بخش ۳۲ - خواندن نامهٔ باژخواهی، نازش شاه هند و پاسخ بهرام به آزمون خرد یا نبرد یک با صد
چو بشنید شد نامه را خواستار
شگفتی بماند اندران نامدار
چو آن نامه برخواند مرد دبیر
رخ تاجور گشت همچون زریر
بدو گفت کای مرد چیرهسخن
به گفتار مشتاب و تندی مکن
بزرگی نماید همی شاه تو
چنان هم نماید همی راه تو
کسی باژ خواهد ز هندوستان
نباشم ز گوینده همداستان
به لشکر همیگوید این گر به گنج
وگر شهر و کشور سپردن به رنج
کلنگاند شاهان و من چون عقاب
وگر خاک و من همچو دریای آب
کسی با ستاره نکوشد به جنگ
نه با آسمان جست کس نام و ننگ
هنر بهتر از گفتن نابکار
که گیرد ترا مرد داننده خوار
نه مردی نه دانش نه کشور نه شهر
ز شاهی شما را زبانست بهر
نهفته همه بوم گنج منست
نیاکان بدو هیچ نابرده دست
دگر گنج برگستوان و زره
چو گنجور ما برگشاید گره
به پیلانش باید کشیدن کلید
وگر ژنده پیلش تواند کشید
وگر گیری از تیغ و جوشن شمار
ستاره شود پیش چشم تو خوار
زمین بر نتابد سپاه مرا
همان ژنده پیلان و گاه مرا
هزار ار به هندی زنی در هزار
بود کس که خواند مرا شهریار
همان کوه و دریای گوهر مراست
به من دارد اکنون جهان پشت راست
همان چشمهٔ عنبر و عود و مشک
دگر گنج کافور ناگشته خشک
دگر داروی مردم دردمند
به روی زمین هرک گردد نژند
همه بوم ما را بدینسان برست
اگر زر و سیم است و گر گوهرست
چو هشتاد شاهند با تاج زر
به فرمان من تنگ بسته کمر
همه بوم را گرد دریاست راه
نیاید بدین خاکبر دیو گاه
ز قنوج تا مرز دریای چین
ز سقلاب تا پیش ایران زمین
بزرگان همه زیردست منند
به بیچارگی در پرست منند
به هند و به چین و ختن پاسبان
نرانند جز نام من بر زبان
همه تاج ما را ستایندهاند
پرستندگی را فزایندهاند
به مشکوی من دخت فغفور چین
مرا خواند اندر جهانآفرین
پسر دارم از وی یکی شیردل
که بستاند از که به شمشیر دل
ز هنگام کاوس تا کیقباد
ازین بوم و بر کس نکردهست یاد
همان نامبردار سیصد هزار
ز لشکر که خواند مرا شهریار
ز پیوستگانم هزار و دویست
کزیشان کسی را به من راه نیست
همه زاد بر زاد خویش منند
که در هند بر پای پیش منند
که در بیشه شیران به هنگام جنگ
ز آورد ایشان بخاید دو چنگ
گر آیین بدی هیچ آزاده را
که کشتی به تندی فرستاده را
سرت را جدا کردمی از تنت
شدی مویهگر بر تو پیراهنت
بدو گفت بهرام کای نامدار
اگر مهتری کام کژی مخار
مرا شاه من گفت کو را بگوی
که گر بخردی راه کژی مجوی
ز درگه دو دانا پدیدار کن
زبانآور و کامران بر سخن
گر ایدونک زیشان به رای و خرد
یکی بر یکی زان ما بگذرد
مرا نیز با مرز تو کار نیست
که نزدیک بخرد سخن خوار نیست
وگرنه ز مردان جنگاوران
کسی کو گراید به گرز گران
گزین کن ز هندوستان صد سوار
که با یک تن از ما کند کارزار
نخواهیم ما باژ از مرز تو
چو پیدا شدی مردی و ارز تو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
بهرام گور فغفور (اشاره) کیکاووس (اشاره) کیقباد (اشاره)
هوش مصنوعی: بهرام گور با خواندن نامهای از شاه هند که درخواست پرداخت باژ کرده است، شگفتزده میشود و در پاسخش به مرد دبیر، میگوید که بزرگی و عظمت کسی به گفتار او بستگی دارد. او تأکید میکند که هنر و نیروی واقعی در میدان نبرد است و نباید به دلالت بر زبان و گفتار بسنده کرد. بهرام همچنین اشاره میکند که او و سرزمینش نیازی به باژ ندارند و برتری و تواناییهای لشکر خود را مطرح کرده و از عزت و اعتبار خود دفاع میکند. در ادامه، بهرام به چالش میطلبد که اگر کسی بر اساس خرد و شجاعت است، باید از هند سوارانی به جنگ فرستاده و در میدان آزمون کنند.
