بخش ۱۳ - نامهٔ قیصر به الیاس خزر و پاسخ سرکش او، آمادگی گشتاسپ و رد فرستادهٔ فریبکار
به قیصر خزر بود نزدیکتر
وزیشان بدش روز تاریکتر
به مرز خزر مهتر الیاس بود
که پور جهاندار مهراس بود
به الیاس قیصر یکی نامه کرد
تو گفتی که خون بر سر خامه کرد
که چندین به افسوس خوردی خزر
کنون روز آسایش آمد بسر
اگر ساو و باژست و گنج گران
گروگان ازان مرز چندی سران
وگرنه فرخزاد چون پیل مست
بیاید کند کشورت را چو دست
چو الیاس بر خواند آن نامه را
به زهر آب در زد سر خامه را
چنین داد پاسخ که چندین هنر
نبودی به روم اندرون سربسر
اگر من نخواهم همی باژ روم
شما شاد باشید زان مرز و بوم
چنین دل گرفتید از یک سوار
که نزد شما یافت او زینهار
چنان دان که او دام آهرمنست
و گر کوه آهن همان یکتنست
تو او را بدین جنگ رنجه مکن
که من بین درازی نمانم سخن
سخن چون به میرین و اهرن رسید
ز الیاس و آن دام کو گسترید
فرستاد میرین به قیصر پیام
که این اژدها نیست کاید به دام
نه گرگست کز چاره بیجان شود
ز آلودن زهر پیچان شود
چو الیاس در جنگ خشم آورد
جهانجوی را خون به چشم آورد
نگه کن کنون کاین سرافراز مرد
ازو چند پیچد به دشت نبرد
غمی گشت قیصر ز گفتارشان
چو بشنید زان گونه بازارشان
فرخزاد را گفت پر مایهای
همی روم را همچو پیرایهای
چنان دان که الیاس شیراوژن است
چو اسپ افگند پیل رویینتن است
اگر تاب داری به جنگش بگوی
و گرنه مبر اندرین آب روی
اگر جنگ او را نداری تو پای
بسازیم با او یکی خوب رای
به خوبی ز ره بازگردانمش
سخن با هزینه برافشانمش
بدو گفت گشتاسپ کین جست و جوی
چرا باید و چیست این گفت و گوی
چو من باره اندر جهانم به خاک
ندارم ز مرز خزر هیچ باک
ولیکن نباید که روز نبرد
ز میرین و اهرن بود یاد کرد
که ایشان به رزم اندر از دشمنی
برآرند کژی و آهرمنی
چو لشکر بیاید ز مرز خزر
نگهبان من باش با یک پسر
به نیروی پیروزگر یک خدای
چو من با سپاه اندر آیم ز جای
نه الیاس مانم نه با او سپاه
نه چندن بزرگی و تخت و کلاه
کمربند گیرمش وز پشت زین
به ابر اندر آرم زنم بر زمین
دگر روز چون بردمید آفتاب
چو زرین سپر مینمود اندر آب
ز سوی خزر نای رویین بخاست
همی گرد بر شد سوی چرخ راست
سرافراز قیصر به گشتاسپ گفت
که اکنون جدا کن سپاه از نهفت
بگفت این و لشکر به بیرون کشید
گوان و یلان را به هامون کشید
همی گشت با گُرزهٔ گاوسار
چو سرو بلند از بر کوهسار
همی جست بر دشت جای نبرد
ز هامون به ابر اندر آورد گرد
چو الیاس دید آن بر و یال اوی
چنان گردش چنگ و گوپال اوی
سواری فرستاد نزدیک اوی
که بفریبد ان رای تاریک اوی
بیامد بدو گفت کای سرفراز
ز قیصر بدین گونه سر کم فراز
کزین لشکر اکنون سوارش تویی
بهارش تویی نامدارش تویی
به یکسو گرای از میان دو صف
چه داری چنین بر لب آورده کف
که الیاس شیر است روز نبرد
پذیره درآید سبکتر ز گرد
اگر هدیه خواهی ورا گنج هست
مسای از پی چیز با رنج دست
ز گیتی گزین کن یکی بهرهای
تو باشی بران بهره در شهرهای
همت یار باشم همت کهترم
که هرگز ز پیمان تو نگذرم
بدو گفت گشتاسپ کاین سرد گشت
سخنها ز اندازه اندر گذشت
تو کردی بدین داوری دست پیش
کنون بازگشتی ز گفتار خویش
سخن گفتن اکنون نیاید به کار
گه جنگ و آویزش کارزار
فرستاده برگشت و آمد چو باد
همی کرد پاسخ به الیاس یاد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
قیصر الیاس مهراس (اشاره) اهریمن (اشاره) گشتاسپ میرین اهرن
هوش مصنوعی: در این شعر، قیصر خزر به الیاس نامهای ارسال میکند و او را به پرداخت باج تهدید میکند. الیاس در پاسخ میگوید که از قیصر نمیترسد و نمیخواهد باج دهد. او به فرستاده قیصر هشدار میدهد که او نیازی به جنگ ندارد و از تهدیدها نمیترسد. سپس، جستجوهای قیصر و گشتاسپ برای آمادگی جنگ آغاز میشود، و گشتاسپ با پرچمداری سپاه خود به میدان میآید. در نهایت، فرستادهٔ الیاس به قیصر بازمیگردد، و پاسخ او را به اطلاع الیاس میرساند.
