بخش ۲۳ - نامهٔ شاه از مرز چین به نرسی: اسارت خاقان، پوزش ایرانیان و پذیرش باژ
چو شد کار توران زمین ساخته
دل شاه ز اندیشه پرداخته
بفرمود تا پیش او شد دبیر
قلم خواست با مشک و چینی حریر
به نرسی یکی نامه فرمود شاه
ز پیکار ترکان و کار سپاه
سر نامه کرد آفرین نهان
ازین بنده بر کردگار جهان
خداوند پیروزی و دستگاه
خداوند بهرام و کیوان و ماه
خداوند گردنده چرخ بلند
خداوند ارمنده خاک نژند
بزرگی و خردی به پیمان اوست
همه بودنی زیر فرمان اوست
نوشتم یکی نامه از مرز چین
به نزد برادر به ایران زمین
به نزد بزرگان ایرانیان
نوشتن همین نامه بر پرنیان
هرانکس که او رزم خاقان ندید
ازین جنگجویان بباید شنید
سپه بود چندانک گفتی سپهر
ز گردش به قیر اندر اندود چهر
همه مرز شد همچو دریای خون
سر بخت بیداد گشته نگون
به رزم اندرون او گرفتار شد
وزو چرخ گردنده بیزار شد
کنون بسته آوردمش بر هیون
جگر خسته و دیدگان پر ز خون
همه گردن سرکشان گشت نرم
زبان چرب و دلها پر از خون گرم
پذیرفت باژ آنک بدخواه بود
به راه آمدند آنک بیراه بود
کنون از پس نامه من با سپاه
بیایم به کام دل نیکخواه
هیونان کفکافگن بادپای
برفتند چون ابر غران ز جای
چو نامه به نزدیک نرسی رسید
ز شادی دل پادشا بردمید
بشد موبد موبدان پیش اوی
هرانکس که بود از یلان جنگ جوی
به شادی برآمد ز ایران خروش
نهادند هر یک به آواز گوش
دل نامداران ز تشویر شاه
همی بود پیچان ز بهر گناه
به پوزش به نزدیک موبد شدند
همه دلهراسان ز هر بد شدند
کز اندیشه کژ و فرمان دیو
ببرد دل از راه گیهان خدیو
بدان مایه لشکر که برد این گمان
که یزدان گشاید در آسمان
شگفتیست این کز گمان بگذرد
هم از رای داننده مرد خرد
چو پاسخ شود نامه بر خوب و زشت
همین پوزش ما بباید نوشت
که گر چند رفت از برزگان گناه
ببخشد مگر نامبردار شاه
بپذرفت نرسی که ایدون کنم
که کین از دل شاه بیرون کنم
پس آن نامه را زود پاسخ نوشت
پدیدار کرد اندرو خوب و زشت
که ایرانیان از پی درد و رنج
همان از پی بوم و فرزند و گنج
گرفتند خاقان چین را پناه
به نومیدی از نامبردار شاه
نه از دشمنی بد نه از درد و کین
نه بر شاه بودست کس را گزین
یکی مهتری نام او برزمهر
بدان رفتن راه بگشاد چهر
بیامد به نزدیک شاه جهان
همه رازها برگشاد از نهان
ز گفتار او شاه خشنود گشت
چنین آتش تیز بیدود گشت
چغانی و چگلی و بلخی ردان
بخاری و از غرجگان موبدان
برفتند با باژ و برسم به دست
نیایش کنان پیش آتشپرست
که ما شاه را یکسره بندهایم
همان باژ را گردن افگندهایم
همان نیز هر سال با باژ و ساو
به درگه شدی هرک بودیش تاو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
نرسی خاقان چین برزمهر
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، با درایت بهرام گور، نامهای به نرسی نوشته میشود تا از وضعیت دشوار پادشاهی و اسارت خاقان، حاکم چین، شکایت کند. او با اشاره به پیروزیهای خداوند و نیکخواهی پروردگار، از سرداران ایرانی میخواهد تا به کشتهنشدگان و زخمدیدگان در میدان جنگ فکر کنند و پوزش بخواهند. پس از دریافت نامه، نرسی تصمیم میگیرد تا به نام پادشاه پاسخ دهد و پیغام دهد که ایرانیها از اندیشههای نادرست خود درس گرفته و حاضر به پرداخت باج و احترام به شاه هستند. در ادامه، نرسی به نزد بهرام گور میرود و خوشحالی و رضایت پادشاه را به ارمغان میآورد. در نهایت، فرستادگان با باجهای سالانه به درگاه بهرام حاضر میشوند و اعلام وفاداری میکنند.
