بخش ۴۴ - بهرام گور: اندیشهٔ مرگ و شمار گنج، برداشتن خراج و فرمان کشت و آبادانی
چو باز آمد از راه بهرامشاه
به آرام بنشست بر پیشگاه
ز مرگ و ز روز بد اندیشه کرد
دلش گشت پر درد و رخساره زرد
بفرمود تا پیش او شد دبیر
سرافراز موبد که بودش وزیر
همی خواست تا گنجها بنگرد
زر و گوهر و جامهها بشمرد
که بااو ستارهشمر گفته بود
ز گفتار ایشان برآشفته بود
که باشد ترا زندگانی سه بیست
چهارم به مرگت بباید گریست
همی گفت شادی کنم بیست سال
که دارم به رفتن به گیتی همال
دگر بیست از داد و بخشش جهان
کنم راست با آشکار و نهان
نمانم که ویران شود گوشهای
بیابد ز من هرکسی توشهای
سوم بیست بر پیش یزدان به پای
بباشم مگر باشدم رهنمای
ستارهشمر شست و سه سال گفت
شمار سه سالش بد اندر نهفت
ز گفت ستارهشمر جست گنج
وگرنه نبودش خود از گنج رنج
خنک مرد بیرنج و پرهیزگار
به ویژه کسی کو بود شهریار
چو گنجور بشنید شد پیش گنج
به کار شمردن همی برد رنج
به سختی چنان روزگاری ببرد
همه پیش دستور او برشمرد
چو دستور او برگرفت آن شمار
پراندیشه آمد بر شهریار
بدو گفت تا بیست و سه سال نیز
همانا نیازت نیاید به چیز
ز خورد و ز بخشش گرفتم شمار
درمهای این لشکر نامدار
فرستادهای نیز کاید برت
ز شاهان وز نامور کشورت
بدین سال گنج تو آراستست
که پر زر و سیمست و پر خواستست
چو بشنید بهرام و اندیشه کرد
ز دانش غم نارسیده نخورد
بدو گفت کوتاه شد داوری
که گیتی سه روزست چون بنگری
چو دی رفت و فردا نیامد هنوز
نباشم ز اندیشه امروز کوز
چو بخشیدنی باشد و تاج و تخت
نخواهم ز گیتی ازین بیش رخت
بفرمود پس تا خراج جهان
نخواهند نیز از کهان و مهان
به هر شهر مردی پدیدار کرد
سر خفته از خواب بیدار کرد
بدان تا نجویند پیکار نیز
نیاید ز پیکار افگار نیز
ز گنج آنچ بایستشان خوردنی
ز پوشیدنی گر ز گستردنی
بدین پرخرد موبدان داد و گفت
که نیک و بد از من نباید نهفت
میان سخنها میانجی بوید
نخواهند چیزی کرانجی بوید
مرا از به و بتر آگه کنید
ز بدها گمانیم کوته کنید
پراگنده شد موبد اندر جهان
نماند ایچ نیک و بد اندر نهان
بران پر خرد کارها بسته شد
ز هر کشوری نامه پیوسته شد
که از داد و پیکاری و خواسته
خرد شد به مغز اندرون کاسته
ز بس جنگ و خون ریختن در جهان
جوانان ندانند ارج مهان
دل آگنده گردد جوان را به چیز
نبیند هم از شاه و موبد به نیز
برینگونه چون نامه پیوسته شد
ز خون ریختن شاه دل خسته شد
به هر کشوری کارداری گزید
پر از داد و دانش چنانچون سزید
هم از گنج بد پوشش و خوردشان
ز پوشیدن و باز گستردشان
که شش ماه دیوان بیاراستی
وزان زیردستان درم خواستی
نهادی بران سیم نام خراج
به دیوان ستاننده با فر و تاج
به شش ماه بستد به شش باز داد
نبودی ستاننده زان سیم شاد
بدان چاره تا مرد پیکار خون
نریزد نباشد به بد رهنمون
وزان پس نوشتند کارآگهان
که از داد وز ایمنی در جهان
که هر کش درم بد خراجش نبود
به سرش اندرون داوریها فزود
ز پری به کژی نهادند روی
