بخش ۷ - پند اسفندیار به بهمن و پیام او به رستم: سرزنش ناسپاسی، سوگند شاه و نوید شفاعت
بفرمود تا بهمن آمدش پیش
ورا پندها داد ز اندازه بیش
بدو گفت اسپ سیه بر نشین
بیارای تن را به دیبای چین
بنه بر سرت افسر خسروی
نگارش همه گوهر پهلوی
بر آن سان که هرکس که بیند ترا
ز گردنکشان برگزیند ترا
بداند که هستی تو خسرونژاد
کند آفریننده را بر تو یاد
ببر پنج بالای زرین ستام
سرافراز ده موبد نیکنام
هم از راه تا خان رستم بران
مکن کار بر خویشتن بر گران
درودش ده از ما و خوبی نمای
بیارای گفتار و چربی فزای
بگویش که هرکس که گردد بلند
جهاندار وز هر بدی بیگزند
ز دادار باید که دارد سپاس
که اویست جاوید نیکی شناس
چو باشد فزایندهٔ نیکویی
به پرهیز دارد سر از بدخویی
بیفزایدش کامگاری و گنج
بود شادمان در سرای سپنج
چو دوری گزیند ز کردار زشت
بیابد بدان گیتی اندر بهشت
بد و نیک بر ما همی بگذرد
چنین داند آن کس که دارد خرد
سرانجام بستر بود تیرهخاک
بپرد روان سوی یزدان پاک
به گیتی هرانکس که نیکی شناخت
بکوشید و با شهریاران بساخت
همان بر که کاری همان بدروی
سخن هرچه گویی همان بشنوی
کنون از تو اندازه گیریم راست
نباید بر این بر فزون و نه کاست
که بگذاشتی سالیان بیشمار
به گیتی بدیدی بسی شهریار
اگر بازجویی ز راه خرد
بدانی که چونین نه اندر خورد
که چندین بزرگی و گنج و سپاه
گرانمایه اسپان و تخت و کلاه
ز پیش نیاکان ما یافتی
چو در بندگی تیز بشتافتی
چه مایه جهان داشت لهراسپ شاه
نکردی گذر سوی آن بارگاه
چو او شهر ایران به گشتاسپ داد
نیامد ترا هیچ زان تخت یاد
سوی او یکی نامه ننوشتهای
از آرایش بندگی گشتهای
نرفتی به درگاه او بندهوار
نخواهی به گیتی کسی شهریار
ز هوشنگ و جم و فریدون گرد
که از تخم ضحاک شاهی ببرد
همی رو چنین تا سر کیقباد
که تاج فریدون به سر بر نهاد
چو گشتاسپ شه نیست یک نامدار
به رزم و به بزم و به رای و شکار
پذیرفت پاکیزه دین بهی
نهان گشت گمراهی و بیرهی
چو خورشید شد راه گیهان خدیو
نهان شد بدآموزی و راه دیو
ازان پس که ارجاسپ آمد به جنگ
سپه چون پلنگان و مهتر نهنگ
ندانست کس لشکرش را شمار
پذیره شدش نامور شهریار
یکی گورستان کرد بر دشت کین
که پیدا نبد پهن روی زمین
همانا که تا رستخیز این سخن
میان بزرگان نگردد کهن
کنون خاور او راست تا باختر
همی بشکند پشت شیران نر
ز توران زمین تا در هند و روم
جهان شد مر او را چو یک مهره موم
ز دشت سواران نیزه گزار
به درگاه اویند چندی سوار
فرستندش از مرزها باژ و ساو
که با جنگ او نیستشان زور و تاو
ازان گفتم این با توای پهلوان
که او از تو آزرده دارد روان
نرفتی بدان نامور بارگاه
نکردی بدان نامداران نگاه
کرانی گرفتستی اندر جهان
که داری همی خویشتن را نهان
فرامش ترا مهتران چون کنند
مگر مغز و دل پاک بیرون کنند
همیشه همه نیکویی خواستی
به فرمان شاهان بیاراستی
اگر بر شمارد کسی رنج تو
به گیتی فزون آید از گنج تو
ز شاهان کسی بر چنین داستان
ز بنده نبودند همداستان
مرا گفت رستم ز بس خواسته
هم از کشور و گنج آراسته
به زاول نشستست و گشتست مست
نگیرد کس از مست چیزی به دست
برآشفت یک روز و سوگند خورد
به روز سپید و شب لاژورد
که او را به جز بسته در بارگاه
نبیند ازین پس جهاندار شاه
کنون من ز ایران بدین آمدم
نبد شاه دستور تا دم زدم
بپرهیز و پیچان شو از خشم اوی
ندیدی که خشم آورد چشم اوی
چو اینجا بیایی و فرمان کنی
روان را به پوزش گروگان کنی
به خورشید رخشان و جان زریر
به جان پدرم آن جهاندار شیر
