشاه ایران) گواهی میدهد و تاجداری و بزرگمنشی او را تأیید میکند.
هوش مصنوعی: نگهبان ایران و پادشاه جهانیان، کسی است که بر تاجداران برتری دارد و پشتوانه بزرگمردان است.
هوش مصنوعی: سرت، یعنی تاج تو از خاک میجست، زمین همیشه خون شاهان را میریزد و آن را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: گیاهانی که در آن سرزمین (زابل) میرویند، به خاطر شرم از تابش خورشید، سر خود را پایین نگهمیدارند.
هوش مصنوعی: ما درخواست خواهیم کرد و برای پدر خود زاری میکنیم و به خاطر او خون میگرییم.
هوش مصنوعی: فریدون، پادشاه بزرگ ایران، در زمین به یادگارهایی از خود باقی گذاشته است، به گونهای که زمین به عنوان نشانهای از او و مرکبش، نعل اسبش را ارج مینهد و به او خدمت میکند.
هوش مصنوعی: با زاری و خفت، سر او را از بدن جدا کردند و این کار را با نام و اشاره به آن جمع مشهور و معروف انجام دادند.
هوش مصنوعی: همه شمشیرها را که رنگ زهر دارد، به خاطر انتقامی که میخواهید از دشمن بگیرید، بیرون آورید و با آنها دشمن را بکشید.
هوش مصنوعی: به راستی که به خاطر این سوگ، آسمان هم با ما همدرد است و از چشمش اشکهایی مانند خون به خاطر عشق (محبت) نازل میشود.
هوش مصنوعی: شما نیز باید اشک ریخته و چشمانتان را پر از خون کنید و لباسهای نازک و زیبا را کنار بگذارید.
هوش مصنوعی: کسی که در برابر دشمنی و ستمی که به شاهان روا داشته شده است، بیتفاوت باشد، باید هم چشمانش پر از اشک و دلش پر از خشم باشد.
هوش مصنوعی: همهٔ جمعیت به شدت گریان و ناراحت شدند، مانند این که به شدت بر آتش زبانه کشیده شوند.
هوش مصنوعی: دستان (خدای بزرگ ایرانی) به من وعده داده که تا روز رستخیز (برزخ و قیامت) تیغ تیز مرا نخواهد دید و هیچ آسیبی به من نخواهد رساند.
هوش مصنوعی: زیر تخت من، چمنزار سبز و خرم وجود دارد و نیزهای طولانی مانند درختی در کنار آن قرار دارد.
هوش مصنوعی: پای من در رکاب اسب قرار دارد و اینجا همانند یک جایگاه است، و تاجی که سرم را زینت میدهد، از موی کثیف و تیره ساخته شده است.
هوش مصنوعی: به خاطر این کینه، هیچ آرامش و خواب برایم وجود ندارد، زیرا مانند دو چشمی که در جوی آب نمیتوانند آرام بگیرند، من نیز نمیتوانم آرامش بیابم.
هوش مصنوعی: روان چون شهریار درخشان و بزرگ جهان، در آرامش و روشنی باشد.
هوش مصنوعی: شما را به حق و عدالت خدای آفرینش آرزوی دلشاد و خوشبختی میکنم، با پیروی از اصول و ارزشهای دین و آیین.
هوش مصنوعی: ما همه از مادر مرگ به دنیا آمدهایم و سرنوشتمان به گردن آن مرگ است.
هوش مصنوعی: وقتی گردان (سربازان) به سوی کینه و انتقام شتافتند، سران (رئیسها) از آن واقعه آگاه شدند.
هوش مصنوعی: آنها از ترس افراسیاب غذا و خواب آرامشان را از دست دادند و در اضطراب به سر میبردند.
هوش مصنوعی: پس از آن، پیام به اغریرث رسانده شد که ای شخصیت بزرگ و نیکنام، با نیکی و بزرگی خود شناخته میشوی.
هوش مصنوعی: ما در این جهان به خاطر سخنان و کلام تو زنده هستیم و هر یک از ما به نوعی خدمتگزار و وابستهٔ تو هستیم.
