بخش ۱۷ - گرفتاری سپاه در برف کاسهرود، سوزاندن کوه هیزم به دست گیو و کشتن کبوده به تیر بهرام
ازان پس خبر شد بافراسیاب
که شد مرز توران چو دریای آب
سوی کاسهرود اندر آمد سپاه
زمین شد ز کین سیاوش سیاه
سپهبد به پیران سالار گفت
که خسرو سخن برگشاد از نهفت
مگر کین سخن را پذیره شویم
همه با درفش و تبیره شویم
وگرنه ز ایران بیاید سپاه
نه خورشید بینیم روشن نه ماه
برو لشکر آور ز هر سو فراز
سخنها نباید که گردد دراز
وزین رو برآمد یکی تندباد
که کس را ز ایران نبد رزم یاد
یکی ابر تند اندر آمد چو گرد
ز سرما همی لب بدندان فسرد
سراپرده و خیمهها گشت یخ
کشید از بر کوه بر برف نخ
بیک هفته کس روی هامون ندید
همه کشور از برف شد ناپدید
خور و خواب و آرامگه تنگ شد
تو گفتی که روی زمین سنگ شد
کسی را نبد یاد روز نبرد
همی اسپ جنگی بکشت و بخورد
تبه شد بسی مردم و چارپای
یکی را نبد چنگ و بازو بجای
بهشتم برآمد بلند آفتاب
جهان شد سراسر چو دریای آب
سپهبد سپه را همی گرد کرد
سخن رفت چندی ز روز نبرد
که ایدر سپه شد ز تنگی تباه
سزد گر برانیم ازین رزمگاه
مبادا برین بوم و برها درود
کلات و سپدکوه گر کاسه رود
ز گردان سرافراز بهرام گفت
که این از سپهبد نشاید نهفت
تو ما را بگفتار خامش کنی
همی رزم پور سیاوش کنی
مکن کژ ابر خیره بر کار راست
بیک جان نگه کن که چندین بکاست
هنوز از بدی تا چه آیدت پیش
به چرم اندر است این زمان گاومیش
سپهبد چنین گفت کاذرگشسپ
نبد نامورتر ز جنگی زرسپ
بلشکر نگه کن که چون ریونیز
که بینی بمردی و دیدار نیز
نه بر بیگنه کشته آمد فرود
نوشته چنین بود بود آنچ بود
مرا جام ازو پر می و شیر بود
جوان را ز بالا سخن تیر بود
کنون از گذشته نیاریم یاد
به بیداد شد کشته او گر بداد
چو خلعت ستد گیو گودرز ز شاه
که آن کوه هیزم بسوزد براه
کنونست هنگام آن سوختن
به آتش سپهری برافروختن
گشاده شود راه لشکر مگر
بباشد سپه را بروبر گذر
بدو گفت گیو این سخن رنج نیست
وگر هست هم رنج بیگنج نیست
غمی گشت بیژن بدین داستان
نباشم بدین گفت همداستان
مرا با جوانی نباید نشست
بپیری کمر بر میان تو بست
برنج و بسختی بپروردیم
بگفتار هرگز نیازردیم
مرا برد باید بدین کار دست
نشاید تو با رنج و من با نشست
بدو گفت گیو آنک من ساختم
بدین کار گردن برافراختم
کنون ای پسر گاه آرایشست
نه هنگام پیری و بخشایشست
ازین رفتن من ندار ایچ غم
که من کوه خارا بسوزم به دم
بسختی گذشت از در کاسهرود
جهان را همه رنج برف آب بود
چو آمد بران کوه هیزم فراز
ندانست بالا و پهناش باز
ز پیکان تیر آتشی برفروخت
بکوه اندر افگند و هیزم بسوخت
ز آتش سه هفته گذرشان نبود
ز تف زبانه ز باد و ز دود
چهارم سپه برگذشتن گرفت
همان آب و آتش نشستن گرفت
سپهبد چو لشکر برو گرد شد
ز آتش براه گروگرد شد
سپاه اندر آمد چنانچون سزد
همه کوه و هامون سراپرده زد
چنانچون ببایست برساختند
ز هر سو طلایه برون تاختند
گروگرد بودی نشست تژاو
سواری که بودیش با شیر تاو
فسیله بدان جایگه داشتی
چنان کوه تا کوه بگذاشتی
خبر شد که آمد ز ایران سپاه
گله برد باید به یکسو ز راه
