بخش ۳۴ - خفتن لهاک و فرشیدورد در بیشه، کشته شدنشان به دست گستهم و نیایش زخمی بر سر چشمه
چو از دور لهاک و فرشیدورد
گذشتند پویان ز دشت نبرد
به یک ساعت از هفت فرسنگ راه
برفتند ایمن ز ایران سپاه
یکی بیشه دیدند و آب روان
بدو اندرون سایهٔ کاروان
به بیشه درون مرغ و نخچیر و شیر
درخت از بر و سبزه و آب زیر
به نخچیر کردن فرود آمدند
وز آن تشنگی سوی رود آمدند
چو آب اندر آمد ببایست نان
به اندوه و شادی نبندد دهان
بگشتند بر گرد آن مرغزار
فگندند بسیار مایه شکار
برافروختند آتش و زان کباب
بخوردند و کردند سر سوی خواب
چو بد روزگار دلیران دژم
کجا خواب سازد بر ایشان ستم
فرو خفت لهاک و فرشیدورد
به سر بر همی پاسبانیش کرد
برآمد چو شب تیره شد ماهتاب
دو غمگین سر اندر نهاده به خواب
رسید اندر آن جایگه گستهم
که بودند یاران توران به هم
نوند اسب او بوی اسبان شنید
خروشی برآورد و اندر دمید
سبک اسب لهاک هم ز این نشان
خروشی برآورد چون بیهشان
دمان سوی لهاک فرشیدورد
ز خواب خوش آمدش بیدار کرد
بدو گفت برخیز ز این خواب خوش
به مردی سر بخت خود را بکش
که دانا زد این داستان بزرگ
که شیری که بگریزد از چنگ گرگ
نباید که گرگ از پسش در کشد
که او را همان بخت خود برکشد
چه مایه بپیوند و چندی شتافت
کس از روز بد هم رهایی نیافت
هلا زود بشتاب کآمد سپاه
از ایران و بر ما گرفتند راه
نشستند بر باره هر دو سوار
کشیدند پویان از آن مرغزار
ز بیشه به بالا نهادند روی
دو خونی دلاور دو پرخاشجوی
به هامون کشیدند هر دو سوار
پراندیشه تا چون بسیچند کار
پدید آمد از دور پس گستهم
ندیدند با او سواری به هم
دلیران چو سر را برافراختند
مر او را چو دیدند بشناختند
گرفتند یک با دگر گفت و گوی
که یک تن سوی ما نهادست روی
نیابد رهایی ز ما گستهم
مگر بخت بد کرد خواهد ستم
جز از گستهم نیست کامد به جنگ
درفش دلیران گرفته به چنگ
گریزان بباید شد از پیش اوی
مگر کاندر آرد بدین دشت روی
وز آنجا به هامون نهادند روی
پس اندر دمان گستهم کینهجوی
بیامد چو نزدیک ایشان رسید
چو شیر ژیان نعرهای برکشید
بر ایشان ببارید تیر خدنگ
چو فرشیدورد اندر آمد به جنگ
یکی تیر زد بر سرش گستهم
که با خون برآمیخت مغزش به هم
نگون گشت و هم در زمان جان بداد
شد آن نامور گرد ویسه نژاد
چو لهاک روی برادر بدید
بدانست کز کارزار آرمید
بلرزید وز درد او خیره شد
جهان پیش چشماندرش تیره شد
ز روشنروانش به سیری رسید
کمان را به زه کرد و اندر کشید
شدند آن زمان خسته هر دو سوار
به شمشیر برساختند کارزار
یکایک بر او گستهم دست یافت
ز کینه چنان خسته اندر شتافت
به گردنش بر زد یکی تیغ تیز
برآورد ناگاه زو رستخیز
سرش زیر پای اندر آمد چو گوی
که آید همی زخم چوگان بر اوی
چنین است کردار گردان سپهر
ببرد ز پروردهٔ خویش مهر
چو سر جوییش پای یابی نخست
وگر پای جویی سرش پیش تست
به زین بر چنان خسته بد گستهم
که بگسست خواهد تو گفتی ز هم
بیامد خمیده به زین اندرون
همی راند اسب و همی ریخت خون
و زآنجا سوی چشمهساری رسید
هم آب روان دید و هم سایه دید
فرود آمد و اسب را بر درخت
