بخش ۶ - شب دیدار گلنار و اردشیر، مرگ بابک و پیشگویی اخترشناسان
یکی کاخ بود اردوان را بلند
به کاخ اندرون بندهای ارجمند
که گلنار بد نام آن ماهروی
نگاری پر از گوهر و رنگ و بوی
بر اردوان همچو دستور بود
بران خواسته نیز گنجور بود
بروبر گرامیتر از جان بدی
به دیدار او شاد و خندان بدی
چنان بد که روزی برآمد به بام
دلش گشت زان خرمی شادکام
نگه کرد خندان لب اردشیر
جوان در دل ماه شد جایگیر
همی بود تا روز تاریک شد
همانا به شب روز نزدیک شد
کمندی بران کنگره بر ببست
گره زد برو چند و ببسود دست
به گستاخی از باره آمد فرود
همی داد نیکی دهش را درود
بیامد خرامان بر اردشیر
پر از گوهر و بوی مشک و عبیر
ز بالین دیبا سرش برگرفت
چو بیدار شد تنگ در بر گرفت
نگه کرد برنا بران خوبروی
بدان موی و آن روی و آن رنگ و بوی
بدان ماه گفت از کجا خاستی
که پرغم دلم را بیاراستی
چنین داد پاسخ که من بندهام
ز گیتی به دیدار تو زندهام
دلارام گنجور شاه اردوان
که از من بود شاد و روشنروان
کنون گر پذیری ترا بندهام
دل و جان به مهر تو آگندهام
بیایم چو خواهی به نزدیک تو
درفشان کنم روز تاریک تو
چو لختی برآمد برین روزگار
شکست اندر آمد به آموزگار
جهاندیده بیدار بابک بمرد
سرای کهن دیگری را سپرد
چو آگاهی آمد سوی اردوان
پر از غم شد و تیره گشتش روان
گرفتند هر مهتری یاد پارس
سپهبد به مهتر پسر داد پارس
بفرمود تا کوس بیرون برند
ز درگاه لشکر به هامون برند
جهان تیره شد بر دل اردشیر
ازان پیر روشندل و دستگیر
دل از لشکر اردوان برگرفت
وزان آگهی رای دیگر گرفت
که از درد او بد دلش پرستیز
به هر سو همی جست راه گریز
ازان پس چنان بد که شاه اردوان
ز اخترشناسان روشنروان
بیاورد چندی به درگاه خویش
همی بازجست اختر و راه خویش
همان نیز تا گردش روزگار
ازان پس کرا باشد آموزگار
فرستادشان نزد گلنار شاه
بدان تا کنند اختران را نگاه
سه روز اندر آن کار شد روزگار
نگه کرده شد طالع شهریار
چو گنجور بشنید آوازشان
سخن گفتن از طالع و رازشان
سیم روز تا شب گذشته سه پاس
کنیزک بپردخت ز اخترشناس
پر از آرزو دل لبان پر ز باد
همی داشت گفتار ایشان به یاد
چهارم بشد مرد روشنروان
که بگشاید آن راز با اردوان
برفتند با زیجها برکنار
ز کاخ کنیزک بر شهریار
بگفتند راز سپهر بلند
همان حکم او بر چه و چون و چند
کزین پس کنون تانه بس روزگار
ز چیزی بپیچد دل نامدار
که بگریزد از مهتری کهتری
سپهبد نژادی و کنداوری
وزان پس شود شهریاری بلند
جهاندار و نیکاختر و سودمند
دل نامور مهتر نیکبخت
ز گفتار ایشان غمی گشت سخت



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
گلنار اردشیر اردوان بابک
هوش مصنوعی: در این بخش از شاهنامه، گلنار، بانو و زیباروی اردوان، به دیدار اردشیر میآید و او را شادمان میکند. در پی این دیدار، شب پیش نیکانی از اردشیر و گلنار شکل میگیرد. اما خبر فوت بابک، مردی بزرگ و مهتری نیکو، دل اردشیر را پر از غم میکند و او را به جستجوی اختربینان فرا میخواند تا از پیشگوییهایشان آگاه شود. اخترشناسان پس از سه روز نجوم و طالع را بررسی میکنند و میگویند که اردشیر به زودی شهریار نیکبختی خواهد شد، اما غمی سنگین در دل او نشسته است.
هوش مصنوعی: کاخ بلندی متعلق به اردوان (یکی از پادشاهان باشکوه) وجود داشت و در داخل آن، بندهای با ارزش و مقام بالا زندگی میکرد.
هوش مصنوعی: گلنار، زن زیبا و خوشبویی است که به مانند ماه میدرخشد و دارای ویژگیهای ممتاز و خاصی است، به طوری که از نظر ظاهری و باطنی پر از جواهرات و جذابیتهاست.
هوش مصنوعی: اردوان، که احتمالاً یکی از پادشاهان است، به عنوان کسی که دستور و فرمان دارد، به خواستهای اشاره میکند که گنجور (نگهدارنده ثروت و دارایی) نیز در مورد آن نظر مثبت دارد. در واقع، هم اردوان و هم گنجور، با هم بر یک خواسته یا تصمیم توافق دارند.
هوش مصنوعی: تو از جان عزیزتر و گرامیتر بودی و به دیدار او شادی و خنده را به همراه داشتید.
هوش مصنوعی: چنان خوشحال و سرزنده شد که روزی بر فراز بام خود از آن شادی و سرور خوشبخت گردید.
هوش مصنوعی: اردشیر جوان با خنده به ماه نگاه کرد و در دل او جا گرفت، گویی احساس شادی و خوشحالی او را دربر گرفته است.
هوش مصنوعی: زمانی که شب فرا رسید، به طور طبیعی نزدیک به روز هم بود، زیرا شب و روز به هم مرتبط هستند و یکی به دیگری میپیوندد.