هوش مصنوعی: ولی قیصر به خزر از آنجا نزدیکتر بود و اگر حادثهای پیش بیاید، روزهای سختتر و تاریکتری را برای آنها پیشبینی میکرد.
هوش مصنوعی: در مرز خزر، الیاس، سرکرده و فرماندهای بود که پسر فردی بزرگ و قدرتمند به نام جهاندار، یعنی همان پادشاه، به شمار میرفت.
هوش مصنوعی: قیصر (امپراتور روم) نامهای به الیاس (قهرمان خزر) فرستاد که تو گفتی مثل این است که خون بر سر قلم ریخته شده است، یعنی محتوای نامه به شدت احساسی و پر از خشم است.
هوش مصنوعی: الیاس خزر مدتهای زیادی غصه و افسوس میخورد، اما اکنون روزی فرا رسیده که میتواند در آرامش زندگی کند.
هوش مصنوعی: اگر ساو (میوهٔ خوارکی) و باژ (مالیات) و گنجهای گرانبها را به عنوان گروگان از مرز شما بگیرند، چه اتفاقی خواهد افتاد؟
هوش مصنوعی: در غیر این صورت، فرخزاد مانند فیل مست وارد میشود و کشور تو را به دست میگیرد.
هوش مصنوعی: وقتی الیاس آن نامه را خواند، قلمش را مثل اینکه در زهر غوطهور شده باشد، به کاغذ زد.
هوش مصنوعی: او (الیاس) چنین پاسخ داد که اگر حتی هزاران هنر هم داشتی، در سرزمین روم هیچ ارزشی نداشتی.
هوش مصنوعی: اگر من نخواهم که باج روم (مالیات و عوارض) را پرداخت کنم، شما در آن سرزمین و دیار خوشحال باشید.
هوش مصنوعی: شما از یک سواری که به نزدتان آمده، اینقدر نگران و دلنگران شدهاید؟
هوش مصنوعی: بدان که او مانند دام شیطان است و اگرچه به نظر میرسد که مانند کوهی از آهن محکم و استوار باشد، اما در واقع همان یک نفر است که فریب میزند.
هوش مصنوعی: تو را از آزار او در این جنگ منع میکنم، زیرا من مدت زیادی در این گفتگو باقی نخواهم ماند.
هوش مصنوعی: سخن وقتی به میرین و اهرن (دو شخصیت در داستان) رسید، به الیاس (که با کید و فریب کار میکند) و به دام (فریبی که او گسترش داده است) اشاره دارد.
هوش مصنوعی: میرین به قیصر پیام فرستاد که این موجود (اژدها) نیست که به دام بیفتد.
هوش مصنوعی: این اژدها مانند گرگی نیست که از بیچارهگی و ناتوانی جان خود را از دست بدهد، بلکه او زهرش را به شکل پیچیدهای میآلاید و خطرناکتر میشود.
هوش مصنوعی: وقتی الیاس در جنگ غضبناک شد، جهانجوی (گشتاسپ) به شدت خشمگین و ستمکار گردید.
هوش مصنوعی: اکنون نگاه کن که این مرد سرافراز (گشتاسپ) در میدان نبرد چه قدر چالاک و جنگجو است و چگونه به سرعت در دشت حرکت میکند.
هوش مصنوعی: قیصر از حرفهای آنان ناراحت و غمگین شد وقتی که شنید اوضاع و احوال آنها چطور است و چه میگذرد.
هوش مصنوعی: قیصر به فرخزاد (فرزند گشتاسپ) گفت که تو بهگونهای برجسته و ارزشمند هستی، همانطور که لباسهای زینتی زیبا و شاخص به یک فرد جلوه میبخشد.
هوش مصنوعی: بدان که الیاس، پادشاه شیراوز، همانند اسبی است که در میدان جنگ به شدت و با قدرت میتازد و شجاعتی چون پیل (فیل) دارد.
هوش مصنوعی: اگر قدرت مقاومت و جنگیدن با او را داری، به او بگو، وگرنه در این وضعیت آبرویت را نبر.
هوش مصنوعی: اگر نمیتوانی با او بجنگی، بهتر است با او به توافق برسی و رای خوبی داشته باشی.