ببست و به آب اندر آمد ز بخت
بخورد آب بسیار و کرد آفرین
ببستش تو گفتی سراسر زمین
بپیچید و غلتید بر تیره خاک
سراسر همه تن به شمشیر چاک
همی گفت کای روشن کردگار
پدید آر زان لشکر نامدار
به دلسوزگی بیژن گیو را
وگرنه دلاور یکی نیو را
که گر مرده گر زنده ز این جایگاه
برد مر مرا سوی ایران سپاه
سر نامداران توران سپاه
ببرد برد پیش بیدار شاه
بدان تا بداند که من جز به نام
نمردم به گیتی همین است کام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
لهاک فرشیدورد گستهم بیژن گیو
هوش مصنوعی: بعد از گذشتن لهاک و فرشیدورد از میدان نبرد و استراحت در یک بیشه، شب هنگام خوابشان میبرد. گستهم، سوار ایرانی، به این دو نزدیک میشود و آنها را بیدار میکند. وقتی فرشیدورد به جنگ با گستهم میرود، گستهم او را میکشد و او به سفارش برادرش لهاک، به انتقام او برمیخیزد. در نبردی سخت، گستهم نیز سرانجام با ضربتی کشته میشود و قبل از مرگ، دعایی برای نجات بیژن گیو میکند و از خداوند فریاد طلب یاری میزند.
هوش مصنوعی: لهاک و فرشیدورد تازان از میدان نبرد دور شدند و از آن گذشتند.
هوش مصنوعی: در یک ساعت هفت فرسنگ راه رفتند و از سپاه ایران آسودهخاطر شدند.
هوش مصنوعی: به بیشهای با آب روان رسیدند که سایهاش چنان گسترده بود که کاروانی را در خود جای میداد.
هوش مصنوعی: در آن بیشه پرنده و شکار و شیر بود؛ بالای سر درخت و زیر پا سبزه و آب.
هوش مصنوعی: برای شکار از اسب پیاده شدند و از تشنگی به سوی رود رفتند.
هوش مصنوعی: چون آب نوشیدند به خوراک نیاز داشتند؛ زیرا آدمی در غم و شادی از خوردن باز نمیماند.
هوش مصنوعی: در آن مرغزار گشتند و شکار فراوانی انداختند.
هوش مصنوعی: آتش افروختند و از آن شکار کباب ساختند و خوردند و آهنگ خواب کردند.
هوش مصنوعی: چون روزگار بر این دلیران تیره و ناساز شده بود، خواب نیز بر آنان ستم کرد و مایهٔ گرفتاریشان شد.
هوش مصنوعی: لهاک به خواب رفت و فرشیدورد بر بالین او نگهبانی میداد.
هوش مصنوعی: چون شب تاریک شد ماه برآمد، و آن دو اندوهگین سر به خواب نهاده بودند.
هوش مصنوعی: گستهم به همان جایی رسید که دو یار تورانی با هم بودند.
هوش مصنوعی: اسب تیزرو گستهم بوی اسبان آنان را شنید، شیهه کشید و دمید.
هوش مصنوعی: اسب چابک لهاک نیز با این نشانه، دیوانهوار شیهه برآورد.
هوش مصنوعی: فرشیدورد شتابان به سوی لهاک رفت و او را از خواب خوش بیدار کرد.
هوش مصنوعی: به او گفت: از این خواب خوش برخیز و با دلاوری سرنوشت خود را به دست گیر.
هوش مصنوعی: زیرا دانایی این مَثَل بزرگ را زده است که شیری که از چنگ گرگ گریخته است...
هوش مصنوعی: نباید بگذارد گرگ از پشت سر او را بگیرد و بکشد؛ وگرنه همان بخت بد اوست که او را به نابودی میکشاند. یعنی کسی که از خطری رسته، نباید با غفلت دوباره در آن بیفتد.
هوش مصنوعی: هرچه آدمی بکوشد و بشتابد، کسی از روز بد و سرنوشت شوم رهایی نیافته است.
هوش مصنوعی: هان، زود بشتاب که سپاهی از ایران آمده و راه را بر ما بسته است.