فرستاد گردی هم اندر شتاب
بنزدیک چوپان افراسیاب
کبوده بدش نام و شایسته بود
بشایستگی نیز بایسته بود
بدو گفت چون تیره گردد سپهر
تو ز ایدر برو هیچ منمای چهر
نگه کن که چندست ز ایران سپاه
ز گردان که دارد درفش و کلاه
ازیدر بر ایشان شبیخون کنیم
همه کوه در جنگ هامون کنیم
کبوده بیامد چو گرد سیاه
شب تیره نزدیک ایران سپاه
طلایه شب تیره بهرام بود
کمندش سر پیل را دام بود
برآورد اسپ کبوده خروش
ز لشکر برافراخت بهرام گوش
کمان را بزه کرد و بفشارد ران
درآمد ز جای آن هیون گران
یکی تیر بگشاد و نگشاد لب
کبوده نبود ایچ پیدا ز شب
بزد بر کمربند چوپان شاه
همی گشت رنگ کبوده سیاه
ز اسپ اندر افتاد و زنهار خواست
بدو گفت بهرام برگوی راست
که ایدر فرستندهٔ تو که بود
کرا خواستی زین بزرگان بسود
ببهرام گفت ار دهی زینهار
بگویم ترا هرچ پرسی ز کار
تژاوست شاها فرستندهام
بنزدیک او من پرستندهام
مکش مر مرا تا نمایمت راه
بجایی که او دارد آرامگاه
بدو گفت بهرام با من تژاو
چو با شیر درنده پیکار گاو
سرش را بخنجر ببرید پست
بفتراک زین کیانی ببست
بلشکر گه آورد و بفگند خوار
نه نامآوری بد نه گردی سوار



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
افراسیاب سیاووش (اشاره) پیران زرسپ (اشاره) ریونیز گیو گودرز (اشاره) بیژن گروگرد کبوده کیخسرو آذرگشسپ (اشاره) تژاو
هوش مصنوعی: در این بخش از داستان فرود سیاوش، خبر به افراسیاب میرسد که مرز توران بهخاطر جنگ با ایران به حالتی بحرانی درآمده است. سپاه به کاسه رود میرسند و با سرمای شدید و برف، همه چیز را از دست میدهند. در این حال، گیو و گودرز تصمیم میگیرند که با سوزاندن هیزم و ایجاد آتش، راهی برای عبور سپاه فراهم کنند. در حین این اقدام، بهرام، نیز با تیرکمانش به جان کبوده میافتد و او را میکشد. این وقایع در حالی روی میدهد که سپاه ایران در حال آماده شدن برای نبرد با دشمن هستند و هر لحظه بر تنشها افزوده میشود.
هوش مصنوعی: پس از آن به افراسیاب خبر رسید که مرز توران از انبوهی سپاه ایران مانند دریایی پر از آب شده است.
هوش مصنوعی: سپاه ایران به کاسهرود رسید و زمین از کینخواهی خون سیاوش سیاه و تیره شد.
هوش مصنوعی: افراسیاب به پیران، فرماندهٔ سپاه، گفت که کیخسرو نیت پنهان خود را آشکار کرده است.
هوش مصنوعی: بهتر است به پیشواز این کار برویم و همگی با پرچم و طبل جنگ به میدان برویم.
هوش مصنوعی: اگر چنین نکنیم سپاه ایران فرا میرسد و روزگار چنان بر ما تیره میشود که نه خورشید را روشن میبینیم و نه ماه را.
هوش مصنوعی: برو و از هر سو لشکر گرد آور؛ نباید سخن را دراز کرد و وقت را از دست داد.
هوش مصنوعی: از سوی دیگر، در جایگاه سپاه ایران، بادی سخت برخاست، چنانکه هیچ ایرانی دیگر به فکر جنگ نبود.
هوش مصنوعی: ابری تند و تیره مانند گرد و غبار فرا رسید و از سرما لبها بر دندان یخ میزد.
هوش مصنوعی: سراپرده و خیمهها یخ بست و برف بر سراسر کوه رشتهرشته و لایهلایه نشست.
هوش مصنوعی: یک هفته کسی روی دشت را ندید و همهٔ سرزمین زیر برف پنهان شد.