که من زین پشیمان کنم شاه را
برافرزوم این اختر و ماه را
که من زین که گفتم نجویم فروغ
نگردم به هر کار گرد دروغ
پشوتن برین بر گوای منست
روان و خرد رهنمای منست
همی جستم از تو من آرام شاه
ولیکن همی از تو دیدم گناه
پدر شهریارست و من کهترم
ز فرمان او یک زمان نگذرم
همه دوده اکنون بباید نشست
زدن رای و سودن بدین کار دست
زواره فرامرز و دستان سام
جهاندیده رودابهٔ نیک نام
همه پند من یک به یک بشنوید
بدین خوب گفتار من بگروید
نباید که این خانه ویران شود
به کام دلیران ایران شود
چو بسته ترا نزد شاه آورم
بدو بر فراوان گناه آورم
بباشیم پیشش بخواهش به پای
ز خشم و ز کین آرمش باز جای
نمانم که بادی بتو بر وزد
بران سان که از گوهر من سزد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
بهمن رستم لهراسپ (اشاره) گشتاسپ هوشنگ (اشاره) جمشید (اشاره) فریدون (اشاره) ضحاک (اشاره) کیقباد (اشاره) زریر (اشاره) پشوتن زواره فرامرز زال رودابه سام
هوش مصنوعی: اسفندیار به بهمن پند میدهد که باید به رستم احترام بگذارد و خود را به خوبی بیاراید. او توصیه میکند که در رفتارش نرم و متین باشد و از کینه و خشم پرهیز کند. همچنین، بر اهمیت یادآوری نعمتهای خداوند و سپاسگزاری از او تأکید میکند و میگوید که انسان باید در زندگی نیکوکار باشد تا به خوبی و خوشبختی دست یابد. او یادآوری میکند که بهینهترین راه برای جلب محبت و احترام دیگران تلاش برای نیکی و ترس از بدی است، و در پایان، بهمن را به احتیاط در نزدیکی رستم و دوری از خشم دعوت میکند تا از بروز مشکلات جلوگیری کند.
هوش مصنوعی: بهمن به دستور رستم به نزد او رفت و او را نصیحت کرد و پندهایی به او داد که بیشتر از آنچه نیاز بود، نباشد.
هوش مصنوعی: به او (بهمن) گفتند که بر روی اسبی سیاه بنشین و بدنت را با پارچهای ابریشمی و زیبا از چین آرایش کن.
هوش مصنوعی: بر سرت تاجی بگذار که نشانهٔ پادشاهی است و تمام جواهرات هم بر آن نقش بسته باشد.
هوش مصنوعی: هر کسی تو را ببیند، مانند بزرگان و گردنکشان، تو را برمیگزیند و به تو ارج مینهد.
هوش مصنوعی: بداند که تو از خانوادهای بلندمرتبه و با اصالت هستی و خالق (خدا) تو را در زمرهی نیکوکاران و بزرگان به یاد دارد.
هوش مصنوعی: پنج پر از طلا به بالای جلاً ببر (این ببر نماد قدرت و شجاعت است) و به موبدی نیکوکار و بافرهنگ تقدیم کن.
هوش مصنوعی: تا زمانی که به خانهٔ رستم میرسید، به هیچوجه بر خودتان سخت نگیرید و کار سنگینی روی دوشتان نگذارید.
هوش مصنوعی: به او از طرف ما سلام و درود بفرست و به او خوب بگو، سخنانش را زیبا و دلنشین بکن و در آن فصاحت و شیرینی اضافه کن.
هوش مصنوعی: به او (بهمن) بگو که هر کسی که مقامش در دنیا بالا رود و از شرّ بدیها در امان باشد، در حقیقت به خداوند (جهاندار) وابسته است.
هوش مصنوعی: از خداوند باید سپاسگذاری کرد، زیرا اوست که همواره نیکی را میشناسد و جاودانه است.
هوش مصنوعی: هرکس که نیکی و خوبکاری او افزون باشد، از بدی و زشتی باید دوری کند و خود را از آن حفظ نماید.
هوش مصنوعی: کسی که به نیکی و خوبی افزوده شود، کامیابی و ثروت بیشتری به او میرسد، آنچنان که او در خانهای شاد و خوش زندگی خواهد کرد.
هوش مصنوعی: هر کس که از کارهای زشت دوری کند، در نتیجه به پاداش خوبی در این دنیا و خوشبختی در آخرت خواهد رسید.
هوش مصنوعی: همه چیزهای خوب و بد بر ما میگذرد و کسی که خردمندی دارد، این حقیقت را میداند.
