بخش ۱۰ - انجمن مهتران و خطابهٔ شاه در ناپایداری بخت، دادِ ده یک و راه پنج
چو از روم وز چین وز ترک و هند
جهان شد مر او را چو رومی پرند
ز هر مرز پیوسته شد باژ و ساو
کسی را نبد با جهاندار تاو
همه مهتران را ز ایران بخواند
سزاوار بر تخت شاهی نشاند
ازان پس شهنشاه بر پای خاست
به خوبی بیاراست گفتار راست
چنین گفت کای نامداران شهر
ز رای و خرد هرک دارید بهر
بدانید کاین تیرگردان سپهر
ننازد به داد و نیازد به مهر
یکی را چو خواهد برآرد بلند
هم آخر سپارد به خاک نژند
نماند به جز نام زو در جهان
همه رنج با او شود در نهان
به گیتی ممانید جز نام نیک
هرانکس که خواهد سرانجام نیک
ترا روزگار اورمزد آن بود
که خشنودی پاک یزدان بود
به یزدان گرای و به یزدان گشای
که دارنده اویست و نیکی فزای
ز هر بد به دادار گیهان پناه
که او راست بر نیک و بد دستگاه
کند بر تو آسان همه کار سخت
ز رای دلفروز و پیروز بخت
نخستین ز کار من اندازه گیر
گذشته بد و نیک من تازه گیر
که کردم به دادار گیهان پناه
مرا داد بر نیک و بد دستگاه
زمین هفت کشور به شاهی مراست
چنان کز خداوندی او سزاست
همی باژ خواهم ز روم و ز هند
جهان شد مرا همچو رومی پرند
سپاسم ز یزدان که او داد زور
بلند اختر و بخش کیوان و هور
ستایش که داند سزاوار اوی
نیایش بر آیین و کردار اوی
مگر کو دهد بازمان زندگی
بماند بزرگی و تابندگی
کنون هرچ خواهیم کردن ز داد
بکوشیم وز داد باشیم شاد
ز ده یک مرا چند بر شهرهاست
که دهقان و موبد بران بر گواست
چو باید شما را ببخشم همه
همان ده یک و بوم و باژ و رمه
مگر آنک آید شما را فزون
بیارد سوی گنج ما رهنمون
ز ده یک که من بستدم پیش ازین
ز باژ آنچ کم بود گر بیش ازین
همی از پی سود بردم به کار
به در داشتن لشکر بیشمار
بزرگی شما جستم و ایمنی
نهان کردن کیش آهرمنی
شما دست یکسر به یزدان زنید
بکوشید و پیمان او مشکنید
که بخشنده اویست و دارنده اوی
بلند آسمان را نگارنده اوی
ستمدیده را اوست فریادرس
منازید با نازش او به کس
نباید نهادن دل اندر فریب
که پیش فراز اندر آید نشیب
کجا آنک بر سود تاجش به ابر
کجا آنک بودی شکارش هژبر
نهالی همه خاک دارند و خشت
خنک آنک جز تخم نیکی نکشت
همه هرک هست اندرین مرز من
کجا گوش دارند اندرز من
نمایم شما را کنون راه پنج
که سودش فزون آید از تاج و گنج


با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاه در این بخش از شعر به مهتران و بزرگان کشورش میگوید که هیچ چیز در این دنیا پایدار نیست و انسانها در نهایت به خاک خواهند شد. او بر اهمیت نیکنامی در دنیا تأکید میکند و میفرماید که باید به درگاه یزدان روی آورد و از او یاری بخواهد. شاه از مهتران میخواهد که به پیمان و خدای نیکی وفادار بمانند و همیشه در پی نیکی و داد باشند. او همچنین به بزرگى و نیروى یزدان اشاره میکند و از مردم میخواهد که به راهی بروند که برای آنها سودمندتر باشد و به جای پیمانهای کوتاهمدت، به فکر نیکیهای پایدار باشند.
هوش مصنوعی: وقتی که از سرزمینهای روم، چین، ترک و هند، دنیا به سوی او (جهانیان) پرواز میکند، او (اگر بافت به یاد ماندنی باشد) به مثابهٔ پرندهٔ رومی میشود.
هوش مصنوعی: از هر مرزی به شاه مالی (باژ) و غنایمی (ساو) میرسید و هیچکس در برابر قدرت و سلطهٔ شاه (جهاندار) نمیایستاد و جرأت آن را نداشت.
هوش مصنوعی: اردشیر همهٔ بزرگان و مقامهای بلندپایه ایران را احضار کرد و آنان را به جایگاه شایستهٔ سلطنت نشاند.
هوش مصنوعی: پس از آن، پادشاه برخاست و با آراستگی و زیبایی، سخن سنجیدهای گفت.
هوش مصنوعی: او گفت: ای بزرگواران شهر، هر کدام از شما باید به خاطر عقل و خرد خود، نظر بدهید.
هوش مصنوعی: بدانید این تیرکمان آسمان به کسی اعتماد نمیکند و به محبت و نیاز کسی ارج نمیگذارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که به مقام و قدرت میرسد، در نهایت باید به خاک سپرده شود و از دنیا برود، پس نهایت و سرنوشت همه انسانها یکی است.
