بخش ۱۲ - یورش شبانهٔ رستم بر درگاه افراسیاب، بانگ رهایی بیژن، گریز شاه توران و تاراج کاخ
برفتند با رستم آن هفت گرد
بنه اشکش تیزهش را سپرد
عنانها فگندند بر پیش زین
کشیدند یکسر همه تیغ کین
بشد تا بدرگاه افراسیاب
بهنگام سستی و آرام و خواب
برآمد ز ناگه ده و دار و گیر
درخشیدن تیغ و باران تیر
سران را بسی سر جدا شد ز تن
پر از خاک ریش و پر از خون دهن
ز دهلیز در رستم آواز داد
که خواب تو خوش باد و گردانت شاد
بخفتی تو بر گاه و بیژن بچاه
مگر باره دیدی ز آهن براه
منم رستم زابلی پور زال
نه هنگام خوابست و آرام و هال
شکستم در بند زندان تو
که سنگ گران بد نگهبان تو
رها شد سر و پای بیژن ز بند
بداماد بر کس نسازد گزند
ترا رزم و کین سیاوخش بس
بدین دشت گردیدن رخش بس
همیدون برآورد بیژن خروش
که ای ترک بدگوهر تیره هوش
براندیش زان تخت فرخندهجای
مرا بسته در پیش کرده بپای
همی رزم جستی بسان پلنگ
مرا دست بسته بکردار سنگ
کنونم گشاده بهامون ببین
که با من نجوید ژیان شیر کین
بزد دست بر جامه افراسیاب
که جنگآوران را ببستست خواب
بفرمود زان پس که گیرند راه
بدان نامداران جوینده گاه
ز هر سو خروش تکاپوی خاست
ز خون ریختن بر درش جوی خاست
هرآنکس که آمد ز توران سپاه
زمانه تهی ماند زو جایگاه
گرفتند بر کینه جستن شتاب
ازان خانه بگریخت افراسیاب
بکاخ اندر آمد خداوند رخش
همه فرش و دیبای او کرد بخش
پریچهرگان سپهبدپرست
گرفته همه دست گردان بدست
گرانمایه اسبان و زین پلنگ
نشانده گهر در جناغ خدنگ
ازان پس ز ایوان ببستند بار
بتوران نکردند بس روزگار
ز بهر بنه تاخت اسبان بزور
بدان تا نخیزد ازان کار شور
چنان رنجه بد رستم از رنج راه
که بر سرش بر درد بود از کلاه
سواران ز بس رنج و اسبان ز تگ
یکی را بتن بر نجنبید رگ
بلشکر فرستاد رستم پیام
که شمشیر کین بر کشید از نیام
که من بیگمانم کزین پس بکین
سیه گردد از سم اسبان زمین
گشن لشکری سازد افراسیاب
بنیزه بپوشد رخ آفتاب
برفتند یکسر سواران جنگ
همه رزم را تیز کردند چنگ
همه نیزهداران زدوده سنان
همه جنگ را گرد کرده عنان
منیژه نشسته بخیمه درون
پرستنده بر پیش او رهنمون
یکی داستان زد تهمتن بروی
که گر می بریزد نریزدش بوی
چنینست رسم سرای سپنج
گهی ناز و نوش و گهی درد و رنج



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
رستم افراسیاب بیژن زال (اشاره) سیاووش (اشاره) اشکش منیژه
هوش مصنوعی: رستم با هفت پهلوان شبانه بر کاخ افراسیاب میتازد و او را با طعنه از خواب بیدار میکند. بیژنِ آزادشده نیز خواریهایی را که از افراسیاب دیده بود به یادش میآورد. افراسیاب میگریزد و کاخش تاراج میشود؛ رستم و یارانش خسته با غنیمت از توران بیرون میآیند و رستم سپاه را برای لشکرکشیِ انتقامیِ افراسیاب آماده میکند. در پایان، رستم با دیدن منیژه در خیمه از ناپایداری روزگار و گردش رنج و شادی سخن میگوید.
هوش مصنوعی: آن هفت پهلوان همراه رستم به راه افتادند و رستم بار و بنه را به اشکش زیرک سپرد.
هوش مصنوعی: افسار اسبان را رها کردند تا تند بتازند و همگی شمشیر انتقام را از نیام بیرون کشیدند.
هوش مصنوعی: رستم هنگامی به درگاه افراسیاب رسید که همه در سستی و آرامش و خواب بودند.
هوش مصنوعی: ناگهان فریاد «بزن و بگیر» برخاست و برق شمشیرها و بارانِ تیر پدید آمد.
هوش مصنوعی: سرِ بسیاری از سرداران از تن جدا شد؛ ریششان پر از خاک و دهانشان پر از خون شد.