هوش مصنوعی: در نهایت، جسم انسان به خاک سپرده میشود و روح او به سوی خداوند پاک میرود.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته میشود که هر کسی در دنیا که نیکوکاری را درک کرد، تلاش کرد و با پادشاهان و فرمانروایان ارتباط خوبی برقرار کرد.
هوش مصنوعی: هر کس بر طبق کردار خود پاداش میبیند و بر اساس حرفهایی که میزند، همان را دریافت میکند.
هوش مصنوعی: اکنون میخواهیم حقایق را درباره تو بهدرستی بسنجیم و نباید چیزی از آنچه که هست بیشتر یا کمتر بگوییم.
هوش مصنوعی: تو سالهای زیادی را سپری کردی و در این دنیای بزرگ، پادشاهان زیادی را دیدی.
هوش مصنوعی: اگر با خرد و اندیشهات جستجو کنی، میفهمی که اینگونه رفتار ناپسند است.
هوش مصنوعی: چندین بزرگی، ثروت و نیرو و لشکر همراه با اسبهای ارزشمند و تخت و کلاهی که داری، همه اینها برای چه ارزشی دارد؟
هوش مصنوعی: تو مثل پدربزرگهایمان بهدست آوردی، زیرا که در خدمتگزاری با سرعت و جدیت عمل کردی.
هوش مصنوعی: لهراسپ شاه، که از نیاکان ماست، چه مقدار ویژگی و مقام داشت که به سوی بارگاه او گذر نکردی و به او ارادت نشان ندادید.
هوش مصنوعی: او (گشتاسپ) که شاه ایران بود، با بزرگی تخت و سلطنت خود، هیچ توجهی به تو (بهمن) نکرد و تو را فراموش کرده است.
هوش مصنوعی: تو هیچ نامهای به او (گشتاسپ) ننوشتهای و از آرایش بندگی و احترامی که باید داشته باشی، دور شدهای.
هوش مصنوعی: اگر به درگاه او بهعنوان بنده و خدمتگزار نروی، هیچکس در این دنیا بهعنوان پادشاه تو را نخواهد شناخت و ارج نخواهد نهاد.
هوش مصنوعی: اسفندیار به بهمن میگوید که از نسلهای هوشنگ، جم و فریدون، کسانی بر سر کار آمدند که در نهایت فرزندان ضحاک (یکی از پادشاهان ستمگر) را از سلطنت دور کردند و به حکومت رسیدند.
هوش مصنوعی: باید بهسمت کیقباد بروی، تا جایی که تاج فریدون را بر سر او دید.
هوش مصنوعی: چون گشتاسپ، شاهی معروف و نامدار نیست، در جنگ، جشن، تدبیر و شکار نیز قابل توجه نیست.
هوش مصنوعی: اسفندیار، که انسانی پاک و نیکسیرت است، دین راستین را پذیرفته و بنابراین، گمراهی و بیراهی در او محو شده است.
هوش مصنوعی: چون خورشید، راه زندگی و هدایت، نمایان شد، آموختن بد و راه شیطان پنهان گردید.
هوش مصنوعی: از زمانی که ارجاسپ به میدان آمد، سپاه او همچون پلنگها و ماهیهای بزرگ (نهنگها) در جنگ حاضر شد.
هوش مصنوعی: هیچکس نتوانست تعداد لشکر او (ارجاسپ) را تعیین کند و او (ارجاسپ) به عنوان پادشاه مشهور و نامدار معرفی شد.
هوش مصنوعی: او (اسفندیار) در میدان نبرد، گورستانی گسترده بر دشت جنگ ایجاد کرد، بهگونهای که بر روی زمین، نشانی از آن باقی نماند و پنهان شد.
هوش مصنوعی: اینکه تا قیامت (رستخیز) این سخن میان بزرگان فراموش نمیشود و کهنه نخواهد شد.
هوش مصنوعی: اکنون شرق او، یعنی اسفندیار، به غرب میرسد و بهقدری قوی و نیرومند است که میتواند پشت شیران نر را بشکند.
هوش مصنوعی: از سرزمین توران تا هند و روم، تمامی جهان برای او مانند یک مهره موم (پلاستیک) است که میتواند به دلخواه و به آسانی شکل بگیرد.
هوش مصنوعی: سواران نیزهدار از دشت به درگاه او (اسفندیار) آمدهاند و تعداد زیادی سوار در آنجا هستند.
هوش مصنوعی: فرستادن مالیات و خراج از مرزها به وی (به بهمن) نشاندهنده این است که برتری و قدرتی برای مقابله با جنگ آنها وجود ندارد و در نتیجه نیازی به جنگ نیست.