هوش مصنوعی: تنها نام آن شخص در جهان باقی میماند و همه رنجها و سختیها را او به طور پنهانی تحمل میکند.
هوش مصنوعی: در جهان چیزی جز نام نیک نماند، زیرا هر کس که میخواهد به پایان خوبی برسد، باید به یاد و نام نیک توجه داشته باشد.
هوش مصنوعی: روزگار تو زمانی خوشحالکننده است که رضایت و خشنودی خدای پاک (یزدان) را به دست آوردی.
هوش مصنوعی: به خداوند پناه ببر و به او بسپار، زیرا او تنها مالک و منبع نیکیهاست.
هوش مصنوعی: هر انسان باید به خداوند جهان پناه ببرد، زیرا اوست که به همه کارها و رفتارهای نیک و بد رسیدگی میکند و آنها را سامان میدهد.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم به تو بگویم که هر کار دشواری به آسانی انجام میشود، این به خاطر خرد و اندیشه دلافروز و بخت پیروزی است.
هوش مصنوعی: نخستین کارها و اعمال من را بسنج و اندازهگیری کن و سپس به گذشتههای بد و نیک من توجه کن و از آنها آگاه شو.
هوش مصنوعی: من به خداوند جهان پناه بردم و او مرا در برابر خوبیها و بدیها در پناه خود گرفت و حمایت کرد.
هوش مصنوعی: زمین هفت کشور به سلطنت من تعلق دارد، بهگونهای که این مقام شایستهی خدایی او است.
هوش مصنوعی: من میخواهم از روم و هند خراج و مالیات بگیرم، زیرا جهان به اندازهای برایم ارزش دارد که مانند یک رومی شریف و پرنده آزاد احساس میکنم.
هوش مصنوعی: من از یزدان سپاسگزاری میکنم که به من نیرویی بزرگ عطا کرد و کیوان (زحل) و هور (خورشید) را بخشید.
هوش مصنوعی: ستایش کسانی شایسته است که با توجه به اعمال و رفتارشان باید مورد نیایش قرار گیرند.
هوش مصنوعی: آیا کسی هست که زندگی را از تو بازپس گیرد و بزرگی و درخشش تو را پایدار کند؟
هوش مصنوعی: اکنون هرچه میخواهیم انجام دهیم، باید در پی انصاف و عدالت باشیم و با رعایت آن از زندگی و نعمتها خوشحال و خرسند باشیم.
هوش مصنوعی: از ده یک (معادل یک دهم) چه مقدار برای شهرها جمعآوری شده است که دهقان (کشاورز) و موبد (روحانی) بر آن شاهد هستند.
هوش مصنوعی: اگر بخواهم شما را ببخشم، باید همه چیز شامل ده یک (مالیات)، سرزمین، حقوق و گله را به شما بدهم.
هوش مصنوعی: اگر کسی از شما بیشتر به ثروت و نعمت نیاز داشته باشد، او را به سوی گنج و دارایی ما راهنمایی میکنم.
هوش مصنوعی: از ده یک که من در گذشته جمعآوری کردهام، اگر باج آن کم باشد، باز هم نمیتوان آن را افزایش داد.
هوش مصنوعی: من برای دستیابی به منافع، در تلاش بودم و برای حفظ قدرت و سلطهام، به جمعآوری سپاهی بزرگ پرداختم.
هوش مصنوعی: من به دنبال بزرگی و جایگاه شما هستم و در عین حال میخواهم از نادانی و کیش زرتشتی (آهرمنی) خود را پنهان کنم.
هوش مصنوعی: شما باید یکسره دست به سوی خداوند بلند کنید و سعی کنید که پیمان و عهد او را نشکنید.
هوش مصنوعی: بخشنده و صاحب نعمت او (خدا) است و اوست که آسمان را خلق کرده و به آن شکل و زیبایی بخشیده است.
هوش مصنوعی: فریادرس و کمککنندهٔ کسی که در سختی و ظلم است، تنها خود اوست، پس نباید به دیگران با ناز و تظاهر وابسته شد.
هوش مصنوعی: نباید به دل خود فریب را راه داد، زیرا در جلو، اوج و بلندای زندگی است و در عقب، سقوط و پایین آمدن.
هوش مصنوعی: در گذشته، کجا بود آن کسی که بر فراز آسمان تاجش مانند ابر میدرخشید و کجا همان کسی که در دل شکار کردن گرگها (هژبرها) قوی و بینظیر بود؟
هوش مصنوعی: نهالی که در زمین کاشته شده، همهجا خاک و خشت دارد و فقط دانهٔ نیکو را میکارد. این اشاره به این دارد که اگر چیزی به خوبی کاشته شود، ثمرهٔ خوبی خواهد داشت.
هوش مصنوعی: همه کسانی که در این سرزمین من زندگی میکنند، کجا گوش شنوا برای پذیرش نصیحت من دارند؟
هوش مصنوعی: من به شما پنج راه را نشان میدهم که ثمرهاش بیشتر از تاج و ثروت خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.