بخش ۸ - یاریخواهی دارا از فور، رزمگریزی ایرانیان و کشته شدن شاه به دست جانوشیار
چو آن پاسخ نامه دارا بخواند
ز کار جهان در شگفتی بماند
سرانجام گفت این ز کشتن بتر
که من پیش رومی ببندم کمر
ستودان مرا بهتر آید ز ننگ
یکی داستان زد برین مرد سنگ
که گر آب دریا بخواهد رسید
درو قطره باران نیاید پدید
همی بودمی یار هرکس به جنگ
چو شد مر مرا زین نشان کار تنگ
نبینم همی در جهان یار کس
بجز ایزدم نیست فریادرس
چو یاور نبودش ز نزدیک و دور
یکی نامه بنوشت نزدیک فور
پر از لابه و زیردستی و درد
نخست آفرین بر جهاندار کرد
دگر گفت کای مهتر هندوان
خردمند و دانا و روشنروان
همانا که نزد تو آمد خبر
که ما را چه آمد ز اختر به سر
سکندر بیاورد لشکر ز روم
نه برماند ما را نه آباد بوم
نه پیوند و فرزند و تخت و کلاه
نه دیهیم شاهی نه گنج و سپاه
ار ایدونک باشی مرا یارمند
که از خویشتن بازدارم گزند
فرستمت چندان گهرها ز گنج
کزان پس نبینی تو از گنج رنج
همان در جهان نیز نامی شوی
به نزد بزرگان گرامی شوی
هیونی برافگند بر سان باد
بیامد بر فور فوران نژاد
چو اسکندر آگاه شد زین سخن
که دارای دارا چه افگند بن
بفرمود تا برکشیدند نای
غو کوس برخاست و هندی درای
بیامد ز اصطخر چندان سپاه
که خورشید بر چرخ گم کرد راه
برآمد خروش سپاه از دو روی
بیآرام شد مردم جنگجوی
سکندر به آیین صفی برکشید
هوا نیلگون شد زمین ناپدید
چو دارا بیاورد لشکر به راه
سپاهی نه بر آرزو رزمخواه
شکسته دل و گشته از رزم سیر
سر بخت ایرانیان گشته زیر
نیاویختند ایچ با رومیان
چو روبه شد آن دشت شیر ژیان
گرانمایگان زینهاری شدند
ز اوج بزرگی به خواری شدند
چو دارا چنان دید برگاشت روی
گریزان همی رفت با های هوی
برفتند با شاه سیصد سوار
از ایران هرانکس که بد نامدار
دو دستور بودش گرامی دو مرد
که با او بدندی به دشت نبرد
یکی موبدی نام او ماهیار
دگر مرد را نام جانوشیار
چو دیدند کان کار بیسود گشت
بلند اختر و نام دارا گذشت
یکی با دگر گفت کین شوربخت
ازو دور شد افسر و تاج و تخت
بباید زدن دشنهای بر برش
وگر تیغ هندی یکی بر سرش
سکندر سپارد به ما کشوری
بدین پادشاهی شویم افسری
همی رفت با او دو دستور اوی
که دستور بودند و گنجور اوی
مهین بر چپ و ماهیارش به راست
چو شب تیره شد از هوا باد خاست
یکی دشنه بگرفت جانوشیار
بزد بر بر و سینهٔ شهریار
نگون شد سر نامبردار شاه
ازو بازگشتند یکسر سپاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
ماهیار جانوشیار دارا فور اسکندر
هوش مصنوعی: دارا که به دلیل مشکلات و ناتوانی در مواجهه با سپاه سکندر دچار ناامیدی و سرگشتگی شده، از فور به یاری میطلبد و از او درخواست میکند که در برابر رومیان به او کمک کند. او در نامهاش از خطراتی که بر سر سرزمینش وجود دارد و نابودی مملکتش میگوید و وعدهی گنج و ثروت به فور میدهد. اما با آمدن سکندر و قویتر شدن سپاه او، ایرانیان در جنگ شکست میخورند و دارا با سیصد سوار از میدان جنگ فرار میکند. دو فرمانده وفادار دارا، ماهیار و جانوشیار، در حین فرار تصمیم میگیرند که به وی پایان دهند و بر او دشنه میزنند تا بدین ترتیب حکومت سکندر را تسهیل کنند. بدین ترتیب دارا کشته میشود و لشکر او متلاشی میشود.
هوش مصنوعی: زمانی که دارا نامه را خواند، از وضعیت جهان و حوادث آن شگفتزده و متعجب ماند.
هوش مصنوعی: در نهایت، او گفت که کشتن بهتر از این است که من خود را زیر فرمان رومیها قرار دهم و به آنان تسلیم شوم.
هوش مصنوعی: بهتر است که من به ستودن و تمجید بپردازم تا اینکه بگذارم ننگ و عار به سراغم بیاید، زیرا داستانی وجود دارد که بر این مرد همچون سنگی سخت افتاده است.
هوش مصنوعی: اگر کسی بخواهد به دریا دسترسی پیدا کند، در آن صورت حتی یک قطره باران هم نمیتواند به او برسد. این بیت به این معناست که اگر کسی به چیزی بزرگ و بیپایان نیاز داشته باشد، چیزهای کوچک و ناچیز برای او فایدهای ندارند.
هوش مصنوعی: در میدان جنگ، همیشه حامی و دوست هر کسی بودم، اما وقتی خودم در این وضعیت بد قرار گرفتم و احساس کردم کارم سخت شده است، دیگر کسی کنارم نیست.
هوش مصنوعی: در دنیا هیچ یاری نمیبینم جز ایزد خودم که فریادرس من است.
