بخش ۱۰ - مرگ یزدگرد و سوگند مهان بر رد تخمه‌اش، آشوب تاج‌خواهان و شاهی خسرو پیر
چو در دخمه شد شهریار جهان
ز ایران برفتند گریان مهان
کنارنگ با موبد و پهلوان
هشیوار دستور روشن‌روان
همه پاک در پارس گرد آمدند
بر دخمه یزدگرد آمدند
چو گستهم کو پیل کُشتی بر اسپ
دگر قارن گرد پور گشسپ
چو میلاد و چون پارس مرزبان
چو پیروز اسپ‌افگن از گرزبان
دگر هرک بودند ز ایران مهان
بزرگان و کنداوران جهان
کجا خوارشان داشتی یزدگرد
همه آمدند اندران شهرگرد
چنین گفت گویا گشسپ دبیر
که ای نامداران برنا و پیر
جهاندارمان تا جهان آفرید
کسی زین نشان شهریاری ندید
که جز کشتن و خواری و درد و رنج
بیاگندن از چیز درویش گنج
ازین شاه ناپاک‌تر کس ندید
نه از نامداران پیشین شنید
نخواهیم بر تخت زین تخمه‌کس
ز خاکش به یزدان پناهیم و بس
سرافراز بهرام فرزند اوست
ز مغز و دل و رای پیوند اوست
ز منذر گشاید سخن سربسر
نخواهیم بر تخت بیدادگر
بخوردند سوگندهای گران
هرانکس که بودند ایرانیان
کزین تخمه کس را به شاهنشهی
نخواهیم با تاج و تخت مهی
برین برنهادند و برخاستند
همی شهریاری دگر خواستند
چو آگاهی مرگ شاه جهان
پراگنده شد در میان مهان
الان شاه و چون پارس پهلوسپاه
چو بیورد و شگنان زرین کلاه
همی هریکی گفت شاهی مراست
هم از خاک تا برج ماهی مراست
جهانی پرآشوب شد سر به سر
چو از تخت گم شد سر تاجور
به ایران رد و موبد و پهلوان
هرانکس که بودند روشن‌روان
بدین کار در پارس گرد آمدند
بسی زین نشان داستانها زدند
که این تاج شاهی سزاوار کیست
ببینید تا از در کار کیست
بجویید بخشنده‌ای دادگر
که بندد برین تخت زرین کمر
که آشوب بنشاند از روزگار
جهان مرغزاریست بی‌شهریار
یکی مرد بد پیر خسرو به نام
جوانمرد و روشن‌دل و شادکام
هم از تخمه سرفرازان بد اوی
به مرز اندر از بی‌نیازان بد اوی
سپردند گردان بدو تاج و گاه
برو انجمن شد ز هر سو سپاه
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
یزدگرد بزه‌گر گستهم قارن کاوگان گشسپ (اشاره) میلاد پارس پیروز بهرام گور بیورد شگنان کیخسرو قارن منذر الان شاه
هوش مصنوعی: پس از درگذشت یزدگرد، شهریار ایران، بزرگان و پهلوانان به دور هم جمع شدند و به سوگ او نشسته، با اندوهی عمیق یاد او را گرامی داشتند. در این جمع، گشسپ دبیر گفت که هیچ شهریاری به بدی یزدگرد به چشم نمی‌خورد و بر این اساس تصمیم گرفتند که از نسل او هیچ‌کس را به پادشاهی نپذیرند. همه حاضرین سوگند خوردند که بر تخت نشینی از خاندانی که به کشتن و ستم مشهور شده‌اند، نخواهند داشت. با آگاهی از مرگ یزدگرد، سر و صدا و آشوب در ایران به راه افتاد و هر کس خود را شایستهٔ پادشاهی می‌دانست. در نهایت، به جوانمردی از نسل سرفرازانی به نام خسرو رای‌زنی شد و تاج و تخت به او سپرده شد.
هوش مصنوعی: هنگامی که شهریار (یزدگرد) به درون دخمه رفت، بزرگان و دلیران ایران با گریه از آنجا دور شدند.
هوش مصنوعی: کنارنگ، که به معنای کناره و دور هم نشستن است، در کنار موبد و پهلوان هشیوار، که خردمند و آگاه به امور هستند، برای مشورت و بحث در مورد مسائل روشن و واضح گرد هم آمده‌اند.
هوش مصنوعی: همهٔ افراد پاک و نیکوکار از پارس جمع شدند و به سمت قبر یزدگرد، شاه ساسانی، رفتند.
هوش مصنوعی: گستهم، که جنگجوی بزرگی است و مانند یک فیل در میدان نبرد دشمنان را نابود می‌کند، بر اسبی دیگر سوار شده و در کنار قارن، فرزند گرد پور گشسپ، می‌جنگد.
