بخش ۴ - ناخوشی بوی ناهید، بازگرداندنش به فیلقوس، زادن اسکندر و مرگ داراب
شبی خفته بد ماه با شهریار
پر از گوهر و بوی و رنگ و نگار
همانا که برزد یکی تیز دم
شهنشاه زان تیز دم شد دژم
بپیچید در جامه و سر بتافت
که از نکهتش بوی ناخوش بیافت
ازان بوی شد شاه ایران دژم
پراندیشه جان ابروان پر ز خم
پزشکان داننده را خواندند
به نزدیک ناهید بنشاندند
یکی مرد بینادل و نیک‌رای
پژوهید تا دارو آمد به جای
گیاهی که سوزندهٔ کام بود
به روم اندر اسکندرش نام بود
بمالید بر کام او بر پزشک
ببارید چندی ز مژگان سرشک
بشد ناخوشی بوی و کامش بسوخت
به کردار دیبا رخش برفروخت
اگر چند مشکین شد آن خوب‌چهر
دژم شد دلارای را جای مهر
دل پادشا سرد گشت از عروس
فرستاد بازش بر فیلقوس
غمی دختر و کودک اندر نهان
نگفت آن سخن با کسی در جهان
چو نه ماه بگذشت بر خوب‌چهر
یکی کودک آمد چو تابنده مهر
ز بالا و اروند و بویا برش
سکندر همی خواندی مادرش
بفرخ همی داشت آن نام را
کزو یافت از ناخوشی کام را
همی گفت قیصر به هر مهتری
که پیدا شد از تخم من قیصری
نیاورد کس نام دارا به بر
سکندر پسر بود و قیصر پدر
همی ننگش آمد که گفتی به کس
که دارا ز فرزند من کرد بس
بر آخر یکی مادیان بد بلند
که کارزاری و زیبا سمند
همان شب یکی کره‌ای زاد خنگ
برش چون بر شیر و کوتاه لنگ
ز زاینده قیصر برافراخت یال
که آن زادنش فرخ آمد به فال
به شبگیر فرزند را خواستی
همان مادیان را بیاراستی
بسودی همان کره را چشم و یال
که همتای اسکندر او بد به سال
سپهر اندرین نیز چندی بگشت
ز هرگونه‌ای سالیان برگذشت
سکندر دل خسروانی گرفت
سخن گفتن پهلوانی گرفت
فزون از پسر داشتی قیصرش
بیاراستی پهلوانی برش
خرد یافت لختی و شد کاردان
هشیوار و با سنگ و بسیاردان
ولی عهد گشت از پس فیلقوس
بدیدار او داشتی نعم و بوس
هنرها که باشد کیان را به کار
سکندر بیاموخت ز آموزگار
تو گفتی نشاید مگر داد را
وگر تخت شاهی و بنیاد را
وزان پس که ناهید نزد پدر
بیامد زنی خواست دارا دگر
یکی کودک آمدش با فر و یال
ز فرزند ناهید کهتر به سال
همان روز داراش کردند نام
که تا از پدر بیش باشد به کام
چو ده سال بگذشت زین با دو سال
شکست اندر آمد به سال و به مال
بپژمرد داراب پور همای
همی خواندندش به دیگر سرای
بزرگان و فرزانگان را بخواند
ز تخت بزرگی فراوان براند
بگفت این که دارای داراکنون
شما را به نیکی بود رهنمون
همه گوش دارید و فرمان کنید
ز فرمان او رامش جان کنید
که این تخت شاهی نماند دراز
به خوشی رود زود خوانند باز
بکوشید تا مهر و داد آورید
به شادی مرا نیز یاد آورید
بگفت این و باد از جگر برکشید
شد آن برگ گلنار چون شنبلید
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
قیصر اسکندر دختر بهمن (اشاره) ناهید فیلقوس دارا
در این شعر، داستانی درباره داراب پادشاه ایران زمین و رویدادهای زندگی او روایت شده است. یک شب، داراب از بوی ناخوشی خشمگین می‌شود و پزشکان را برای درمان او فرا می‌خواند. طبیبان عاجز ماندند که طبیبی با تجربه سر رسید و با دارویی از گیاهی به نام سکندر را در دهان او گذاشت که بوی ناخوش را برطرف میکرد، اما پادشاه دیگر بی‌میل و ناراحت از ناهید بود که او سرخورده و با اختیار آزادی که داراب به او داده بود به سمت روم باز میگردد در آنجا فرزندی به دنیا می‌آورد که نامش را اسکندر نهاد و مورد توجه فیلقوس یا قیصر پادشاه روم قرار گرفت. داراب از همسر اول خود پسری در همان زمان که به دنیا آمد نامش را دارا برگزیدند . سال‌ها می‌گذرد و اسکندر به تدریج نبوغ خود را نشان می‌دهد و به یک جنگجو تبدیل می‌شود.در ایران هم دارا را به عنوان پادشاه جدید بر تخت نشاندند و از بزرگان و فرزانگان می‌خواهد تا تحت فرمان او باشند و در راستای داد و انصاف حرکت کنند. در پایان، او از آنها می‌خواهد که نامش به نیکی یاد کنند تا به شادی دست یابند.