هوش مصنوعی: تو میدانی که دستان، پهلوان معروف، در زابلستان زندگی میکند و در این منطقه است و او از شاه کابلستان نیز حمایت میکند.
هوش مصنوعی: برزین و قارن، هر دو دلاورانی در میدان جنگ هستند که به مانند خراد و کشواد، فرماندهان شجاعی هستند که لشکر دشمن را میشکنند و پیروزی را برای خود به ارمغان میآورند.
هوش مصنوعی: سواران سینهسپر و قهرمانانی هستند که با نیزههای بلند خود در میدان جنگ حضور دارند و در ایران مانند آنها وجود ندارد که بتوانند چنین افرادی را به رزم آورد.
هوش مصنوعی: چنانکه گردانندگان اسبها، افسار را از این سو میتابانند، به چشمها نگاه میکنند و نوک نیرنگ را به سمت دشمن نشانه میگیرند.
هوش مصنوعی: افراسیاب که دشمن است، از آنجا که تند و چابک میدود، به سمت بستگانش میرود و دلش نیز پر از اضطراب است.
هوش مصنوعی: سپس شخصی که به دنبال مقصود خودش است، سر یکی از گلههای بیگناه را به خاطر بدست آوردن کلاهی (یا به خاطر نفع خود) به زمین میزند.
هوش مصنوعی: اگر اغریرث، مردی زیرک و باهوش، ببیند که این نزدیکان و خویشاوندانش در بند هستند، آنها را از اسارت آزاد خواهد کرد.
هوش مصنوعی: برای نجات بستگان از بند، باید در جهان پخش شویم و زبان باز کنیم و در برابر بزرگترها (مهان) صحبت کنیم.
هوش مصنوعی: ما در برابر بزرگان، ستایش و احترام میگذاریم و از طرفی در پیشگاه خداوند، نیایش و دعا میکنیم.
هوش مصنوعی: اغریرث، که فردی دانا و خردمند است، چنین گفت که این نوع سخن گفتن مناسب و شایسته نیست.
هوش مصنوعی: دشمنی کسی که به من آشکار است، به شدت فعال میشود و به عنوان فردی زشت و بدطینت نمایان میشود.
هوش مصنوعی: من تدبیری میاندیشم و راهی دیگر بهخود میگیرم، چرا که برادرم بر سر انتقام با من همراهی نمیکند.
هوش مصنوعی: اگر به این صورت باشد که دستان (دستی که تند و سریع است) سلاحش تیز و آماده باشد، یکی از لشکرها برای جنگ بر ما میآید.
هوش مصنوعی: وقتی رمه (گله) به نزدیکی ساری برسد، همه شما را به دستان خواهم سپرد.
هوش مصنوعی: من به آمل میروم و در جنگ شرکت نمیکنم؛ چون میخواهم با سرم به نام خود عاری از ننگ و عیب برگردم.
هوش مصنوعی: بزرگان ایران به خاطر سخنان او (نوذر) سر خود را به نشانهٔ احترام پایین آوردند و به زمین نهادند.
هوش مصنوعی: وقتی از آفرینش (خلقت) و کارهای خداوند فارغ شدند، نوندی (نوعی حیوان یا اسب) از ساری (منطقهای در ایران) بیرون راندند و به سمت دیگری حرکت کردند.
هوش مصنوعی: سواران سام، در جستوجوی یاری از جانب دستان سام، به سوی او رفتند و پیام او را با خود آوردند.
هوش مصنوعی: اغریرث، که فردی روشنفکر و با تدبیر است، ما را از درد و رنج نجات داد و به ما بخشود.
هوش مصنوعی: اصرار داریم که پیمان محکمی بگذاریم که در آن تمام گفتوگوها را بهطور کامل و صریح عنوان کنیم.
هوش مصنوعی: چون دستان آزاد مردان از ایران بیایند، با او (اغریرث) جنگ خواهند کرد و مبارزه خواهند نمود.