پر از رنج گشتند و پرخاشجوی
چو آن نامه بر خواند بهرام گور
به دلش اندر افتاد زان کار شور
ز هر کشوری مرزبانی گزید
پر از داد دلشان چنانچون سزید
به درگاه یکساله روزی بداد
ز یزدان نیکی دهش کرد یاد
بفرمود کان را که ریزند خون
گر آرند کژی به کار اندرون
برانند فرمان یزدان بروی
بدان تا شود هرکسی چارهجوی
برآمد برین بر بسی روزگار
یکی نامه فرمود پس شهریار
سوی راستگویان و کارآگهان
کجا او پراگنده بد در جهان
که اندر جهان چیست ناسودمند
که آرد برین پادشاهی گزند
نوشتند پاسخ که از داد شاه
نگردد کسی گرد آیین و راه
بشد رای و اندیشهٔ کشت و ورز
به هر کشوری راست بیکار مرز
پراگنده بینیم گاوان کار
گیا رست از دشت وز کشتزار
چنین داد پاسخ که تا نیمروز
که بالا کند تاج گیتی فروز
نباید کس آسود از کشت و ورز
ز بیارز مردم مجویید ارز
که بیکار مردم ز بیدانشیست
به بی دانشان بر بباید گریست
ورا داد باید دو و چار دانگ
چو شد گرسنه تا نیاید به بانگ
کسی کو ندارد بر و تخم و گاو
تو با او به تندی و زفتی مکاو
به خوبی نوا کن مر او را به گنج
کس از نیستی تا نیاید به رنج
گر ایدونک باشد زیان از هوا
نباشد کسی بر هوا پادشا
چو جایی بپوشد زمین را ملخ
برد سبزی کشتمندان به شخ
تو از گنج تاوان او بازده
به کشور ز فرموده آواز ده
وگر بر زمین گورگاهی بود
وگر نابرومند راهی بود
که ناکشته باشد به گرد جهان
زمین فرومایگان و مهان
کسی کو بدین پایکار منست
وگر ویژه پروردگار منست
کنم زنده در گور جایی که هست
مبادش نشیمن مبادش نشست
نهادند بر نامه بر مهر شاه
هیونی برافگند هر سو به راه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
بهرام گور
هوش مصنوعی: بهرام شاه پس از بازگشت از سفر، به اندیشه مرگ و روزهای بدش میافتد و دلش غمگین میشود. او تصمیم میگیرد که گنجها را بشمرد و از مشاوره وزیر و موبد خود بهره میگیرد. بر اساس پیشگوییها، او تنها بیست و سه سال زندگی خواهد کرد و بر آن میشود که در این مدت، کارهای نیک انجام دهد و خراجها را به نفع مردم کاهش دهد. بهرام فرمان میدهد تا مأمورانی در تمام شهرها بگمارند و از شهروندان بخواهد که از جنگ و پیکار دوری کنند و به آبادانی بپردازند. او معتقد است که با ایجاد رفاه و افزایش آگاهی در جامعه، میتواند از خونریزی جلوگیری کند و برای نسلهای آینده آرامش برقرار سازد. در نهایت، او نامهای به کارگزاران مینویسد تا از مشکلات و ناهنجاریهای مردم آگاه شوند و دستورات لازم را برای بهبود وضعیت جامعه صادر کند.
هوش مصنوعی: بهرامشاه پس از بازگشت از سفر، به آرامی بر تخت نشسته و در جایگاه پادشاهی قرار گرفت.
هوش مصنوعی: بهرام شاه به فکر مرگ و روزهای سخت افتاد و این نگرانی دلش را پر از درد کرد و چهرهاش را زرد نمود.
هوش مصنوعی: بهرام گور دستور داد تا دبیر معزز و با دانش، که وزیر او بود، نزدش بیاید.
هوش مصنوعی: بهرام گور میخواست گنجینههای خود را بررسی کند و مقدار زر و گوهر و لباسها را بشمارد.
