بخش ۱۱ - اندرز اردشیر به برنا و پیر: خداپرستی، خرد، میانه روی، فرهنگ فرزند و داد شاهی
به گفتار این نامدار اردشیر
همه گوش دارید برنا و پیر
هرانکس که داند که دادار هست
نباشد مگر پاک و یزدان پرست
دگر آنک دانش مگیرید خوار
اگر زیردستست و گر شهریار
سه دیگر بدانی که هرگز سخن
نگردد بر مرد دانا کهن
چهارم چنان دان که بیم گناه
فزون باشد از بند و زندان شاه
به پنجم سخن مردم زشتگوی
نگیرد به نزد کسان آبروی
بگویم یکی تازه اندرز نیز
کجا برتر از دیده و جان و چیز
خنک آنک آباد دارد جهان
بود آشکارای او چون نهان
دگر آنک دارند آواز نرم
خرد دارد و شرم و گفتار گرم
به پیش کسان سیم از بهر لاف
به بیهوده بپراگند بر گزاف
ز مردم ندارد کسی زان سپاس
نبپسندد آن مرد یزدان شناس
میانه گزینی بمانی به جای
خردمند خوانند و پاکیزهرای
کزین بگذری پنج رایست پیش
کجا تازه گردد ترا دین وکیش
تن آسانی و شادی افزایدت
که با شهد او زهر نگزایدت
یکی آنک از بخشش دادگر
به آز و به کوشش نیابی گذر
توانگر شود هرک خرسند گشت
گل نوبهارش برومند گشت
دگر بشکنی گردن آز را
نگویی به پیش زنان راز را
سه دیگر ننازی به ننگ و نبرد
که ننگ ونبرد آورد رنج و درد
چهارم که دل دور داری ز غم
ز نا آمده دل نداری دژم
نه پیچی به کاری که کار تو نیست
نتازی بدان کو شکار تو نیست
همه گوش دارید پند مرا
سخن گفتن سودمند مرا
بود بر دل هرکسی ارجمند
که یابند ازو ایمنی از گزند
زمانی میاسای ز آموختن
اگر جان همی خواهی افروختن
چو فرزند باشد به فرهنگ دار
زمانه ز بازی برو تنگ دار
همه یاد دارید گفتار ما
کشیدن بدین کار تیمار ما
هرآن کس که با داد و روشن دلید
از آمیزش یکدگر مگسلید
دل آرام دارید بر چار چیز
کزو خوبی و سودمندیست نیز
یکی بیم و آزرم و شرم خدای
که باشد ترا یاور و رهنمای
دگر داد دادن تن خویش را
نگه داشتن دامن خویش را
به فرمان یزدان دل آراستن
مرا چون تن خویشتن خواستن
سه دیگر که پیدا کنی راستی
بدور افگنی کژی و کاستی
چهارم که از رای شاه جهان
نپیچی دلت آشکار و نهان
ورا چون تن خویش خواهی به مهر
به فرمان او تازه گردد سپهر
دلت بسته داری به پیمان اوی
روان را نپیچی ز فرمان اوی
برو مهر داری چو بر جان خویش
چو با داد بینی نگهبان خویش
غم پادشاهی جهانجوی راست
ز گیتی فزونی سگالد نه کاست
گر از کارداران وز لشکرش
بداند که رنجست بر کشورش
نیازد به داد او جهاندار نیست
برو تاج شاهی سزاوار نیست
سیه کرد منشور شاهنشهی
ازان پس نباشد ورا فرهی
چنان دان که بیدادگر شهریار
بود شیر درنده در مرغزار
همان زیردستی که فرمان شاه
به رنج و به کوشش ندارد نگاه
بود زندگانیش با درد و رنج
نگردد کهن در سرای سپنج
اگر مهتری یابد و بهتری
نیابد به زفتی و کنداوری
دل زیردستان ما شاد باد
هم از داد ماگیتی آباد باد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
اردشیر
هوش مصنوعی: اردشیر در این شعر به جوانان و پیران اندرز میدهد و به آنها اهمیت خداپرستی، خرد، میانهروی و فرهنگ را یادآوری میکند. او میگوید که دانایی و آگاهی باید برای همه اهمیت داشته باشد و برای پادشاهی باید به راستی و عدالت پایبند بود. اردشیر به پنج نکته مهم اشاره میکند که شامل پرهیز از گناه، دوری از زشتگویی، میانهروی در رفتار، بخشش و دوری از آز و درگیری است. او به جوانان توصیه میکند که از یادگیری غافل نشوند و در پی دریافت دانش و فرهنگ باشند، تا بتوانند در زندگی و پادشاهی خود موفق شوند. در پایان، او بر این نکته تأکید میکند که منشأ سعادت و آرامش، رعایت عدالت و دوستی است.