هوش مصنوعی: خوراک و خواب و جای آسودن بر سپاه تنگ شد و گویی روی زمین یکسره سنگ شده بود.
هوش مصنوعی: کسی به یاد جنگ نبود و سپاهیان از ناچاری اسبهای جنگی را میکشتند و میخوردند.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردان و چارپایان نابود شدند و هیچکس توانی در دست و بازو نداشت.
هوش مصنوعی: روز هشتم خورشید بلند برآمد و با آب شدن برف، سراسر جهان مانند دریایی از آب شد.
هوش مصنوعی: توس، سپهبد ایران، سپاه را گرد آورد و چندی دربارهٔ جنگ سخن گفته شد.
هوش مصنوعی: توس گفت که سپاه در اینجا از سختی و تنگی نابود شد و شایسته است از این میدان جنگ بازگردیم.
هوش مصنوعی: بر این سرزمین، یعنی کلات و سپدکوه و کاسهرود، هرگز درود و آبادانی مباد.
هوش مصنوعی: بهرام، یکی از پهلوانان سرافراز، گفت که این سخن را نباید از سپهبد پنهان کرد.
هوش مصنوعی: تو با سخنانت ما را خاموش میکنی، اما خودت با فرود، پسر سیاوش، جنگیدی.
هوش مصنوعی: کار درست را بیهوده کج و نادرست جلوه مده؛ ببین که به خاطر کشتن یک تن چه شمار از سپاه کاسته و تباه شد.
چرم در ادبیات قدیم به معنای پوست میباشد . به چرم اندر است گاو یک ضرب المثل قدیمی میباشد به معنای مشخص نبودن پایان و فرجام کاری .
هوش مصنوعی: توس در پاسخ گفت که آذرگشسپ از زرسپِ جنگاور، فرزند من که کشته شد، نامدارتر نبود؛ یعنی خون زرسپ هم ارزشمند بود و انتقام او بجا بود.
هوش مصنوعی: توس میگوید: به سپاه بنگر و ببین ریونیز در مردانگی و چهره چگونه بود؛ او نیز به دست فرود کشته شد.
هوش مصنوعی: فرود بیگناه کشته نشد؛ سرنوشت چنین نوشته شده بود و آنچه باید میشد، شد.
هوش مصنوعی: من نسبت به او نیت مهر و نیکی داشتم، اما آن جوان از بالای کوه با تیر پاسخ داد.
هوش مصنوعی: اکنون از گذشته یاد نکنیم؛ خواه به ستم کشته شد و خواه به داد، کار گذشته است.
هوش مصنوعی: گیو پسر گودرز از شاه خلعت گرفته بود تا کوه هیزم سر راه را بسوزاند.
هوش مصنوعی: توس میگوید: اکنون زمان سوزاندن آن کوه است و باید آتشی به بلندای آسمان برافروخت.
هوش مصنوعی: شاید بدینگونه راه سپاه باز شود و لشکر بتواند از آنجا بگذرد.
هوش مصنوعی: گیو به او گفت این کار رنجی ندارد و اگر هم رنجی داشته باشد، رنجی بیپاداش نیست.
هوش مصنوعی: بیژن از این سخن اندوهگین شد و گفت با این کار موافق نیستم.
هوش مصنوعی: بیژن به پدر میگوید: سزاوار نیست من در جوانی بیکار بنشینم و تو در پیری کمر به کار ببندی.
هوش مصنوعی: تو مرا با رنج و سختی پرورش دادی و هرگز با سخنی مرا نیازردی.
هوش مصنوعی: من باید این کار را به دست بگیرم؛ روا نیست که تو در رنج باشی و من در آسایش.
هوش مصنوعی: گیو به او گفت: این کار را من پذیرفته و آماده کردهام و برای آن سربلند و پیشگام شدهام.
هوش مصنوعی: اکنون ای پسر هنگام آراستن کار و نمایش دلاوری است، نه زمان سخن از پیری و دلسوزی و بخشودن.
هوش مصنوعی: از رفتن من هیچ اندوه مخور، که من حتی کوه سنگ خارا را با دم خود میسوزانم.
هوش مصنوعی: گیو با سختی از کاسهرود گذشت، در حالی که همهٔ جهان گرفتار رنج برف و آب بود.