هوش مصنوعی: هنگامی که شاه خواستار نامه را شنید، از حیرت در شگفتی ماند، چون نام آن شخصیت معروف در نامه ذکر شده بود.
هوش مصنوعی: وقتی آن نامه را مرد دبیر خواند، چهرهاش چون زریر (شخصیتی شجاع و دلاور) درخشید و باشکوه شد.
هوش مصنوعی: به او گفت، ای مرد سخنور و توانا، در صحبت کردن، عجله و تندی به خرج نده.
هوش مصنوعی: بزرگی و مقام شاه تو (بهرام) به دیگران نشان داده میشود، و او نیز باید راه و رفتار تو را دنبال کند.
هوش مصنوعی: کسی از هندوستان درخواست خراج (باژ) دارد و من نمیخواهم همدست گوینده این درخواست باشم.
هوش مصنوعی: او به لشکر میگوید که اگر در شمار گنجها و یا شهرها و کشورهای تحت تسلط ما تلاش کنیم، به هر حال زحمت زیادی خواهد کشید.
هوش مصنوعی: بهرام میگوید که شاهان مانند کلنگ هستند که برای سختیها و مشکلات به کار میروند، اما او خود را مثل عقاب میبیند که آزاد و والامقام است. همچنین، او خود را به دریای آب تشبیه میکند که فراوانی و عمق دارد، در حالی که خاکیها تنها محدود و سطحی هستند.
هوش مصنوعی: کسی نباید با ستارهها و آسمان، یعنی سرنوشت و تقدیر، به مبارزه بپردازد، چرا که در این راستا هیچکس نمیتواند نام و جایگاه خود را حفظ کند و به موفقیت برسد.
هوش مصنوعی: هنر و مهارت ارزش بیشتری از سخنان بیهوده دارند، زیرا اگر با حرفهای نادرست و بیپایه صحبت کنی، مردان دانا تو را حقیر میشمارند.
هوش مصنوعی: نه مردی، نه دانش، نه کشور و نه شهری نیست، بلکه زبان و گفتار شماست که مبین شاهی و مقام شماست.
هوش مصنوعی: تمام سرزمین من پر از گنجی است و این گنج نشانهٔ ارثی و میراثی از نیاکان من است که هیچکس به آن دست ناپرده است.
هوش مصنوعی: گنجی که در زیر برگهای درختان و در زره پنهان است، همچون راز و گنجی که ما (بهرام) به آن دست خواهیم یافت، گرهگشایی خواهد کرد.
هوش مصنوعی: باید کلید را به پیلان (فیلی) بدهد تا آنها را به کار گیرد، وگرنه اگر فیلش زبالهدار و کثیف شود، دیگر قابل استفاده نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر تو به جای تیغ و زره، (جوشن) ستارهها را بشماری، در نظر تو کماهمیت و بیارزش خواهند شد.
هوش مصنوعی: زمین به سمتی از لشکر من فشار نمیآورد، بلکه فقط همان فیلهای فرسوده و قدیمی من در حال مبارزه هستند.
هندی در اینجا یعنی روش محاسبهٔ هندی.
هوش مصنوعی: منظور این است که طبیعت، با وجود زیباییها و نعمتهایش، همچنان به من تعلق دارد و اکنون دنیا به طور کامل در خدمت من است.
هوش مصنوعی: چشمههایی از عطر و خوشبوکنندههای ارزشمند مانند عنبر، عود و مشک وجود دارند، اما دیگر گنجها مثل کافور، بهدلیل خشکی و بیرونقی، تغییر حال دادهاند و دیگر آنگونه نیستند.