هوش مصنوعی: به کمند (حلقهای از طناب)ی که بر دامن کوه (کنگره) انداخت، گرهای زد و تعدادی از مردان را به دام انداخت و پس از آن، دستش را به سوی آنها دراز کرد.
هوش مصنوعی: او با اطمینان و جسارت از بلندی (بام) پایین میآید و احترام و سپاس به نیکی و بخشندگی را نثار میکند.
هوش مصنوعی: گلنار با وقار و زیبایی به سوی اردشیر آمد، و به خود عطر گرانبها و خوشبوئی نظیر مشک و عبیر زده بود.
هوش مصنوعی: از کنار بستر پوشیده با پارچهٔ نرم، سرش را بلند کرد و وقتی بیدار شد، او را به شدت در آغوش گرفت.
هوش مصنوعی: نوروزی جوان به زیبایان خوشچهره نگریست و از موی، چهره و رنگ و بوی آنها شگفتزده شد.
هوش مصنوعی: به آن جوان زیبا گفت: از کجا آمدی که دل حزنآلود مرا شاد کردی؟
هوش مصنوعی: گلنار در پاسخ گفت که من بندهی عشق و محبت تو هستم و به خاطر دیدن تو زندهام و زندگیام به حضور تو وابسته است.
هوش مصنوعی: دلارام، یعنی مایهٔ آرامش و راحتی، گنج معنوی و چیزی که ارزشمند است، شاه اردوان، به من تعلق داشت و باعث خوشحالی و روحیهٔ شاداب من بود.
هوش مصنوعی: حالا اگر تو مرا بپذیری، من بندهات هستم و دل و جانم پر از عشق و محبت به توست.
هوش مصنوعی: اگر بخواهی، به نزد تو میآیم و روز تیرهات را با محبت و نور میتابانم.
هوش مصنوعی: وقتی که کمی از این روزگار گذشت، شکست و ناکامی به آموزگار (معلم) رسید.
هوش مصنوعی: بابک، که انسانی با تجربه و دانا بود، از دنیا رفت و خانهٔ قدیمیاش را به دیگری واگذار کرد.
هوش مصنوعی: زمانی که آگاهی به اردوان رسید، او بسیار غمگین شد و روحش تیره و ناراحت گردید.
هوش مصنوعی: هر فرمانده و بزرگمردی یاد سرزمین پارس را زنده نگه داشتند و سپهبد (فرمانده) نیز پارس را به پسرش سپرد.
هوش مصنوعی: اردشیر دستور داد تا طبل جنگ را به بیرون ببرند و لشکر را به سمت هامون (منطقهای در ایران) بفرستند.
هوش مصنوعی: دل اردشیر از خبر آن پیر دانا و خیرخواه پریشان و غمگین شد.
هوش مصنوعی: اردشیر از لشکر اردوان (دشمنش) ناامید شد و نتیجهای که از این خبر گرفت، نظر او را تغییر داد.
هوش مصنوعی: از درد او دلش آشفته و پریشان شده و به هر سمتی به دنبال راهی برای فرار میگردد.
هوش مصنوعی: پس از آن، شاه اردوان به شدت غمگین و ناراحت شد به نحوی که اخترشناسان دانا و روشنی که داشت به او، نتوانستند او را آرام کنند.
هوش مصنوعی: شاه اردوان به درگاه خود گروهی را حاضر کرد تا دربارهٔ ستارهها و سرنوشت خود از آنها سؤال کند و پاسخهای آنها را جویا شود.
هوش مصنوعی: هر که در آینده به یادگار بماند، معلم و راهنمای او کیست که در دورانی که زمان در حال گردش است، به او درس بیاموزد و راهنماییاش کند؟
هوش مصنوعی: فرستادگان را نزد گلنار شاه فرستاد تا ستارهشناسان را وادار کنند که طالع او را بررسی کنند.
هوش مصنوعی: سه روز در این کار گذشت و روزگار به دقت به وضعیت طالع (سرنوشت) شهریار (اردشیر) نگاه کرد.
هوش مصنوعی: وقتی گنجور (مأمور یا نگهبان گنج) صدای آنها را شنید، درباره طالع و راز گویندگان صحبت کرد.
هوش مصنوعی: سه شبانهروز گذشت و کنیزک سرگرم گردآوری و پرداختن به سخن اخترشناسان بود.
هوش مصنوعی: دل پر از آرزو و لبها پر از خواب و خیال، به یاد گفتههای آنها بود.
هوش مصنوعی: مرد روشنروان (فردی با عقل و دانش) چهارمین بار برخواست تا آن راز را با اردوان (پادشاه) در میان بگذارد.
هوش مصنوعی: آنها با کتابهای نجومی به کناری رفتند و از کاخ کنیزک (گلنار) نزد شهریار (اردشیر) رفتند.
هوش مصنوعی: گفتند که راز آسمان بلند همانطور که مقدر شده، دربارهٔ چه چیزی، چگونه و به چه مقدار است.
هوش مصنوعی: از این پس دیگر هیچ نامداری در این دنیا نمیتواند از چیزی در امان باشد و دلی شاد و راضی داشته باشد.
هوش مصنوعی: هر که از دلاوری و ترتیبنیک (نظافت و برتری) بگریزد، باید از شخصی با قدرت و مقام بلندتر (سپهبد) و از نسل نیک کنار برود.
هوش مصنوعی: پس از آن، شهریاری بزرگ و نیکو، که دارای سرنوشت خوب و نیکوست، به وجود خواهد آمد.
هوش مصنوعی: دل آن مرد بزرگ و خوشبخت به خاطر سخنان آنها بسیار غمگین شد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.