یک شب، ناهید همسر پادشاه که خود زنی زیبا بود با جلوه‌ه ای دل فریب و عطر و رنگ و نقش و نگار بر پادشاه ظاهر شد و در کنار او خوابید
ناهید باز دم عمیقی میکشد که پادشاه از این بوی بد خشمگین شد
پادشاه با مشام، لباس و دست و پای خود را بو میکشید تا به منبع آن بوی نا مطبوع برسد.
پادشاه از این بوی بد که منبع آن دهان ناهید بود بسیار خشمگین شد و با ابروهای خمیده (نشان دادن حالت ناراحتی و اندیشیدن) چاره ای اندیشید
پزشکان با دانش و آگاهی دربارش را فراخواندند و کنار ناهید نشاندشان
طبیب با تجربه ای خود را به نزد پادشاه رساند و گفت چاره اش را میدانم و سپس به جستجوی گیاه مورد نظر خود رفت تا اینکه به آن دست یافت.
گیاهی که در کشور روم رشد و یافت میشد و زبان و دهان را میسوزاند ( مثال فلفل) که نام آن سکندر بود
آن گیاه را به شکل خمیری دراورده بود به دست گرفت و بر اطراف دهان و داخل دهان ناهید مالید که جذب پوست او شود، ناهید از شدت سوزش دهان اشک چشمانش سرازیر شد
آن دارو با اینکه باعث ناراحتی و سوزش دهان ناهید شده بود عطر بسیار خوبی می داد و او همینطور که اشک میریخت با عطر خوش بوی آن دارو مست میشد
اکنون که دیگر بوی بد دهان از بین رفته و دهانش خوش عطر شده بود پادشاه هم دیگر نسبت به ناهید سرد و بی میل شده بود
پادشاه که دیگر دلسرد و بی میل از ناهید شده بود تصمیم گرفت ناهید را که همراه باج برای تنبیه کردن فیلقوس، پادشاه روم گرفته بود را مختار و او را آزاد کرد که اگر دلش خواست به کشورش بازگردد
ناهید بسیار غمگین شده بود و نوزادی که در وجودش رشد میکرد بیشتر نگرانش می کرد حتی کلمه ای هم به کسی نگفت از باردار بودنش
ناهید که به دیگر به کشور خود نزد پدر بازگشت پس از گذشت نه ماه برای ناهبد کودکی به دنیا آمد که باعث شد تمام غم و درد هایش فراموش شوند
هوش مصنوعی: سکندر، به خاطر زیبایی و خصوصیاتش، از سوی مادرش به نام‌های «بالا» و «اروند» و «بویا» خطاب می‌شود. این نام‌ها نشان‌دهندهٔ عشق و محبت مادر به اوست.
هوش مصنوعی: سکندر که از مادرش به دنیا آمده، خوشبختی و شادمانی را از نام خود به دست آورده است که به خاطر آن، از درد و رنج نجات یافته است.
هوش مصنوعی: قیصر به هر مرد بزرگ و بزرگی می‌گفت که هر کس از نسل من به دنیا بیاید، او هم مانند من قیصر خواهد شد.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس در برابر اسکندر، پسر داراب و نوه قیصر، نام داراب را نمی‌آورد.
هوش مصنوعی: او (داراب) از اینکه کسی بگوید دارا فرزند من است، شرمسار و خجالت‌زده شد.
