بخش ۸ - سخن دقیقی: رسیدن پاسخ گشتاسپ به ارجاسپ و لشکرکشی عظیم توران به ایران
سخن چون بسر برد شاه زمین
سیه پیل را خواند و کرد آفرین
سپردش بدو گفت بردارشان
از ایران به آن مرز بگذارشان
فرستادگان سپهدار چین
ز پیش جهانجوی شاه زمین
برفتند هر دو شده خاکسار
جهاندارشان رانده و کرده خوار
از ایران فرخ به خلخ شدند
ولیکن به خلخ نه فرخ شدند
چو از دور دیدند ایوان شاه
زده بر سر او درفش سیاه
فرود آمدند از چمنده ستور
شکسته دل و چشمها گشته کور
پیاده برفتند تا پیش اوی
سیهشان شده جامه و زرد روی
بدادندش آن نامهٔ شهریار
سرآهنگ مردان نیزه گزار
دبیرش مران نامه را برگشاد
بخواندش بران شاه جادو نژاد
نوشته دران نامهٔ شهریار
ز گردان و مردان نیزه گزار
پس شاه لهراسپ گشتاسپ شاه
نگهبان گیتی سزاوار گاه
فرسته فرستاد زی او خدای
همه مهتران پیش او بر به پای
زی ارجاسپ ترک آن پلید سترگ
کجا پیکرش پیکر پیر گرگ
زده سر ز آیین و دین بهی
گزینه ره کوری و ابلهی
رسید آن نوشته فرومایهوار
که بنوشته بودی سوی شهریار
شنیدیم و دید آن سخنها کجا
نبودی تو مر گفتنش را سزا
نه پوشیدنی و نه بنمودنی
نه افگندنی و نه پیسودنی
چنان گفته بودی که من تا دو ماه
سوی کشور خرم آرم سپاه
نه دو ماه باید ز تو نی چهار
کجا من بیایم چو شیر شکار
تو بر خویشتن بر میفزای رنج
که ما بر گشادیم درهای گنج
بیارم ز گردان هزاران هزار
همه کار دیده همه نیزهدار
همه ایرجی زاده و پهلوی
نه افراسیابی و نه یبغوی
همه شاه چهر و همه ماه روی
همه سرو بالا همه راستگوی
همه از در پادشاهی و گاه
همه از در گنج و گاه و کلاه
جهانشان بفرسوده با رنج و ناز
همه شیرگیر و همه سرفراز
همه نیزهداران شمشیر زن
همه بارهانگیز و لشکر شکن
چو دانند کم کوس بر پیل بست
سم اسپ ایشان کند کوه پست
ازیشان دو گرد گزیده سوار
زریر سپهدار و اسفندیار
چو ایشان بپوشند ز آهن قبای
به خورشید و ماه اندرآرند پای
چو بر گردن آرند رخشنده گرز
همی تابد از گرزشان فر و برز
چو ایشان بباشند پیش سپاه
ترا کرد باید بدیشان نگاه
به خورشید مانند با تاج و تخت
همی تابد از نیزهشان فر و بخت
چنینم گوانند و اسپهبدان
گزین و پسندیدهٔ موبدان
تو سیحون مینبار و جیحون به مشک
که ما را چه جیحون چه سیحون چه خشک
چنان بردوانند باره بر آب
که تاری شود چشمهٔ آفتاب
به روز نبرد ار بخواهد خدای
به رزم اندر آرم سرت زیر پای
چو سالار پیکند نامه بخواند
فرود آمد از گاه و خیره بماند
سپهبدش را گفت فردا پگاه
بخوان از همه پادشاهی سپاه
تگینان لشکرش ترکان چین
برفتند هر سو به توران زمین
بدو باز خواندند لشکرش را
سر مرزداران کشورش را
برادر بد او را دو آهرمنان
یکی کهرم و دیگری اندمان
بفرمودشان تا نبرده سوار
گزیدند گردان لشکر هزار
بدادندشان کوس و پیل و درفش
بیاراسته زرد و سرخ و بنفش
بدیشان ببخشید سیصد هزار
گوان گزیده نبرده سوار
در گنج بگشاد و روزی بداد
بزد نای رویین بنه بر نهاد
بخواند آن زمان مر برادرش را
بدو داد یک دست لشکرش را
باندیدمان داد دست دگر
خود اندر میان رفت با یک پسر
یکی ترک بد نام او گرگسار
گذشته بروبر بسی روزگار