هوش مصنوعی: دیگر داروی مردم بیمار و رنجور، به روی زمین هر جا که باشد، گم و ناپیداست.
هوش مصنوعی: همه سرزمین ما به این صورت آباد شده است، چه طلا و نقره باشد و چه جواهر.
هوش مصنوعی: هشتاد پادشاه با تاجهای زرین به دستور من گرد هم آمده و کمربندهای خود را محکم بستهاند.
هوش مصنوعی: تمام سرزمینی که با دریا احاطه شده، بهقدری دریا وسیع است که هیچکس نمیتواند از آن خاکی که در آن دیوها جای دارند، عبور کند.
هوش مصنوعی: از شهر قنوج تا مرز دریای چین و از نواحی سقلاب تا آغاز ایران زمین گسترهٔ سلطنت و قدرت بهرام گور را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان در سلطهٔ من هستند و برای نیازمندیهای خود به من وابستهاند.
هوش مصنوعی: در هند و چین و ختن، هیچکس را جز من به عنوان پادشاه نمیشناسند و فقط نام من بر زبانهاست.
هوش مصنوعی: همه افرادی که به مقام و تاجورزی ما ارادت دارند، به پرستش و احترامگذاری ما بیشتر توجه نشان میدهند و این محبت و ستایش بینهایت است.
هوش مصنوعی: دختر فغفور چین (فغفور، پادشاه چین است) مرا به بوسهای مانند عطر مشک (مشکوی، ظرف عطر) در آفرینش جهان دعوت کرد.
هوش مصنوعی: من پسری دارم که دلیر و شجاع است و میتواند با شمشیر خود دشمنان را شکست دهد.
هوش مصنوعی: از زمان کاوس تا کیقباد، هیچکس از این سرزمین و سرنوشت آن یاد نکرده است.
هوش مصنوعی: منظور این است که از میان لشکر سهصد هزار نفری که به من شهرت دادهاند، تنها همان فرد (با عنوان «نامبردار») به من نامه فرستاده است.
هوش مصنوعی: از پیوندها و همراهان من هزار و دویست نفر هستند، اما هیچکدامشان جرات نزدیک شدن به من را ندارند.
هوش مصنوعی: همه افراد از خانواده و نژاد خود حمایت میکنند، همانطور که در هند، افراد در برابر من ایستادگی میکنند.
هوش مصنوعی: در جنگ و نبرد، شیران (قهرمانان و جنگجویان) در دل جنگلها به نبرد میپردازند و آنها با دو چنگ (دستها یا سلاحها) خود آمادهٔ مبارزه هستند.
هوش مصنوعی: اگر درگذشت، هیچ آزادهای را که به سرعت کشتهای، رسم و آیین تو چیزی نخواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر سرت را از بدنت جدا میکردم، تو به خاطر این عمل ناپسند باید بر پیراهن خود گله و گریه میکردی.
هوش مصنوعی: بهرام به آن مرد معروف گفت که اگر تو مردی بزرگ هستی، از انجام کار نادرست و منحرف خودداری کن.
هوش مصنوعی: شاه به من گفت که کسی را بگو که اگر عاقل باشد، باید از راه نامناسب دوری کند.
هوش مصنوعی: از درگاه دو دانای بزرگ، کسی را فراخوان که توانایی سخن گفتن و خوشبیانی دارد.
هوش مصنوعی: اگر یکی از این دو نفر با اندیشه و عقل خود بر دیگری غلبه پیدا کند، از ما چیزی کاسته نخواهد شد.
هوش مصنوعی: من به مرز تو کار ندارم و به مسائل تو به طور مستقیم نمیپردازم، چون نزد خردمندان هیچ چیزی بیارزش نیست.
هوش مصنوعی: اگر چنین باشد، از میان جنگآوران، کسی که به مبارزه با یک گرز سنگین تمایل نشان دهد (و به جنگ بیاید) وجود ندارد.
هوش مصنوعی: از هندوستان صد سواره را انتخاب کن که بتوانند با یک نفر از ما، نبرد کنند.
هوش مصنوعی: ما از تو مالی نمیخواهیم، چون تو خود را بهعنوان مردانگی و شجاعت نشان دادهای.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.