هوش مصنوعی: همه شما، چه جوانان و چه پیران، به سخنان این شخصیت بزرگ یعنی اردشیر توجه کنید.
هوش مصنوعی: هر کسی که بداند خدا وجود دارد، نمیتواند جز اینکه پاک و پرستندهٔ یزدان باشد.
هوش مصنوعی: اگر دانش را از کسی بگیری که در مقام پایینتری نسبت به تو است یا حتی اگر او شهریار باشد، نباید آن را خوار بشماری.
هوش مصنوعی: سخنی که به کسی که دانش و تجربه دارد، گفته میشود، هرگز بیمعنا و بیارزش نیست.
هوش مصنوعی: بدان که ترس از گناه، بیشتر از ترس از بند و زندان شاه (مجازات) باید در دل انسان وجود داشته باشد.
هوش مصنوعی: سخنان بد و زشت مردم به نزد افراد محترم و شریف آبرو و اعتبار نمیگیرد.
هوش مصنوعی: من میخواهم یک اندرز تازهای بزنم که از نظر ارزش و اهمیت، از هر چیزی بالاتر است.
هوش مصنوعی: خوشا به حال کسی که جهان را آباد میبیند؛ وجود او در زندگی آشکار است، اما باطنش پنهان است.
هوش مصنوعی: آنان که صدا و گفتاری ملایم دارند، دارای خرد، شرم و سخنان دلنشین هستند.
هوش مصنوعی: بهخاطر دیگران، طلا را فقط برای گفتن و فخر فروختن مورد استفاده قرار نده، زیرا این کار بیهوده و بیاساس است.
هوش مصنوعی: هیچکس از مردم نمیتواند به کسی که خدا را میشناسد سپاسگزاری نکند و او را نپسندد.
هوش مصنوعی: میانهروی را انتخاب کن تا به جای خردمندی، تو را باهوش و نیکاندیش بنامند.
هوش مصنوعی: اگر از این مسیر بگذری، پنج چیز وجود دارد که به تو کمک میکند تا دین و آیینات تازه و نوین شود.
هوش مصنوعی: آسانزیستی و خوشحالی تو را بیشتر میکند، زیرا که با شیرینی ایمان، تلخی و زحمت به تو آسیب نمیزند.
هوش مصنوعی: شخصی که از بخشش و انصاف خداوند با آز و تلاش به جایی نمیرسد.
هوش مصنوعی: هر کس که شاد باشد و خرسند، توانگری به دست میآورد و زندگیاش رونق میگیرد، مانند گل که در بهار شکوفا و سرسبز میشود.
هوش مصنوعی: اگر گردن آز (تجاوز و طمع) را بشکنی، نباید رازها را نزد زنان بگویی.
هوش مصنوعی: به خود نناز که به ننگ و جنگ نپردازی، زیرا ننگ و جنگ باعث اندوه و درد میشود.
هوش مصنوعی: اگر دل تو از غم دور است، به خاطر غم و اندوهی که نیامده، نباید دلگیر و ناراحت باشی.
هوش مصنوعی: در کارهایی که به تو مربوط نیست، دخالت نکن و به کارهای دیگران نپرداز؛ از این رو، خود را به زحمت نینداز زیرا آن کار برای تو نیست.
هوش مصنوعی: همه شما به حرف من توجه کنید، که سخنان من برای شما مفید است.
هوش مصنوعی: در دل هر شخص ارزشمندی، به ویژه کسانی که از او امنیت و مصونیت در برابر آسیبها را مییابند، جایگاه و اعتبار خاصی وجود دارد.