هوش مصنوعی: من به تو میگویم، ای پهلوان، که او (اسفندیار) خاطرش از تو آزرده و دلش ناراحت است.
هوش مصنوعی: به بارگاه معروف و بزرگ نرفتی و به بزرگان و نامداران توجهی نکردی.
هوش مصنوعی: تو در این دنیا به جایی رسیدهای که خودت را پنهان کنی، پس چگونه میتوانی این وضعیت را درک کنی؟
هوش مصنوعی: مردم بزرگ و درشتمَنش (مهتران) چگونه تو را فراموش خواهند کرد، مگر آنکه دل و فکر پاکت را از وجودت بیرون کنند؟
هوش مصنوعی: تو همواره خواستهای که خوبیها را انجام دهی و به خواستههای شاهان عمل کنی.
هوش مصنوعی: اگر کسی در دنیا رنج و سختیهایی که کشیدهای را شمارد، ارزش و اهمیت آنها از تمام ثروت و گنجی که داری، بیشتر خواهد شد.
هوش مصنوعی: در بین شاهان، هیچکس به اندازهٔ این بنده (که اشاره به خود اسفندیار دارد) در این ماجرا هماهنگی و همنظر نیست.
هوش مصنوعی: رستم به من گفت که به خاطر درخواستهای بسیار، ملک و ثروت زیادی را جمع کردهام.
هوش مصنوعی: در مجلس زاول (پسر رستم) نشستهاند و او در حال مستی است، هیچکس از شخص مست چیزی به دست نمیآورد و نمیتواند چیزی را از او بگیرد.
هوش مصنوعی: اسفندیار یک روز از ناراحتی و خشم برآشفت و قسم یاد کرد که به روز روشن و شب تیره، کارهایی انجام خواهد داد.
هوش مصنوعی: او (اسفندیار) به کسی غیر از شاه (که در بارگاه است) نخواهد دید و از این پس، جهانگرد و پادشاه را با کسی دیگر نخواهد دید.
هوش مصنوعی: اکنون من از ایران به اینجا آمدهام، زیرا شاه یا کسی که قدرت و دستور داشته باشد تا به من دستور دهد وجود ندارد.
هوش مصنوعی: از خشم او (اسفندیار) بپرهیز و دوری کن، چون نمیدانی که خشم او چقدر خطرناک است و نگاه خشمگین او چه تأثیری دارد.
هوش مصنوعی: هرگاه به اینجا بیایی و فرمان بدهی، روان خود را به عنوان عذرخواهی به گروگان میسپاری.
هوش مصنوعی: به خورشید تابان و جان زریر (پدر اسفندیار)، به جان پدرم که همانند شیر در میان مردان است.
هوش مصنوعی: من میخواهم با پشیمانیام شاه را متأثر کنم و برای فرزندانم، به او این مقام و رفعت را برسانم.
هوش مصنوعی: من به خاطر این چیزی که گفتم، دیگر نور و روشنایی را جستجو نمیکنم و در هیچ کار خود به دروغ و نیرنگ فکر نمیکنم.
هوش مصنوعی: پشوتن، که شخصیتی دلسوز و حکیم است، در اینجا مشغول گواهی دادن یا تأیید کردن سخنان من است و عقل و فکر من نیز راهنمای من در این مسیر است.
هوش مصنوعی: من به دنبال آرامش شاه هستم، ولی از تو (بهمن) جز گناه و تقصیر نمیبینم.
هوش مصنوعی: پدر من شاه است و من فرزند او، هرگز از فرمان او سرپیچی نمیکنم.
هوش مصنوعی: اکنون همهٔ خاندان و قوم باید در این موضوع نشست و فکر کنند، تا از این کار به نفع خود بهرهبرداری کنند و تصمیم مناسبی بگیرند.
هوش مصنوعی: فرامرز، پسر سام، و رودابه، زن نامدار و آزمند، هر دو از شخصیتهای معروف و شناخته شده در تاریخ و داستانهای ایرانی هستند.
هوش مصنوعی: تمام نصیحتهای من را یکی یکی گوش دهید و به این گفتههای نیکو من باور کنید.
هوش مصنوعی: این بیت تأکید دارد بر این که نباید این سرزمین (ایران) به ویرانی کشیده شود و باید در نفع و خوشنودی دلیران ایران حفظ شود.
هوش مصنوعی: اگر تو را نزد شاه بیاورم، به او بسیار از گناهان تو میگویم.
هوش مصنوعی: برای طلب عذاب و کینه از او، باید به پیش شاه بیاییم و بر زانو افتاده، خواهش کنیم تا او را به جایی بازگرداند.
هوش مصنوعی: نمیخواهم که باد و طوفانی به تو بوزد که در آن صورت، شایستهٔ من نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.