سپه را بدو داد اسپهبدی
تو گفتی نداند همی جز بدی
چو غارتگری داد بر بیدرفش
بدادش یکی پیل پیکر درفش
یکی بود نامش خشاش دلیر
پذیره نرفتی ورا نره شیر
سپه دیدهبان کردش و پیش رو
کشیدش درفش و بشد پیش گو
دگر ترک بد نام او هوش دیو
پیامش فرستاد ترکان خدیو
نگه دار گفتا تو پشت سپاه
گر از ما کسی باز گردد به راه
هم آنجا که بینی مر او را بکش
نگر تا بدانجا نجنبدت هش
بران سان همی رفت بایین خشم
پر از خون شده دل پر از آب چشم
همی کرد غارت همی سوخت کاخ
درختان همی کند از بیخ و شاخ
در آورد لشکر به ایران زمین
همه خیره و دل پراگنده کین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
گشتاسپ سیهپیل ارجسپ لهراسپ (اشاره) زریر ایرج (اشاره) افراسیاب (اشاره) کهرم اندمان گرگسار خشاش هوش دیو اسفندیار بیدرفش
هوش مصنوعی: گشتاسپ، شاه ایران، پس از دریافت نامهای از ارجاسپ، پادشاه توران، دستور میدهد که لشکری بزرگ به مرزهای ایران فرستاده شود. فرستادگان به دربار شاه میآیند، اما از حالتی ناامید و شکستزده برخوردارند. گشتاسپ در پاسخ به تهدیدات ارجاسپ، از لشکر قوی و جنگجویانی شجاع در برابر او صحبت میکند و میگوید که او آماده است تا به جنگ برود. او به سربازانش میگوید که با ارادهای مصمم و قوتی فرادست به میدان بیایند. در نهایت، لشکر ایرانی با تجهیزات کامل و ارادهای قوی به سوی توران لشکرکشی میکند و آماده نبرد با دشمن میشود.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، که شاه است، وقتی صحبت را به پایان میرساند، آن سیاهپیو (نر افسرده یا غیررنگی) را میخواند و ستایش میکند.
هوش مصنوعی: به او سفارش کرد که لشگریان را از ایران بردارد و در آن مرز مستقر کند.
هوش مصنوعی: فرستادگان سپهسالار چین به سوی جهانجوی، یعنی گشتاسپ، شاه زمین (ایران) فرستاده شدند.
هوش مصنوعی: فرستادگان شاه جهان، در برابر جهاندار (گشتاسپ) به خضوع و خاکساری افتاده و طرد شده و تحقیر شدهاند.
هوش مصنوعی: از ایران به سرزمین خلخ رفتند، اما در خلخ به خوشی و شادمانی نرسیدند.
هوش مصنوعی: وقتی از دور ایوان شاه را دیدند، درفشی سیاه بر بالای آن دیده میشود.
هوش مصنوعی: سواران از بلندیها فرود آمدند، در حالی که دلشان شکسته و چشمانشان نابینا شده بود.
هوش مصنوعی: گروهی پیاده به سمت او، یعنی ارجاسپ، رفتند و لباسهای تیره بر تن داشتند و رنگ صورتشان زرد شده بود.
هوش مصنوعی: نامهای از سوی شاه به او دادند که توسط سرآهنگ، فرماندهٔ مردان نیزهدار، فرستاده شده بود.
هوش مصنوعی: دبیر (نویسنده) نامه را باز کرد و آن را برای شاه جادو نژاد (ارجاسپ) خواند.
هوش مصنوعی: در آن نامهٔ شهریار (گشتاسپ) دربارهٔ جنگاوران و مردان تیرانداز نیز نوشته شده است.
هوش مصنوعی: شاه لهراسپ، پدر گشتاسپ، پادشاهی است که به عنوان نگهبان جهان و عالم شناخته میشود و شایستهی مقام و منزلت است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ، که شاهی بزرگ و نگهبان جهان است، پیامی به ارجاسپ، پادشاه توران، فرستاد و در آن پیام، عظمت خود را به همگان یادآوری کرد.