هوش مصنوعی: چون میلاد (فرمانده‌ای نامی) و پارس مرزبان (دفاع‌کننده‌ای از سرزمین پارس) مانند پیروزی است که مانند افگندۀ اسب (سوارکاری ماهر) از گرزگاه (محل نبرد) می‌جنگد.
هوش مصنوعی: سپس هر کسی که از بزرگان و نیکان ایران بود، و همچنین فرزندان و خاندان‌های بزرگ جهان، به جمع آمده بودند.
هوش مصنوعی: یزدگرد، این پادشاه، چه بر سر بزرگان و شخصیت‌های مهم ایران آورد که اکنون همه آنها در این شهر گرد آمده‌اند و حالشان نگران است؟
هوش مصنوعی: گویا گشسپ دبیر (منشی یا مشاور گشسپ) چنین گفت: ای مردان بزرگ، چه جوان و چه پیر، به سخن من توجه کنید.
هوش مصنوعی: تا زمانی که خداوند جهان را خلق کرد، هیچ‌کس را ندیدیم که نشانه‌ای از پادشاهی و فرمانروایی واقعی داشته باشد.
هوش مصنوعی: جز کشتن، تحقیر، درد و رنج، هیچ چیزی از زندگی فقیران به دست نمی‌آید.
هوش مصنوعی: هیچ کسی را ناپاک‌تر از این شاه ندیده‌ام و هیچ‌یک از نامداران گذشته نیز چنین خوی ناپاکی نداشتند.
هوش مصنوعی: ما نمی‌خواهیم بر تخت سلطنت این پادشاه ناستوده (یزدگرد) کسی را بنشانیم و تنها به خداوند بزرگ پناه می‌بریم.
هوش مصنوعی: بهرام، فرزند او (یزدگرد)، به‌خاطر ویژگی‌هایی چون هوش، دل و اندیشه‌اش، سرافراز و بلندمرتبه است.
هوش مصنوعی: منذر، سخن را از آغاز باز می‌کند و می‌گوید که ما هرگز بر تخت ظالم و بی‌عدالتی نخواهیم نشست.
هوش مصنوعی: همهٔ ایرانیان به سوگندهای سنگینی دست زدند و خوردند.
هوش مصنوعی: از این نسل هیچ‌کس را به مقام شاهی نخواهیم پذیرفت، حتی اگر تاج و تخت بزرگی داشته باشد.
هوش مصنوعی: پس از قرار دادن این موضوع، آنها برخاستند و خواستار انتخاب پادشاهی جدید شدند.
هوش مصنوعی: زمانی که خبر مرگ شاه دنیا پراکنده شد و در میان بزرگان و مقامات خبر سختی به وجود آورد.
هوش مصنوعی: اکنون شاه است و چون پارس (بر سرزمین پارس) پهلوسپاه (یعنی نگهبان جنگجوی پارس) است؛ همچون کسی که تاج و کلاه زرین به سر دارد و در میدان نبرد حاضر است.
هوش مصنوعی: هر کسی ادعا می‌کند که من شاه هستم و حق حکومت بر همه را دارم، زیرا من از خاک تا برج ماهی (یعنی از زمین تا آسمان) را در اختیار دارم.
هوش مصنوعی: جهان به طور کامل در آشوب و بی‌نظمی افتاد، مانند زمانی که از تخت سلطنت، تاج‌دار و پادشاه گم می‌شود و دیگر خبری از او نیست.
هوش مصنوعی: در ایران، همهٔ روحانیان (موبدان) وheroes (پهلوانان) و هر کسی که از نظر اخلاقی و فکری روشن و فرهیخته بود، در این وضعیت آشفته به هم پیوسته‌اند.
هوش مصنوعی: بسیاری از مردمان پارس (ایران) به خاطر این موضوع گرد هم آمدند و دربارهٔ این مسأله داستانها و روایت‌هایی را مطرح کردند.
هوش مصنوعی: تاج شاهی برای چه کسی شایسته است؟ بررسی کنید که در این ماجرا چه کسی شایسته‌تر است.
هوش مصنوعی: بخشنده و دادگری را جستجو کنید که قادر باشد بر این تخت طلا کمربند (که نماد قدرت است) ببندد و آن را مدیریت کند.
هوش مصنوعی: جهان همچون دشت و مرغزاری است که اگر بی‌پادشاه بماند، آشوب و بی‌نظمی در آن حاکم خواهد شد.
هوش مصنوعی: مردی به نام جوانمرد که پیر خسرو او را می‌شناخته و دلش روشن و شاد بوده، به وجود آمده است.
هوش مصنوعی: جوانمرد، که از نسل قدرتمندان و سرفرازان است، در مرزها و سرزمین‌هایش از بی‌نیازان و غنی‌ها برخوردار است.
هوش مصنوعی: تاج و تخت را به او (یزدگرد) سپردند و در آن زمان، از هر سو گروه‌گروه به دور او جمع شدند و انجمن برپا کردند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتب‌سازی حاشیه‌ها: محبوب‌ترین | جدیدترین | قدیمی‌ترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.