هوش مصنوعی: منظور این است که بهرام گور با ستارهشمری (شخصی که علم نجوم دارد) گفتگو کرده بود و از سخنان او ناراحت و برآشفته شده بود.
هوش مصنوعی: زندگی تو سه بار بیست سال (یعنی شصت سال) و چند سال دیگر است و پس از آن، باید به خاطر مرگت افسوس خورد.
هوش مصنوعی: بهرام گور میگوید که میخواهد بیست سال دیگر شاد زندگی کند، چون بر این باور است که زندگیاش به پایان رسیده و باید به جهان دیگری برود.
هوش مصنوعی: دیگر بیست سال از عمرم را صرف انفاق و بخشش به مردم در دنیا میکنم، چه به طوری که هم در ظاهر و هم در باطن از آن استفاده کننند.
هوش مصنوعی: من نمیخواهم که گوشهای از زمین بدون فایده و بیبرکت بماند؛ هر کسی باید از من چیزی به دست آورد و بهرهمند شود.
هوش مصنوعی: من میخواهم در روز قیامت، برای یزدان (خدا) بیست و سه سال را به حساب آورم و از او درخواست کنم که راهنمایم باشد.
هوش مصنوعی: ستارهشمر (نجومیدان) به مدت سی و سه سال شمارش کرد و گفت که سه سال از این مدت را در خفا (بیخبر) گذرانده است.
هوش مصنوعی: به گفتهٔ ستارهشمار، او به دنبال گنج است، وگرنه خود او از گنج و ثروت در رنج نیست.
هوش مصنوعی: مردی که بدون زحمت و با تقوا زندگی کند، خوشحال است؛ بهویژه اگر او یک پادشاه باشد.
هوش مصنوعی: وقتی خزانهدار (گنجور) خبر را شنید، به سمت گنج رفت و برای شمارش آن، زحمت زیادی کشید.
هوش مصنوعی: در روزگاری سخت، همه چیز را به زحمت گذراند و به دستور او، همه چیز را شمارش کردند.
هوش مصنوعی: دستور او (پادشاه یا مقام بلندمرتبه) با آن تعداد (خراج یا محاسبات) را برداشت و به توجه و تفکر دربارهی آن، شهریار (بهرام) به تدبیر و اندیشه افتاد.
هوش مصنوعی: به او گفتند که تا بیست و سه سال دیگر هم به چیزی نیاز نداری.
هوش مصنوعی: به خاطر خورد و بخشش، شمار درهمهای این لشکر معروف را به دست آوردم.
هوش مصنوعی: فرستادهای هم نزد تو میآید که از سوی شاهان و افراد برجسته کشورت است.
هوش مصنوعی: در این سال، خزینهٔ تو پر از طلا و نقره و دیگر خواستهها و آرزوهاست.
هوش مصنوعی: بهرام که خبر را شنید و دربارهاش فکر کرد، از دانش و آگاهی خود دریافته بود که غم و اندوهی که او را در بر میگرفت، هنوز سر نرسیده و به همین دلیل چیزی نخورده است.
هوش مصنوعی: بهرام به کسی میگوید که داوری و قضاوت زندگی کوتاه است و عمر دنیا فقط سه روز میماند، پس باید به آن با دیدی عمیقتر نگاه کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که دی گذشته و فردا هم نیامده است، نباید از فکر امروز فاصله بگیرم و غافل شوم.
هوش مصنوعی: وقتی بخشش و صدقه واجب باشد، دیگر از دنیا و مقام و سلطنت چیزی نمیخواهم.
هوش مصنوعی: بهرام گور دستور داد که دیگر از بزرگان و شخصیتهای بزرگ و قدیمی هم خراج (مالیات) درخواست نکنند.
هوش مصنوعی: در هر شهر یک مرد را ظاهر کرد که مردم غافل را از خواب غفلت بیدار کند.
هوش مصنوعی: بدان که اگر جنگی درنگی زند، خستگی و خستگی ناشی از آن هم نخواهد آمد.