هوش مصنوعی: رستم از دالانِ کاخ فریاد زد و به ریشخند گفت: خوابت خوش و پهلوانانت شاد باد!
هوش مصنوعی: تو بر تخت آسوده خفتی و بیژن در چاه بود؛ گویا گمان کردی دیواری آهنین بر سر راه است و کسی به تو نمیرسد.
هوش مصنوعی: من رستمِ زابلی، پسر زالم؛ اکنون هنگام خواب و آرامش و آسودگی نیست.
هوش مصنوعی: بندِ زندانت را شکستم؛ همان سنگ سنگینی که نگهبانِ زندانت بود.
هوش مصنوعی: سر و پای بیژن از بند آزاد شد؛ و به طعنه میگوید کسی به دامادِ خود چنین آزاری نمیرساند.
هوش مصنوعی: کینِ خون سیاوش و جنگ بر سر آن برای تو بس بود؛ تاختنِ رخش در این دشت نیز برایت بس است (دیگر نیازی به دشمنی تازه نداشتی).
هوش مصنوعی: بیژن نیز همچنان فریاد برآورد: ای ترکِ بدنهادِ تیرهدل!
هوش مصنوعی: به یاد آور آن روزی را که بر تخت فرخنده نشسته بودی و مرا دستبسته سرپا در برابرت نگه داشته بودی.
هوش مصنوعی: آن هنگام چون پلنگ با من سرِ جنگ داشتی، در حالی که دستانم بسته بود و مانند سنگ بیحرکت بودم.
هوش مصنوعی: اکنون مرا آزاد در دشت ببین؛ حالا شیرِ خشمگین هم جرئت جنگ با مرا ندارد.
هوش مصنوعی: افراسیاب از اندوه دست بر جامه زد (جامه درید) و گفت که خواب، جنگاورانِ ما را از کار انداخته است.
هوش مصنوعی: آنگاه فرمان داد که راه را بر آن نامدارانی که به کاخ هجوم آورده بودند ببندند.
هوش مصنوعی: از هر سو فریاد و تکاپو برخاست و از بس خون ریخته شد، بر درِ کاخ جویِ خون روان شد.
هوش مصنوعی: هر کس از سپاه توران به میدان آمد کشته شد و جایش در روزگار خالی ماند.
هوش مصنوعی: ایرانیان در کینخواهی شتاب کردند و افراسیاب از آن کاخ گریخت.
هوش مصنوعی: رستم، صاحبِ رخش، به کاخ درآمد و همهٔ فرشها و دیباهای افراسیاب را میان یاران بخش کرد.
هوش مصنوعی: کنیزانِ پریرویِ خدمتگزارِ شاه را هم پهلوانان دست گرفتند و با خود بردند.
هوش مصنوعی: اسبانِ گرانبها با زینهای پوست پلنگ را که در قاشِ زینشان از چوب خدنگ گوهر نشانده بودند نیز به غنیمت گرفتند.
هوش مصنوعی: سپس بار از کاخ بستند و چندان در توران نماندند.
هوش مصنوعی: برای رساندن بار و غنیمت، اسبان را به شتاب راندند تا از این کار آشوب و گرفتاری تازهای پیش نیاید.
هوش مصنوعی: رستم از رنج راه چنان خسته بود که حتی کلاهخود هم سرش را به درد میآورد.
هوش مصنوعی: سواران از خستگی و اسبان از تاختن چنان از پا افتاده بودند که گویی رگی در تنشان نمیجنبید.
هوش مصنوعی: رستم به سپاه پیام فرستاد که شمشیر کین را از نیام برکشید و آماده باشید.
هوش مصنوعی: زیرا یقین دارم که از این پس برای کینخواهی، زمین از سمِ اسبان سیاه خواهد شد.
هوش مصنوعی: افراسیاب سپاهی انبوه گرد خواهد آورد که نیزههایش روی خورشید را میپوشاند.
هوش مصنوعی: همهٔ سواران جنگی به راه افتادند و چنگ خود را برای نبرد آماده و تیز کردند.
هوش مصنوعی: همهٔ نیزهداران سرِ نیزهها را صیقل دادند و همه برای جنگ عنان اسب را جمع کردند.
هوش مصنوعی: منیژه در خیمه نشسته بود و کنیزی راهنما در برابرش بود.
هوش مصنوعی: رستم دربارهٔ او مَثَلی گفت: اگر شراب ریخته شود، بویش از میان نمیرود؛ یعنی گوهر و ارزش منیژه با افتادن از جایگاهش از بین نمیرود.
هوش مصنوعی: رسم این جهانِ گذرا چنین است: گاهی ناز و شادکامی دارد و گاهی درد و رنج.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.