هوش مصنوعی: چون در برابر او هیچ یاوری از نزدیک و دور وجود نداشت، نامهای به فور نوشت.
هوش مصنوعی: دارا در حال ناله و درخواست کمک و ابراز درد و رنجش است و در ابتدا به خداوند (جهاندار) دعای نیکو میکند.
هوش مصنوعی: دارا خطاب به مهتر (رئیس) هندوها میگوید که اینان افرادی باهوش و آگاه هستند و روحی روشن دارند.
هوش مصنوعی: خبر به تو رسید که چه بلایی بر ما از سر ستارهها نازل شده است.
هوش مصنوعی: سکندر از سرزمین روم لشکری آورد و دیگر هیچ پایگاهی برای ما باقی نماند و سرزمین ما نیز ویران شد.
هوش مصنوعی: دارا میگوید که هیچ چیز از جمله پیوند و فرزندان، تخت و کلاه سلطنت، تاج پادشاهی، یا ثروت و نیروی نظامی برای او اهمیت ندارد.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی یاری من باشی، باید مرا از آسیب و خطر دور کنی و از صدمهای که به خودم میرسد، محفوظ بداری.
هوش مصنوعی: دارا میگوید که من به تو (فور) تعدادی جواهر از گنج میفرستم، جواهری که از آن پس تو دیگر نیازی به زحمت و رنج برای به دست آوردن ثروت نخواهی داشت.
هوش مصنوعی: اگر در این دنیا نیز نامی شوی، در نزد بزرگان و فرزانهها مورد احترام و ارادت خواهی بود.
هوش مصنوعی: هیونی (با کمان) به سان باد تیر پرتاب کرد و فور به خانوادهٔ فور، خشم و نفرت آفرید.
هوش مصنوعی: وقتی اسکندر از این ماجرا و سخنانی که دارا گفته بود باخبر شد، دانست که دارا چه نقشهای کشیده است.
هوش مصنوعی: دارا فرمان داد تا نای و کوس (ساز) را بلند کنند، و صدای نای تا هنگامهٔ جنگ به گوش برسد و در این حال، هندی نیز بر آن ساز نواخت.
هوش مصنوعی: از شهر اصطخر، سپاهی به قدری زیاد آمد که خورشید در آسمان نتوانست مسیر خود را پیدا کند.
هوش مصنوعی: سپاه از دو طرف به صدا درآمد و مردم جنگجو، که همیشه آرام بودند، به شدت مضطرب و نگران شدند.
هوش مصنوعی: سکندر به رسم و آیینی خاص به زمین نگاه کرد و در آن لحظه، آسمان به رنگ نیلگون درآمد و زمین از دید پنهان شد.
هوش مصنوعی: هنگامی که دارا لشکرش را به راه انداخت، سپاهی را به میدان نبرد نیاورد که آرزوی جنگ و نبرد داشته باشد.
هوش مصنوعی: ایرانیان دچار ناامیدی و دلشکستگی شدهاند و از جنگ خسته شدهاند، بهگونهای که شانس و اقبال آنها به بدبختی و عقبنشینی تبدیل شده است.
هوش مصنوعی: ایرانیان، که به جنگ با رومیان مشغول بودند، وقتی دیدند که آن دشت مانند روبه (جانداری زخمخورده) شده و شرایط به شدت خطرناک است، از جنگیدن دست کشیدند و عقبنشینی کردند.
هوش مصنوعی: مردان بزرگ و با ارزش به خاطر ترس از افتادن از مقام و موقعیت خود، به ذلت و خواری تن دادند.
هوش مصنوعی: وقتی دارا این وضعیت را دید، صورتش را برگرداند و به سمت عقب رفت و با صدای بلند و وحشتزده خود را دور کرد.
هوش مصنوعی: سیصد سوار از ایران به همراه شاه دارا رفتند، و هرکسی که در میان آنها نامآور و سرشناس بود، به او پیوست.
هوش مصنوعی: دو فرمانده برجسته و محترم به نامهای گرامی و مرد، در کنار وی بودند که با او به دشت نبرد آماده شدند.
هوش مصنوعی: در این بیت، یک موبد به نام ماهیار و یک مرد به نام جانوشیار معرفی میشوند.
هوش مصنوعی: وقتی دیدند که این کار (یاریخواهی دارا) بیفایده شده است، دیگر کسی از مقامات و نامدارانی مانند دارا یاد نکرد.
هوش مصنوعی: یکی به دیگری گفت که این بدبختی از او دور شده و مقام و سلطنتش از دست رفته است.
هوش مصنوعی: باید بر او دشنهای بزنیم و اگر نه، شمشیری هندی بر سرش فرود آوریم.
هوش مصنوعی: سکندر، کشورش را به ما میسپارد و ما به عنوان پادشاهی، فرمانده خواهیم شد.
هوش مصنوعی: دو فرمانده و گنجور (خزانهدار) پادشاه به همراه او (سکندر) حرکت میکنند.
هوش مصنوعی: در این بیت، توصیف صحنهٔ رزم بهنوعی تجسم شده است که یک طرف در جنگ مهین (یعنی بزرگ و مهم) و طرف دیگر ماهیار (یعنی زیبا و محبوب) قرار دارد. با رسیدن شب و بالا رفتن باد، فضایی تیره و تهدیدآمیز به وجود آمده که به شدت بر جو نبرد تأثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: جانوشیار (دشمن) یک دشنه برداشت و به سینه و پهلوی شهریار (شاه) ضربه زد.
هوش مصنوعی: سر شاه معروف و شناخته شده (دارا) بر زمین افتاد و سپاه (ایرانیان) یکجا به عقب برگشتند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.