گنجور

بخش ۲ - سخن دقیقی

 
ابوالقاسم فردوسی
فردوسی » شاهنامه » پادشاهی گشتاسپ صد و بیست سال بود
 

چو گشتاسپ را داد لهراسپ تخت

فرود آمد از تخت و بربست رخت

به بلخ گزین شد بران نوبهار

که یزدان پرستان بدان روزگار

مران جای را داشتندی چنان

که مر مکه را تازیان این زمان

بدان خانه شد شاه یزدان پرست

فرود آمد از جایگاه نشست

ببست آن در آفرین خانه را

نماند اندرو خویش و بیگانه را

بپوشید جامهٔ پرستش پلاس

خرد را چنان کرد باید سپاس

بیفگند یاره فرو هشت موی

سوی روشن دادگر کرد روی

همی بود سی سال خورشید را

برینسان پرستید باید خدای

نیایش همی کرد خورشید را

چنان بوده بد راه جمشید را

چو گشتاسپ بر شد به تخت پدر

که هم فر او داشت و بخت پدر

به سر بر نهاد آن پدر داده تاج

که زیبنده باشد بر آزاده تاج

منم گفت یزدان پرستنده شاه

مرا ایزد پاک داد این کلاه

بدان داد ما را کلاه بزرگ

که بیرون کنیم از رم میش گرگ

سوی راه یزدان بیازیم چنگ

بر آزاده گیتی نداریم تنگ

چو آیین شاهان بجای آوریم

بدان را به دین خدای آوریم

یکی داد گسترد کز داد اوی

ابا گرگ میش آب خوردی به جوی

پس آن دختر نامور قیصرا

که ناهید بد نام آن دخترا

کتایونش خواندی گرانمایه شاه

دو فرزندش آمد چو تابنده ماه

یکی نامور فرخ اسفندیار

شه کارزاری نبرده سوار

پشوتن دگر گرد شمشیر زن

شه نامبردار لشکرشکن

چو گشتی بران شاه نو راست شد

فریدون دیگر همی خواست شد

گزیدش بدادند شاهان همه

نشستن دل نیک‌خواهان همه

مگر شاه ارجاسپ توران خدای

که دیوان بدندی به پیشش به پای

گزیتش نپذرفت و نشنید پند

اگر پند نشنید زو دید بند

وزو بستدی نیز هر سال باژ

چرا داد باید به هامال باژ

🖰 با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

🖐 حذف شماره‌ها | وزن: فعولن فعولن فعولن فعل (متقارب مثمن محذوف یا وزن شاهنامه) | منبع اولیه: ویکی‌درج | ارسال به فیس‌بوک

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

🎜 معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

تصاویر مرتبط در گنجینهٔ گنجور

شاهنامهٔ فردوسی - چاپ مسکو » تصویر 1725

📷 پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، 📖 راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۸ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

علیرضا مقدم در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۲۲ نوشته:

گزیتش نپذرفت و نشنید پند

 

علیرضا مقدم در ‫۳ سال و ۷ ماه قبل، یک شنبه ۲۴ دی ۱۳۹۶، ساعت ۱۱:۲۴ نوشته:

با سلام و عرض خسته نباشید خدمت تمام ایرانیان عزیز مخصوصا" زحمت کشان این سایت .
فکر میکنم در بیت زیر :
گزیتش نپذرفت و نشنید پند
گزینش صحیح باشد و اشتباه تایپی صورت گرفته است.
با تشکر فراوان مقدم

 

کورش پارسایی در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، چهار شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۰۵ نوشته:

علیرضای مهربان
همان گزیت ذرست است. گزیت به چم (معنی) باژ و خراج است.

 

کورش پارسایی در ‫۲ سال و ۶ ماه قبل، چهار شنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۷، ساعت ۱۱:۱۱ نوشته:

گهش خاقان خراج چین فرستد
گهش قیصر گزیت دین فرستد (نظامی)

 

محمد حسنی در ‫۱ سال و ۸ ماه قبل، چهار شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۸، ساعت ۱۴:۵۵ نوشته:

مصرع
همی بود سی سال خورشید را غلط است درست آن
همی بود سی سال پیشش به پای
بر اینسان پرستید باید خدای
میباشد ظاهرا غلط تایپی است
تشکر لطفا تصحیح بفرماید و همچنین در نرم افزار هم تصحیح بشود

 

علی در ‫۸ ماه قبل، جمعه ۱۹ دی ۱۳۹۹، ساعت ۱۶:۳۸ نوشته:

لطفا تصحیح شود:
همی بود سی سال خورشید را ----> همی بود سی سال پیشش بپای
چو گیتی بران شاه نو راست شد ----> چو گشتی بران شاه نو راست شد

 

حمیدرضا در ‫۵ ماه قبل، یک شنبه ۱۵ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۴۲ نوشته:

فرهنگ ایرانی و آیین زرتشتی تا هرات و مرو که سرحد نظام ساسانیان در شرق کشور بوده است، گسترش داشته است.
اما بالضروره فرهنگ غالب و آیین حاکم نبوده است.
چنان که به اتفاق زبان شناسان و تاریخ دانان از جمله گزارش جوینی درتاریخ جهانگشا، کلمه بخارا مأخوذ از "بهارا" (یعنی "وهارا "در زبان سانسکریت) به معنی معبد و زیارتگاه بوداییان است.
همین کلمه " بهارا" (یا ویهار) است که بعدها به "بهار" تخفیف یافته است و نوبهار بلخ به گزارش یاقوت حموی در معجم البلدان و مجسمه سنگی بزرگ بودا در بامیان به گزارش سمعانی حتی بعد از ساسانیان یعنی در عصر اسلامی نیز معروف بوده است.

 

حمیدرضا در ‫۵ ماه قبل، یک شنبه ۱۵ فروردین ۱۴۰۰، ساعت ۱۶:۴۷ نوشته:

به گفته بیرونی، زیارتگاههای بودائی را بهار میگفته اند و معروفترین و مهمترین این معابد بودایی ،بهارها همان نوبهار بلخ بوده است.
نوبهار بلخ را که بعضی از تاریخ نویسان مسلمان به اشتباه از آتشکده های زرتشتی دانسته اند؛ به روایت مسعودی در مروج الذهب، در قبل از اسلام، تولیت آن با اجداد برمکیان وزراء مشهور خلفاء عباسی بوده است.

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.