هوش مصنوعی: وقتی که اوضاع توران به خوبی پیش رفت و دل شاه (بهرام گور) از فکر و اندیشهاش آرام گرفت.
هوش مصنوعی: شاه دستور داد که دبیر (نویسنده) به پیش او (نرسی) برود و قلم و دواتی با مشک و پارچهٔ ابریشمی برای نوشتن نامه آماده کند.
هوش مصنوعی: شاه به نرسی (دبیر خود) نامهای فرستاد و در آن دربارهٔ جنگ با ترکان و وضعیت سپاه سخن گفت.
هوش مصنوعی: بهرام گور در نامهاش، با احترام و تمجید از خدای بزرگ، ستایش پنهانی میکند و این را به انجام کارهایش نسبت میدهد.
هوش مصنوعی: خداوند پیروزی، کسی است که به او قدرت و سلطنت داده شده، مانند بهرام و کیوان و ماه که به عنوان نمادهایی از قدرت و بزرگمنشی یاد میشوند.
هوش مصنوعی: خداوندی که چرخهای بلند آسمان را به حرکت درمیآورد، همان کسی است که بر روی زمین، خاک نژند (نسبت به نژاد و ریشه) را به تصرف و فرمان خود درآورده است.
هوش مصنوعی: بزرگی و کوچکی هر کس به توافق و پیمان او بستگی دارد و همه چیز در جهان تحت فرمان اوست.
هوش مصنوعی: من نامهای از مرز چین نوشتم و آن را به سمت برادرم در ایران فرستادم.
هوش مصنوعی: به بزرگان ایرانی نامهای نوشتن، که این نامه را بر روی پارچهای لطیف و نرم به نام پرنیان نوشتهاند.
هوش مصنوعی: هر کس که جنگ خاقان (رهبر چین) را ندیده باشد، باید از این جنگجویان (ایرانیان) بشنود و تجربههای آنها را بگیرد.
هوش مصنوعی: سپاهی به اندازهای بزرگ و گسترده بود که اگر بخواهی آن را به آسمان تشبیه کنی، چنین به نظر میرسد که به وسیلهٔ قیر، چهرهٔ آسمان را تیره و تار کردهاند.
هوش مصنوعی: همه مرزها مانند دریایی از خون شده است و سرنوشت حاکمیت به ظلم و بیداد تغییر کرده است.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده که او (بهرام گور) در جنگ به سختی شکست خورده و به مصیبت دچار شده است، بهطوری که از چرخ گردان روزگار و حوادثی که بر او رفته، خسته و بیزار شده است.
هوش مصنوعی: الان او را بر اسب زین کردهام، در حالی که دلش ز آسیب و خستگی به درد آمده و چشمانش از خون پر شده است.
هوش مصنوعی: همهٔ گردنکلفتها و ستمگران، زبانشان نرم و شیرین شده و در دلهایشان داغ و خشمِ خونین وجود دارد.
هوش مصنوعی: خاقان، که دشمن ایرانیان بود، مالیات را قبول کرد و کسانی که به خاطر او به بیراهه رفته بودند، به راه درست و صحیح بازگشتند.
هوش مصنوعی: اکنون پس از ارسال نامهام، با سپاهش به نزد شما میآیم تا خواسته و آرزوی نیکدوست را برآورده کنم.
هوش مصنوعی: هیونان (اسبان) با پای تند و زود برفتند، مانند ابرهای تند و خروشان از مکان خود حرکت کردند.