هوش مصنوعی: ارجاسپ، پادشاهی بزرگ و پلید از سرزمین ترکها، از همان جایی که قیافهاش شبیه به پیر گرگ است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ میگوید که افرادی که از آیین و دین درست سرپیچی کرده و راه نادرست را انتخاب میکنند، در واقع به مانند کوران و ابلهان عمل میکنند.
هوش مصنوعی: نامهای پست و بیهمتا به شاه (گشتاسپ) رسید که تو (ارجاسپ) به او نوشته بودی.
هوش مصنوعی: شنیدیم و دیدیم که آن سخنان کجا بودند، تو شایسته گفتن آنها نبودی.
هوش مصنوعی: این ابیات به این معناست که هیچ چیزی در این ماجرای مهم نه قابل پنهان کردن است و نه میتوان آن را بهطور علنی نشان داد. همچنین نمیتوان آن را از روی شانهها انداخت یا به سادگی فراموش کرد. بهنوعی بیانگر غیرقابل کتمان بودن واقعیتها و جدیت وضعیت است.
هوش مصنوعی: تو به طور مطمئن گفته بودی که من تا دو ماه آینده، سپاهی را به سوی کشور خرم میآورم.
هوش مصنوعی: به دو ماه نیاز نیست و نگران نباش، من مانند شیری که شکار میکند، به سرعت و قدرت به سمت تو میآیم.
هوش مصنوعی: به خودت زحمت بیشتری نده و رنج نبر، چون ما دروازههای ثروت را برای تو باز کردهایم.
هوش مصنوعی: من هزاران سرباز جنگجو را به میدان میآورم که همه کارآزموده و دارای نیزه هستند.
هوش مصنوعی: همه آن سربازان از نسل ایرج (پسر فرود) هستند و به نژاد ایرانی تعلق دارند، نه اینکه از خانواده افراسیاب (شاه تورانی) یا یبغو (یکی از فرماندهان تورانی) باشند.
هوش مصنوعی: همه افراد در اینجا دارای چهرهای چون شاهان هستند و جمالشان مانند ماه است، همچنین قد و قامت آنها چون سروها راست و قد بلند است و همه آنها افرادی راستگو و درستکردار هستند.
هوش مصنوعی: همه به دربار پادشاهی میآیند و گاهی به خاطر ثروت و گاهی برای دریافت مقام و اعتبار.
هوش مصنوعی: جهان آنها (ایرانیان) پر از زحمت و تلخی شده است، اما همه شیرگیر (شجاع) و سرفراز هستند.
هوش مصنوعی: همه کسانی که نیزه در دست دارند و شمشیر میزنند، آماده و تجهیز شدهاند تا دشمن را شکست دهند.
هوش مصنوعی: زمانی که از مقدار و شدت ضربه کوس (شیپور جنگی) بر روی فیل (پیل) آگاهی پیدا کردند، در آن صورت سم (پای) اسبان آنها کوهی را پایین میآورد.
هوش مصنوعی: دو سوار برگزیده از آنها، زریر که فرمانده است و اسفندیار، به میدان آمدهاند.
هوش مصنوعی: آنگاه که آن دو نفر، زرهای از آهن بر تن کنند، پاهایشان به اندازهی خورشید و ماه درخشان خواهد شد.
هوش مصنوعی: زمانی که گردنها را با گرزهای درخشان بپوشانند، این گرزها از جلال و عظمتشان میدرخشد.
هوش مصنوعی: زمانی که آنها (سپاه توران) در پیش روی لشکر تو (گشتاسپ) قرار بگیرند، تو باید به آنها توجه کنی و به آنها نگاه کنی.
هوش مصنوعی: نیزههای آنها به اندازهای درخشان و دارای شکوه هستند که مانند خورشیدی با تاج و تخت نور میافشانند و به نظر میرسد به فر و بخت (شکوه و سعادت) مرتبط هستند.
هوش مصنوعی: من را همانند اشراف و فرماندهان برگزیده و پسندیدهٔ بزرگترین دانایان و روحانیان میدانند.