هوش مصنوعی: چون به کوه هیزم رسید، از بس بزرگ بود، بلندی و پهنای آن را نمیشد دانست.
هوش مصنوعی: با پیکان تیر آتشی افروخت، آن را در کوه انداخت و هیزم را سوزاند.
هوش مصنوعی: تا سه هفته به سبب گرمای زبانههای آتش و باد و دود، سپاه نمیتوانست بگذرد.
هوش مصنوعی: در هفتهٔ چهارم سپاه شروع به گذشتن کرد و آب و آتش فرونشست.
هوش مصنوعی: سپهبد توس چون لشکر گرد او جمع شد، از میان آتش گذشت و به راه گروگرد رفت.
هوش مصنوعی: سپاه چنانکه شایسته بود فرود آمد و در کوه و دشت سراپرده برپا کرد.
هوش مصنوعی: کارها را چنانکه باید سامان دادند و از هر سو پیشروان و نگهبانان را بیرون فرستادند.
هوش مصنوعی: گروگرد جایگاه و نشیمن تژاو بود؛ سواری که توان و زوری همپای شیر داشت.
هوش مصنوعی: تژاو گلهٔ اسبان را در آن سرزمین نگه میداشت و این گله از کوهی تا کوه دیگر را پر کرده بود.
هوش مصنوعی: به تژاو خبر رسید که سپاه ایران آمده است، پس بایست گله را از سر راه به کناری ببرد.
هوش مصنوعی: تژاو با شتاب پهلوانی را نزد چوپان افراسیاب فرستاد.
هوش مصنوعی: نام آن چوپان کبوده بود؛ مردی شایسته و کاردان که به سبب همین شایستگی برای چنین کاری بایسته بود.
هوش مصنوعی: تژاو به او گفت: هنگامی که آسمان تاریک شد از اینجا برو و خود را به کسی نشان نده.
هوش مصنوعی: ببین سپاه ایران چه اندازه است و کدام پهلوانانشان درفش و کلاه سروری دارند.
هوش مصنوعی: آنگاه از همینجا بر آنان شبیخون میزنیم و در جنگ کوه را با زمین هموار میکنیم.
کبوده لباس سیاه برتن کرد (که در سیاهی شب دیده نشود )و در سیاهی شب نزدیک سپاه ایران رفت
هوش مصنوعی: نگهبان پیشقراول سپاه ایران در آن شب تاریک بهرام بود؛ پهلوانی که کمندش حتی سر پیل را به دام میانداخت.
هوش مصنوعی: اسب کبوده شیهه کشید و بهرام از میان لشکر گوش تیز کرد.
هوش مصنوعی: بهرام زه بر کمان کشید و ران بر اسب فشرد، و آن اسب تنومند از جای خود به تاخت درآمد.
هوش مصنوعی: بی آنکه سخنی بگوید تیری رها کرد، در حالی که کبوده از تاریکی شب اصلاً دیده نمیشد.
هوش مصنوعی: تیر به کمربند چوپان شاه توران خورد و رنگ کبوده از ترس و درد سیاه شد.
هوش مصنوعی: کبوده از اسب افتاد و امان خواست؛ بهرام به او گفت: راست بگو.
هوش مصنوعی: بگو چه کسی تو را به اینجا فرستاد و میخواستی از این بزرگان به چه کسی دست یابی و آسیب برسانی.
هوش مصنوعی: کبوده به بهرام گفت: اگر به من امان بدهی، هرچه دربارهٔ این کار بپرسی برایت میگویم.
هوش مصنوعی: ای شاه، فرستندهٔ من تژاو است و من خدمتگزار و بندهٔ او هستم.
هوش مصنوعی: مرا نکش تا راه جایی را که تژاو در آن آرام گرفته به تو نشان دهم.
هوش مصنوعی: بهرام به او گفت: نبرد تژاو با من مانند جنگ گاو با شیر درنده است؛ یعنی به راهنمایی تو نیازی نیست.
هوش مصنوعی: آنگاه سر کبوده را با خنجر برید و آن را به فتراک زین شاهانهٔ خود بست.
هوش مصنوعی: سر را به لشکرگاه آورد و با خواری بر زمین انداخت؛ چرا که کبوده نه نامآوری بود و نه سواری دلیر.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.