هوش مصنوعی: اغریرث، مردی با ارزش و نیکوکار، از آمل حرکت کرد و سپاه را به ری منتقل کرد.
هوش مصنوعی: آیا ممکن است که از چنگ این اژدها، تنها یک نفر از مردم نجات یابد و به زندگی برگردد؟
هوش مصنوعی: هنگامی که پوینده، که احتمالاً اشاره به فردی دارای پیام یا خبر است، به زابلستان (محل زندگی زابلیها) رسید، سراینده (شاعر یا فردی که سرود یا داستانی میسراید) در پیش دست او قرار گرفت.
هوش مصنوعی: پیامبران بزرگزادگان و جنگآوران را فراخواند تا در پیش آنها قرار گیرد.
هوش مصنوعی: سپس او (نوذر) چنین گفت: ای سروران، ای پلنگان جنگجو و نامآوران،
هوش مصنوعی: کدام یک از مردان است که دلش را به دلیری در جنگ سپرده، در حالی که رنگ صورتش تیره و سیاه شده است؟
هوش مصنوعی: کسی که خواهان این جنگ و این حمله است، با افتخار و شجاعت سرش را به سوی خورشید بلند کرده است.
هوش مصنوعی: کشواد به نتیجهٔ کار خود اشاره میکند و میگوید: من از بزرگترین کارها و دستاوردهای خود، احساس رضایت میکنم و اگر دیگران به من نیرنگی بزنند یا دردی برسانند، من بیتردید آن را تحمل خواهم کرد.
هوش مصنوعی: زال فرخنده و خوشحال به او آفرین گفت، چرا که خوشی و شادابی تا زمانی که ماه و سال وجود داشته باشد، باقی خواهد ماند.
هوش مصنوعی: سپاهی از جنگجویان سرسخت از زابل به سمت آمل حرکت کردند.
هوش مصنوعی: سپاه از پیش دستان (دشمنان) خارج شد و به عقب رفت، و این خبر به اغریرث، مرد نیکخواه، رسید.
هوش مصنوعی: همه خویشاوندان را در ساری نگه داشت و نای رویین (نای ساختهشده از فلز) را به صدا درآورد و لشکر را به حرکت درآورد.
هوش مصنوعی: هنگامی که گشواد، باختر فرخ و خوشبخت به ساری رسید، کلیدهایی که بندهای اسیران را باز میکرد، نمایان شد.
هوش مصنوعی: گشواد برای هر یک از اسیران، یک اسب فراهم کرد و از ساری به سوی زابلستان حرکت کردند.
هوش مصنوعی: هنگامی که خبر آمدن کشواد، فرزند سام، به سام رسید، او از این موضوع آگاه شد.
هوش مصنوعی: درویش، که شخصی فقیر و نیازمند است، یکی از اموال گرانبها یا گنج خاصی را دریافت میکند و صاحبخانه، یعنی سراینده، نیز جامهای به او میدهد.
هوش مصنوعی: چو گشواد به نزد زابل رسید، زال به گرمگرفتاری او را پذیرفت و به او احترام گذاشت.
هوش مصنوعی: او برای بستگانش که در اسارت وحشتزای شیر بودند، دیر زمانی گریست و اندوهگین شد.
هوش مصنوعی: پس از مرگ نوذر، پادشاه بزرگ، به سمت قبر او رفت و با شدت عزا گرفت و به طور عمیق گریست.
هوش مصنوعی: به شهر، افراد با ارزش و پرارج را وارد کرد و ایوانهای بلند را تزئین و آراست.
هوش مصنوعی: در زمان نوذر، همچنان که به یادش میافتیم، او با تاج، تخت و افسر (نوعی سرپوش سلطنتی) بر سر قدرت بود.
هوش مصنوعی: دستان (دستگاه) و وسایل را آماده کرد و همه چیز مرتب و منظم شد، زیرا سپاه از خواستههای خود بینیاز بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
میخواهید شما بخوانید؟ اینجا را ببینید.
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۶ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.