هوش مصنوعی: تو ای سیحون و جیحون که مانند مشک زیبا و خوشبو هستید، برای ما فرقی نمیکند که کدام یک از شما رودخانهاید، خواه جیحون باشید یا سیحون، یا حتی خشک باشید.
هوش مصنوعی: باران به قدری زیاد میبارد که آب رودخانهها طوری میشود که گویی رشتههای نور خورشید را در هم میپیچد.
هوش مصنوعی: در روز جنگ، اگر خدا بخواهد، من گردن تو را به خاک میافکنم و در نبرد تو را شکست میزنم.
هوش مصنوعی: وقتی که سالار پیامرسان نامه را خواند، از جایش پایین آمد و به حالت حیرت ایستاد.
هوش مصنوعی: سپهبد (فرمانده سپاه) را گفت که فردا صبح سپاه از تمام پادشاهان را فراخوانی کن.
هوش مصنوعی: تگینان، یعنی سرداران و فرماندهان لشکر گشتاسپ، به همراه لشکریان ترک و چینی به سوی سرزمین توران رفتند و در جهات مختلف پراکنده شدند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ با لشکر خود به مرزها فرمان داد تا نیروی نظامی کشور را به آمادهباش درآورند.
هوش مصنوعی: برادر او، دو روح پلید به نامهای کهرم و اندمان هستند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ فرمان داد که سوارکاران را انتخاب کنند و لشکری به تعداد هزار نفر آماده کنند.
هوش مصنوعی: به آنها درفش (پرچم)، فیل و طبل دادند که به زیبایی آراسته شده بودند و رنگهای زرد، سرخ و بنفش داشتند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به لشکریان خود سهصد هزار اسب سوار قوی و ماهر هدیه داده و به آنها بخشیده است که در جنگ نیازی به جنگجویی دیگر نداشته باشند.
هوش مصنوعی: گنج را باز کرد و در روزی خاص، مقدار زیادی طلا و دارایی به لشکریان داد و بر دوش مردان، زین و ابزار جنگی از جنس برنج گذاشت.
هوش مصنوعی: گشتاسپ در آن زمان برادرش را صدا زد و یک دسته از سپاهش را به او داد.
هوش مصنوعی: او (گشتاسپ) لشکری دیگر به برادرش (ارجاسپ) داد و در میان آن لشکر، تنها پسرش را هم فرستاد.
هوش مصنوعی: گرگسار، فردی بدنام از قوم ترک است که در گذشته با مردمان زیادی روبهرو شده و روزگار طولانی را در زندگی خود تجربه کرده است.
هوش مصنوعی: گشتاسپ فرماندهی سپاه را به کسی سپرد که فقط به بدی شناخته شده است و به نظر میآید که او از کارهای خوب هیچ اطلاعی ندارد.
هوش مصنوعی: هنگامی که شخصی به غارتگری و چپاول میپردازد، همانطور که با تند و تیز شدن اوضاع، درفش (پرچم) و افراشته شدن آن را به دوش میگیرد، در واقع نشانهای از قدرت و بزرگی اوست.
هوش مصنوعی: مردی به نام خشاش وجود داشت که دلیر و شجاع بود، اما هیچگاه در برابر شیر نترسید و عقبنشینی نکرد.
هوش مصنوعی: سپه (ارتش) نگهبانی را گماشت و پرچم را به جلو برد و به راه افتاد.
هوش مصنوعی: دوباره ترکهای بدنام و دیوان آمدهاند و پیامشان را به فرمانروای ترکان ارسال کردهاند.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به سردارانش دستور میدهد که مواظب باشند و اگر کسی از لشکر آنها از راه برگردد، او را بگیرند.
هوش مصنوعی: همان جا که او را ببینی، او را بکش، با دقت نگاه کن تا آنجا که نتوانی حرکت کنی.
هوش مصنوعی: گشتاسپ به شدت خشمگین شده و دلش از عداوت و怒 و خشم پر است، در حالی که چشمانش پر از اشک است.
هوش مصنوعی: او (ارجاسپ) به غارتهای همیشگی و آتش زدن کاخها ادامه میدهد و درختان را از ریشه و شاخه قطع میکند.
هوش مصنوعی: لشکری به ایران حمله کردند که همه آنها شگفتزده و سرشار از حس انتقام بودند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.