هوش مصنوعی: باید از گنج، آنچه برای خوردن و پوشیدن ضروری است، بردارند و بقیه را در جای خود محفوظ نگه دارند.
هوش مصنوعی: بهرام گور به موبدان با خرد (عقلا) اینطور پاسخ داد که کارهای خوب و بد را نمیتوان از من پنهان کرد.
هوش مصنوعی: در میان گفتگوها، باید واسطهای باشد که انسانها به هم نزدیکتر شوند و از کمانگاری و فریبکاری پرهیز کنند.
هوش مصنوعی: مرا از خوب و بد آگاه کنید تا گمان بد نسبت به دیگران را کمتر کنم.
هوش مصنوعی: موبد (پیشوای دینی) در جهان پخش و پراکنده شد و هیچ چیز خوب و بدی در خفا و پنهان باقی نماند، به طوری که همه چیز نمایان و آشکار شد.
هوش مصنوعی: کارهای مهم و اندیشیده شده، به سبب عقل و خرد به پایان رسید و از هر سرزمینی نامهای برای در میان گذاشتن مسائل و امور ارسال گردید.
هوش مصنوعی: از زمانی که عدالت و نبرد و خواستهها در وجود انسانها کمتر شد، عقل و تفکر در درون آنها هم diminished و کاسته شده است.
هوش مصنوعی: از شدت جنگها و ریختن خون در دنیا، جوانان نمیدانند که بزرگواران (مردان بزرگ و با ارزش) چه ارزشی دارند.
هوش مصنوعی: جوانان دلشان پر از افسوس و ناراحتی میشود، زیرا دیگر چیز با ارزشی در زندگی نمیبینند، نه از پادشاه و نه از موبدان.
هوش مصنوعی: چون نامهای به این شکل و وضع نوشته و پیوسته شد، دل شاه از خونریزی و جنگ خسته و رنجیده شد.
هوش مصنوعی: در هر کشوری، شخصی را به عنوان کارگزار انتخاب کرد که متخلق به صفات نیک و دانش باشد، همانطور که شایسته است.
هوش مصنوعی: بهرام گور از ثروت و داراییهای خود برای پوشاندن زخمهای مردم و کمک به آنان بهره میبرد و همچنین از آنها برای برگزاری مراسم و جشنها استفاده میکند.
هوش مصنوعی: پس از اینکه شش ماه دیوان را به بهترین شکل مدیریت کردی، از زیردستانت خواستی که درآمد (درم) را به تو بدهند.
هوش مصنوعی: خراج را به دیوان (دولت) و برای ستاندن (گرفتن) از مردم، با شکوه و به همراه فر و تاج نهادند.
هوش مصنوعی: بهرام گور در مدت شش ماه، مالی را که به عنوان خراج جمعآوری کرده بود، در شش روز به مردم بازگرداند و هیچکس از دریافتکنندگان آن سیم، از این کار خوشحال نبود.
هوش مصنوعی: برای اینکه مردی که در جنگ میجنگد، خون نریزد و به کشتار نپردازد، باید چارهای بیندیشیم و در انتخاب راه و طریق خود به بدی سوق داده نشویم.
هوش مصنوعی: پس از آن، کاردانان نوشتند که در این دنیا، از عدالت و امنیت خبر میدهند.
هوش مصنوعی: هر کسی که مالیاتش خوب نباشد، بر او در آن دنیا داوریهای سختی خواهد شد.
هوش مصنوعی: به خاطر زیبایی و خلوص، پری (یا موجودات دلپذیر) روی خود را ناخوش نشان دادند و به جای آرامش و صلح، دچار درد و زحمت شدند و به نزاع و کشمکش روی آوردند.
هوش مصنوعی: وقتی بهرام گور نامه را خواند، در دلش شوری از آن کار و خبر پیدا شد.
هوش مصنوعی: بهرام گور از هر کشور، افرادی را به عنوان مرزبان انتخاب کرد که دلشان پر از انصاف و عدالت بود، بهگونهای که شایستهٔ این مقام بودند.