هوش مصنوعی: من میتوانم بهخوبی او را از راهش وادار به بازگشت کنم و با کلمات مناسب او را تحت تأثیر قرار دهم.
هوش مصنوعی: گشتاسپ از الیاس خزر میپرسد که علت این جستوجو و سخن گفتن چیست و چرا این مسائل مطرح شده است.
هوش مصنوعی: من در این جهان به مانند باروری که از خاک به وجود میآید، هیچ هراسی از مرز خزر ندارم.
هوش مصنوعی: اما در روز جنگ، نباید به یاد مردن و کژی (بدی و شرارت) و اهرمن (نماد شیطان و شر) بود.
هوش مصنوعی: این بیت اشاره به این دارد که در میدان نبرد، افراد به خاطر دشمنی و جنگ، نادرستی و بدی را از خود بروز خواهند داد.
هوش مصنوعی: هنگامی که لشکر از مرز خزر بیاید، تو باید نگهبانی کنی و با یک پسر (یا فرزند) نزد من باشی.
هوش مصنوعی: با قدرتی که از یک خدای پیروز میگیرم، به همراه سپاه از محل خود حرکت میکنم.
هوش مصنوعی: من نه مانند الیاس هستم و نه همراه او سپاه دارم، و نه دارای مقام بزرگ و تخت و کلاهی هستم.
هوش مصنوعی: کمربند را بر دست میزنم و از پشت اسب بر زمین میاندازمش، به گونهای که آن را به ابر (خدا) تقدیم کنم.
هوش مصنوعی: صبح روز بعد، هنگامی که خورشید طلوع کرد، نمایشی مانند سپر طلایی در آب داشت.
هوش مصنوعی: از سوی خزر، صدای نای (آلت موسیقی) طلاگون (برجسته و خوش صدا) بلند شد و دور تا دور (ناحیهای) را به سمت آسمان مستقیم (چرخ راست) پر کرد.
هوش مصنوعی: قیصر، که یک شخصیت برجسته و قدرتمند است، به گشتاسپ (پادشاه ایران) میگوید که باید ارتش را از حالت پنهانی خارج کند و آماده نبرد شود.
هوش مصنوعی: گشتاسپ این را گفت و لشکریان را به میدان آورد. جنگجویان و قهرمانان را به سوی هامون (دریاچهای در ایران) رهنمون کرد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ مانند سرو بلند، با قامت راست و قدی افراشته، در کنار گاوسار (تپه یا کوهی با نام گاوسار) در حال حرکت است.
هوش مصنوعی: او در دشت برای جنگ آماده میشود و غبار را از سوی هامون (منطقهای در ایران) به آسمان میبرد.
هوش مصنوعی: الیاسی (یکی از شخصیتهای داستان) وقتی آن چهره و موی بلند گشتاسپ را دید، چیزی شبیه به حرکت چنگ (ساز موسیقی) و رقص زیبا (گوپال) او را احساس کرد.
هوش مصنوعی: قیصر سوارکاری را نزد الیاس فرستاد تا او را بفریبد و از فکر و تدبیر نادرستش دور سازد.
هوش مصنوعی: فرستاده به او گفت: ای سروری بزرگ و سرفراز، قیصر به این شکل به تو بیاحترامی کرده است.
هوش مصنوعی: تو اکنون سوار این لشکر هستی و بهار این لشکر، تویی و نیز نامدار آن.
هوش مصنوعی: به کناری برو و از وسط دو گروه جنگی دور باش، چه دلیلی داری که اینگونه با زبان تند و بیپروا سخن میگویی؟
هوش مصنوعی: الیاس در روز نبرد مانند شیر شجاعت و قدرت دارد و به همین دلیل با سبکی و راحتی از میان گرد و غبار جنگ وارد میدان میشود.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی هدیهای به او بدهی، باید بدانی که گنج و ثروت آنجا هست، اما باید با زحمت و تلاش به دستش بیاوری.
هوش مصنوعی: از دنیا (گیتی) یکی از نعمتها یا خوشیها را انتخاب کن تا به خاطر آن در میان مردم معروف و مشهور شوی.
هوش مصنوعی: من همواره یار و همدم تو خواهم بود و هرگز از عهد و پیمان خود با تو سرپیچی نخواهم کرد.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به او گفت که این حرف سرد و بیحس است و از حد و اندازه خارج شده است.
هوش مصنوعی: شما با این قضاوت نادرست خود، دستتان را به پیش دراز کردهاید، و حالا که در کارتان شکست خوردهاید، به گفتار خود بازگشتهاید.
هوش مصنوعی: حرف زدن در حال حاضر فایدهای ندارد و در گیر و دار جنگ و نبرد، باید به عمل پرداخت.
هوش مصنوعی: فرستاده بازگشت و سریع مانند باد، پاسخ الیاس را به اطلاع رساند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.