هوش مصنوعی: وقتی نامه به نرسی رسید، پادشاه از خوشحالی پر از شادی شد و از دل شادیش شادمانه به آسمان رفت.
هوش مصنوعی: موبد موبدان و بزرگترین مقام دینی به همراه تمامی کسانی که از دلیران و جنگجویان هستند، به نزد پادشاه رفتند.
هوش مصنوعی: از ایران صدایی بلند و شاد به گوش رسید و هر کس به نوبهٔ خود آواز شادی سر داد.
هوش مصنوعی: دل بزرگمردان (نامداران) از ترس و نگرانی دربارهٔ تنبیه شاه (بهرام گور) به خاطر گناهی که کردهاند، بسیار مضطرب و آشفتگی دارد.
هوش مصنوعی: همه به خاطر درخواست عذرخواهی به نزد موبد (روحانی بزرگ) رفتند و دلهایشان از ترس هر شر و بدی به تپش افتاده بود.
هوش مصنوعی: از تفکر نادرست و فرمان شیطان، دل از راه و مسیر زندگی خداوندی دور شد.
هوش مصنوعی: لشکری که به این خیال است که خداوند (یزدان) در آسمان راهی برای نجات فراهم میآورد، باید بداند که به بیراهه میرود.
هوش مصنوعی: این عجیب است که یک مرد دانا و خردمند، از گمانی بگذرد و به نتیجهای برسد که بر اساس عقل و دانش نیست.
هوش مصنوعی: هنگامی که به نامه پاسخ داده شود، چه خوب باشد و چه بد، ما باید این پوزش را به طور جدیدی بنویسیم.
هوش مصنوعی: اگرچه گناهی از بزرگان سر زده باشد، اما تنها شاه نامبردار (مشهور و شناختهشده) میتواند آن را ببخشد.
هوش مصنوعی: نرسی پذیرفت که من این کار را انجام دهم تا کینهاش از دل شاه برطرف شود.
هوش مصنوعی: نرسی به سرعت به نامه پاسخ داد و در آن به خوبیها و بدیها اشاره کرد.
هوش مصنوعی: ایرانیان به خاطر درد و رنجی که تحمل کردهاند، به خاطر سرزمین و فرزندان و ثروتهایشان، این نامه را نوشتهاند.
هوش مصنوعی: خاقان چین به دلیل ناامیدی از رفتار و شجاعت شاه مشهور ایران، در واقع به او پناهنده شده است.
هوش مصنوعی: این مصراع به این معنی است که هیچکس به خاطر دشمنی، درد و کینه، یا به خاطر نیاز به یک شاه، مورد انتخاب واقع نشده است.
هوش مصنوعی: یکی از بزرگان ایرانی به نام برزمهر، با روی گشاده و چهرهای دلپذیر، به نزد شاه رفت و راه را برای گفتگو و حل مشکلات باز کرد.
هوش مصنوعی: به نزد شاه بزرگ، مردی آمد و همه چیزهایی را که پنهان بود، آشکار کرد و حقیقتها را فاش نمود.
هوش مصنوعی: شاه از سخنان او خرسند شد و مانند آتش تند و شعلهور، بدون دود، شده است.
هوش مصنوعی: مردم چغانی و چگلی و بلخی، و همچنین عالمان و روحانیون از غرجگان، همگی در این ماجرا دخیل بودند.
هوش مصنوعی: آنها با پرداخت باژ (مالیات) و رسومی که باید انجام میدادند، به سوی آتشپرستان رفتند و در حالی که نیایش میکردند، پیش آنها حاضر شدند.
هوش مصنوعی: ما به طور کامل زیر سلطهٔ شاه هستیم و همان مالیات را بدون چون و چرا قبول کردهایم.
هوش مصنوعی: هر سال، همان عدهای که با باج و مالیات به درگاه (پادشاه) میآیند، همانند پرتو نور (یا مقام بالای) کسی هستند که در آنجا میدرخشد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.