هوش مصنوعی: به خداوند (یزدان) سپاسگزاری کرد که در یک سال، روزی و رزق خوبی به او عطا کرده است و به خاطر این نعمت، او را یاد کرده و به نیکی یاد میکند.
هوش مصنوعی: بهرام گور فرمان داد که اگر کسی در کارها ظلم و نادرستی انجام دهد، باید به خاطر آن مجازات شود و خونش ریخته شود.
هوش مصنوعی: فرمان یزدان (خدا) را برانید تا هر کسی بتواند برای خود چارهای بیابد و مشکلاتش را حل کند.
هوش مصنوعی: بهرام گور، پادشاه، در طول زمان، دست به نوشتن یک نامه زد.
هوش مصنوعی: به کجا برود راستگویان و کاردانها که او (بهرام) در جهان پراکنده است؟
هوش مصنوعی: چیزی در جهان وجود ندارد که باعث زیان به این پادشاهی شود و سودی نداشته باشد.
هوش مصنوعی: پاسخ نوشتند که هیچکس از عدالت و روش درست پادشاه نمیتواند دور بماند.
هوش مصنوعی: بهرام گور تصمیم گرفت تا دربارهٔ کشت و زراعت فکر کند و در هر کشوری که مرزها مشخص نبود، به کار زراعی و کشاورزی پرداخته شود.
هوش مصنوعی: بهاد، از دشتها و مزارع، گاوانی که پراکنده هستند را میبینیم و نشان از کار و زحمت خود را نشان میدهند.
هوش مصنوعی: او پاسخ داد که تا نیمهٔ روز، وقتی که خورشید در اوج خود قرار گیرد و تاج آسمان را بلند کند، این کار انجام میشود.
هوش مصنوعی: هیچکس نباید از کار و تلاش راحت باشد و از مردم بیارزش چیزی نطلبید.
هوش مصنوعی: فردی که بیکار است به دلیل نادانی و کمدانشی اوست، و بر نادانانی که از کار بازماندهاند باید گریه کرد و برای حالشان تأسف خورد.
هوش مصنوعی: براساس وضعیت فعلی و گرسنگی مردم، باید به آنها نان و غذا داد، زیرا وقتی که مردم گرسنه شوند، ناگزیر به صدا در میآیند و اعتراض میکنند.
هوش مصنوعی: اگر کسی دارایی و ثروت ندارد، با او به تندی و خشونت رفتار نکن.
هوش مصنوعی: به عزیزت خوب بخوان و او را با گنج و ثروت خوشحال کن، زیرا هیچکس از بدون وجود (نیستی) نمیتواند کمک کند تا به رنج نیفتد.
هوش مصنوعی: اگر چنین باشد که آسیب از هوای نا مناسب و شرایط آب و هوایی به وجود میآید، هیچکس نمیتواند بر اداره و حکومت بر این هوا تسلط یابد.
هوش مصنوعی: زمانی که ملخها زمین را بپوشانند، سبزی و محصولات کشاورزان را به شدت نابود میکنند.
هوش مصنوعی: تو از گنج (ثروت) آنچه را که به عنوان عوض و جبران باید پرداخت کسر کن و به کشور (مردم) بده، بر اساس دستور (فرمان) خود، صدا بزن و خبر بده.
هوش مصنوعی: اگر بر روی زمین قبرستانی وجود داشته باشد یا راهی باشد که به جانب نیکان نرود،
هوش مصنوعی: انسانهایی که در دنیا کشته نشدهاند، از فرومایگان و بزرگان اند.
هوش مصنوعی: هر کسی که در این کارزار مرا یاری کند و یا مخصوصاً برای خداوند باشد، در نظر من با ارزش است.
هوش مصنوعی: من در گوری که زندهام، جایی نخواهم داشت که آنجا نشیمن و سکونت نداشته باشد و نباید در آنجا استراحت کند.
هوش مصنوعی: بر روی نامهای که به مهر شاه زده شده بود، موجوداتی ترسناک و هولناک را در هر سمت و سویی به تصویر کشیدند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.