هوش مصنوعی: زمان را دربارهٔ آموختن هدر نده، چون اگر به دنبال روشن کردن جان خود هستی، باید علم و دانش را یاد بگیری.
هوش مصنوعی: اگر فرزند تو به آداب و فرهنگ تربیت شده باشد، باید او را از بازی و تفریحات بیهدف دور نگهداری و در این زمانه مراقبت و توجه بیشتری به او داشته باشی.
هوش مصنوعی: شما باید به یاد داشته باشید که ما در مورد این موضوع به شما سخن گفتهایم و این موضوع برای ما درد و نگرانی ایجاد کرده است.
هوش مصنوعی: هر کسی که با عدالت و دل روشن است، نباید از همدیگر جدا شود و باید در کنار هم باشند.
هوش مصنوعی: دلهای خود را بر چهار چیز آرام کنید، زیرا این چهار مورد هم خوب هستند و هم برای شما فایدهای دارند.
هوش مصنوعی: بترس از خدا و حیا و شرم، که این صفات میتوانند همدم و هدایتگر تو باشند.
هوش مصنوعی: انسان باید در کنار دیگران با صداقت رفتار کند و از خود مراقبت کند تا عفت و آبروی خود را حفظ نماید.
هوش مصنوعی: برای من مهم است که به فرمان خدای یگانه (یزدان) دل و روح خود را زیبا کنم، مانند اینکه توجه و مراقبت از جسم خودم را خواستارم.
هوش مصنوعی: اگر سه ویژگی راستی و حقیقت را پیدا کنی، باید جھل و نادرستی را دور بریزی و از آنها دوری کنی.
هوش مصنوعی: اگر از نظر شاه جهان، اردشیر، منحرف نشوی و در افکارت به او تسلیم باشی، قلبت بهطور آشکار و پنهان میتواند آرام و مطمئن باشد.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی به او (خدا) مانند بدن خود محبت و دوستی ورزی، باید به دستوراتش عمل کنی، تا آسمان (سرنوشت) نیز برایت تازه و شکوفا شود.
هوش مصنوعی: دل خود را به پیمان او (خدا) گره زدهای، پس روان و جان خود را از فرمان او جدا نکن.
هوش مصنوعی: دوستداشتن و محبت را مانند جان خودت در دل نگهدار و هنگامی که با انصاف و عدالت رفتار میکنی، هوشمندانه از خود و اموالت محافظت کن.
هوش مصنوعی: غم پادشاهی، نگرانکننده و واقعی است و از آنجا که این غم به مشغولیتهای جهان اشاره دارد، هیچ چیز از بار آن کم نمیشود.
هوش مصنوعی: اگر کارگزاران و فرماندهان لشکرش بدانند که برای کشورش رنج و زحمت میکشد،
هوش مصنوعی: جهاندار (شاه) به دادخواهی و کمک نیاز ندارد، زیرا اگر چنین باشد، شایستهٔ تاج و مقام شاهی نیست.
هوش مصنوعی: چنانچه منشور پادشاهی را نادرست و به ظلم و بیداد بنویسند، دیگر کسی شایستهٔ پادشاهی نخواهد بود.
هوش مصنوعی: بدان که ستمکار، پادشاهی است چون شیر درندهای که در مرتع شکار میکند.
هوش مصنوعی: هر کسی که زیر دست شاه است و نسبت به فرمان او توجهی ندارد، در سختی و زحمت مداوم خواهد بود.
هوش مصنوعی: زندگی کسی که با درد و رنج سپری میشود، در آخرت نه کهنه و فرسوده میگردد و نه به خلاف آن خواهد بود، بلکه در خانهای از نعمت و آبادانی قرار میگیرد.
هوش مصنوعی: اگر شخصی ریشسفید و بزرگتر از خود را پیدا کند و شخصی بهتر از او نیابد، در این صورت، در کارها باید با شناخت و تدبیر عمل کند.
هوش مصنوعی: دل زیردستان ما خوش باشد و این به خاطر دادگری ما و آبادانی کشور است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.