بخش ۱ - نشستن دارا بر تخت پس از سوگ داراب، خطابهٔ قهر و نامههای خنجرآسا، گشادن گنج و بنای نوشاد
چو دارا به دل سوک داراب داشت
به خورشید تاج مهی برفراشت
یکی مرد بد تیز و برنا و تند
شده با زبان و دلش تیغ کند
چو بنشست برگاه گفت ای سران
سرافراز گردان و کنداوران
سری را نخواهم که افتد به چاه
نه از چاه خوانم سوی تخت و گاه
کسی کو ز فرمان من بگذرد
سرش را همی تن به سر نشمرد
وگر هیچ تاب اندر آرد به دل
به شمشیر باشم ورا دلگسل
جز از ما هرانکس که دارند گنج
نخواهم کسی شاددل ما به رنج
نخواهم که باشد مرا رهنمای
منم رهنمای و منم دلگشای
ز گیتی خور و بخش و پیمان مراست
بزرگی و شاهی و فرمان مراست
دبیر خردمند را پیش خواند
ز هر در فراوان سخنها براند
یکی نامه بنوشت فرخ دبیر
ز دارای داراب بن اردشیر
بهر سو که بد شاه و خودکامهای
بفرمود چون خنجری نامهای
که هرکو ز رای و ز فرمان من
بپیچد ببیند سرافشان من
همه گوش یکسر به فرمان نهید
اگر جان ستانید اگر جان دهید
سر گنجهای پدر برگشاد
سپه را همه خواند و روزی بداد
ز چار اندرآمد درم تا بهشت
یکی را بجام و یکی را به تشت
درم داد و دینار و برگستوان
همان جوشن و تیغ و گرز گران
هرانکس که بد کار دیده سری
ببخشید بر هر سری کشوری
یکی را ز گردنکشان مرز داد
سپه را همه چیز باارز داد
فرستاده آمد ز هر کشوری
ز هر نامداری و هر مهتری
ز هند و ز خاقان و فغفور چین
ز روم و ز هر کشوری همچنین
همه پاک با هدیه و باژ و ساو
نه پی بود با او کسی را نه تاو
یکی شارستان کرد نوشاد نام
به اهواز گشتند زو شادکام
کسی را که درویش بد داد داد
به خواهندگان گنج و بنیاد داد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
اردشیر (اشاره) دارا داراب فغفور
هوش مصنوعی: دارا پس از مرگ داراب بر تخت مینشیند و در سخنرانی تند و تهدیدآمیزی خود را تنها فرمانروا و راهنما میخواند و سرپیچیکنندگان را به مرگ تهدید میکند. سپس نامههایی تند چون خنجر به فرمانروایان اطراف میفرستد و فرمانبری کامل میخواهد. پس از آن گنج پدر را میگشاید، به سپاه مزد و سلاح میدهد و به سرداران سرزمین میبخشد. فرستادگان کشورها با باج میآیند و دارا شهر نوشاد را در اهواز میسازد و به تهیدستان نیز میبخشد.
هوش مصنوعی: دارا در دل در سوگ پدرش داراب بود، ولی تاج بزرگی و پادشاهی را تا خورشید بالا برد و بر تخت نشست.
هوش مصنوعی: او مردی تیز، جوان و تندخو بود. زبان و دلش چنان برنده بود که تیغ در برابرشان کُند به شمار میآمد.
هوش مصنوعی: چون بر تخت نشست، به بزرگان و پهلوانان سرافراز و دلاوران گفت:
هوش مصنوعی: نمیخواهم کسی به چاه بلا و نابودی بیفتد، اما کسی را هم که در چاه افتاده است به تخت و جایگاه بالا نمیآورم. یعنی هر کس خود را به تباهی بکشاند، از من رهایی نخواهد یافت.
هوش مصنوعی: هر کس از فرمان من سرپیچی کند، سرش بر تنش نخواهد ماند و کشته خواهد شد.
هوش مصنوعی: و اگر کسی حتی اندکی سرکشی و کینه در دل راه دهد، با شمشیر دلش را میدرم و جانش را میگیرم.
هوش مصنوعی: نمیخواهم جز ما کسی گنج داشته باشد. روا نمیدانم که دیگری شادکام باشد و ما در رنج باشیم.
هوش مصنوعی: نمیخواهم کسی راهنمای من باشد. راهنما و گشایندهٔ کارها خود من هستم.
هوش مصنوعی: بهره و بخشش و پیمانِ جهان از آنِ من است، و بزرگی و پادشاهی و فرمانروایی نیز تنها از آنِ من است.
هوش مصنوعی: سپس دبیر دانا را نزد خود خواند و از هر بابی سخن بسیار گفت.
هوش مصنوعی: دبیر نیکبخت نامهای از سوی دارا، پسر داراب، پسر اردشیر نوشت.
هوش مصنوعی: دارا فرمان داد که به هر سو که پادشاه یا فرمانروای خودسری بود، نامهای تند و برنده چون خنجر بفرستند.
هوش مصنوعی: در نامه آمده بود که هر کس از رأی و فرمان من سرپیچی کند، شمشیرِ سرافکن مرا خواهد دید.
هوش مصنوعی: همگی سراپا گوش به فرمان من باشید، چه جان بستانید و چه جان بدهید.
هوش مصنوعی: دارا در گنجهای پدر را گشود، همهٔ سپاه را فراخواند و جیره و مزدشان را داد.
هوش مصنوعی: مزد هر کس از چهار تا هشت درم بود. به یکی با جام پیمانه کردند و به دیگری با تشت.
هوش مصنوعی: درم و دینار و برگستوان اسب، و نیز زره و شمشیر و گرز سنگین به آنان بخشید.
هوش مصنوعی: به هر سردار کاردیده و باتجربه فرمانروایی سرزمینی را بخشید.
هوش مصنوعی: به یکی از سرکشان و پهلوانان مرزی را سپرد و به سپاه هر چیز ارزشمندی داد.
هوش مصنوعی: از هر کشوری و از سوی هر نامدار و بزرگی فرستادهای به درگاه او آمد.
هوش مصنوعی: از هند، از خاقان و فغفور چین، از روم و از دیگر کشورها نیز فرستادگان آمدند.
هوش مصنوعی: همه با هدیه و باج و خراج آمدند، زیرا کسی را یارای ایستادگی در برابر او نبود.
هوش مصنوعی: در اهواز شهری به نام نوشاد ساخت و مردم از آن شادمان شدند.
هوش مصنوعی: به تهیدستان داد و بخشش کرد و به نیازمندان گنج و سرمایهای بخشید تا زندگیشان پایه گیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.