هوش مصنوعی: در پایان، یک مادیان بلندقد و زیبا به دنیا آمد که مشخصه‌اش قهرمانی و قدرت در میدان نبرد بود.
هوش مصنوعی: در همان شب، یک کره‌اسب زاده شد که در آن لحظه، همچون شیر قوی و باهوش بود، اما پاهایش کوتاه و ضعیف به نظر می‌رسید.
هوش مصنوعی: از زنی از قیصر، اسکندر متولد شد و به خاطر زاییده شدن او، نیکویی و خوش شانسی در نظر گرفته شد.
هوش مصنوعی: در زمان صبح، تو فرزند را خواستی و همان اسب مادیان را زینت بخشیدی.
هوش مصنوعی: به همان اندازه که که اسکندر در جوانی زیبا و جذاب بود، این مادیان نیز دارای چشمان زیبا و یالی بلند و نرم است.
هوش مصنوعی: زمان در این دنیا نیز مدتی گذشت و سال‌ها یکی پس از دیگری گذرانده شد.
هوش مصنوعی: اسکندر، دل پادشاهان را به دست آورد و گفت‌وگو با پهلوانان را آغاز کرد.
هوش مصنوعی: تو بیشتر از پسر، قیصر (مقام رومی) داشتی و برای او یک پهلوان بزرگی را فراهم کردی.
هوش مصنوعی: او (داراب) اندکی به خود آمد و به حکمت و دانایی رسید؛ به گونه‌ای که با هوشیاری و مهارت، کارها را به خوبی تدبیر کرد و در علوم و دانش‌های مختلف مهارت یافت.
هوش مصنوعی: ولی‌عهد که همان فرزند یا جانشین پادشاه است، پس از دیدن فیلقوس (که ممکن است به عنوان شخصیتی مهم در داستان اشاره شده باشد)، به ملاقات او می‌رود و در این ملاقات، حالتی خوشایند و دوستانه میان آنها برقرار می‌شود، به طوری که بوسه و نعمت در این دیدار وجود دارد.
هوش مصنوعی: سکندر هنرهایی را که به کار پادشاهی نیاز است، از معلمش آموخت.
هوش مصنوعی: تو گفتی که فقط باید از داد و انصاف دفاع کرد و اگر نه، تخت پادشاهی و اصل و اساس حکومت را نیز نمی‌توان حفظ کرد.
هوش مصنوعی: پس از اینکه ناهید (الهه Venus) پیش پدرش (خدایان) بازگشت، دارا (پادشاه) دوباره زنی خواست.
هوش مصنوعی: فرزندی به دنیا آمد که از نظر زیبایی و وقار (فر و یال) شبیه به ناهید (الههٔ عشق و زیبایی) بود و کوچک‌تر از او (یعنی داراب) بود.
هوش مصنوعی: در همان روز، نام «داراب» به او دادند تا از نظر خوشبختی و نیکی، بیشتر از پدرش باشد.
هوش مصنوعی: پس از گذشت ده سال و دو سال از آن، داراب به موفقیت و پیروزی رسیده و به جایگاه مطلوبی از نظر سال و ثروت دست یافته است.
هوش مصنوعی: داراب، پسر همای، به شدت غمگین و پژمرده شده بود و او را به سرای دیگری دعوت کردند.
هوش مصنوعی: داراب بزرگان و فرزانگان را به حضور فراخواند و از جایگاه بلند خود آنها را دور کرد.
هوش مصنوعی: داراب به بزرگان و فرزانگان می‌گوید که او اکنون به شما راهنمایی نیکو می‌کند.
هوش مصنوعی: همهٔ شما به دقت گوش دهید و از او پیروی کنید، چون باید جان خود را برای اجرای فرمان او آماده کنید.
هوش مصنوعی: تخت شاهی (پادشاهی) دوام نخواهد داشت و با خوشی از بین می‌رود، بنابراین باید به سرعت آن را به دست آورد و دوباره به جای خودش برگرداند.
هوش مصنوعی: سعی کنید محبت و عدل را به دنیا برگردانید و در این میان، مرا نیز به یاد داشته باشید تا شاد شویم.
هوش مصنوعی: او این را گفت و آه عمیقی کشید، سپس برگ گلنار مانند شنبلید (دانه‌های دانه‌دانه) شد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۴ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.