هوش مصنوعی: هر دو سوار بر اسب نشستند و تازان از آن مرغزار بیرون رفتند.
هوش مصنوعی: آن دو دلاور خونریز و جنگجو از بیشه رو به بالا و بلندی نهادند.
هوش مصنوعی: هر دو سوار به دشت رفتند و نگران بودند که چگونه کار خود را سامان دهند.
هوش مصنوعی: سپس گستهم از دور پیدا شد و دیدند که سواری همراه او نیست.
هوش مصنوعی: آن دلیران چون سر برافراشتند و او را دیدند، شناختندش.
هوش مصنوعی: با یکدیگر گفتوگو کردند که تنها یک نفر به سوی ما آمده است.
هوش مصنوعی: گفتند گستهم از دست ما جان به در نمیبرد، مگر آنکه بخت بد بر ما ستم کند.
هوش مصنوعی: لهاک و فرشیدورد به هم گفتند این کسی که به جنگ آمده جز گستهم نیست که درفش دلیران را در دست گرفته است.
هوش مصنوعی: باید از برابر او بگریزیم، شاید او را به این دشت بکشانیم.
هوش مصنوعی: پس آن دو از آنجا به سوی دشت هموار روی آوردند و گستهمِ کینهخواه شتابان در پی آنان رفت.
هوش مصنوعی: گستهم آمد و چون به نزدیکشان رسید، مانند شیر خشمگین نعرهای برآورد.
هوش مصنوعی: بر آنان تیرهای خدنگ بارید و فرشیدورد به نبرد با او درآمد.
هوش مصنوعی: گستهم تیری بر سر فرشیدورد زد که مغزش با خون درآمیخت.
هوش مصنوعی: فرشیدورد سرنگون شد و همان دم جان داد؛ آن پهلوان نامدار از نژاد ویسه از دنیا رفت.
هوش مصنوعی: چون لهاک چهرهٔ برادرش را دید، دانست که او از نبرد آسوده شده، یعنی کشته شده است.
هوش مصنوعی: لهاک لرزید و از درد مرگ برادر سرگشته شد و جهان پیش چشمش تاریک گشت.
هوش مصنوعی: از جان روشن خود سیر شد و از زندگی دست شست، و کمان را زه کرد و کشید.
هوش مصنوعی: در آن هنگام هر دو سوار زخمی شدند و با شمشیر به جنگ پرداختند.
هوش مصنوعی: سرانجام گستهم بر لهاک چیره شد و با همهٔ زخمی بودنش از سر کینه به سوی او شتافت.
هوش مصنوعی: شمشیری تیز بر گردن لهاک زد و ناگهان رستاخیز و نابودی او را برپا کرد.
هوش مصنوعی: سر لهاک مانند گویی که ضربهٔ چوگان بر آن میخورد، زیر پای اسب افتاد.
هوش مصنوعی: کار سپهر گردان چنین است که مهر خود را از پروردهاش میبُرد.
هوش مصنوعی: اگر سرِ کار روزگار را بجویی نخست به پایانش میرسی و اگر پایانش را بجویی آغازش پیش روی توست؛ یعنی کار جهان وارونه و ناپایدار است.
هوش مصنوعی: گستهم بر زین چنان زخمی بود که گویی میخواست از هم بگسلد.
هوش مصنوعی: خمیده بر زین میآمد، اسب را میراند و خون از تنش میریخت.
هوش مصنوعی: از آنجا به چشمهساری رسید که هم آب روان داشت و هم سایه.
هوش مصنوعی: از اسب فرود آمد، اسب را به درختی بست و از بخت نیک به آب رسید.
هوش مصنوعی: آب بسیار نوشید و خدا را ستایش کرد، اما گویی همهٔ زمین او را در بند کرد و از جای نتوانست برخاست.
هوش مصنوعی: در حالی که همهٔ تنش از شمشیر شکافته بود، بر خاک تیره به خود پیچید و غلتید.
هوش مصنوعی: میگفت: ای آفریدگار روشن، از آن سپاه نامدار کسی را پدید آور،
هوش مصنوعی: بیژن پسر گیو را از روی دلسوزی به اینجا برسان، و اگر نه، پهلوانی دلیر دیگر را،
هوش مصنوعی: تا مرده یا زنده مرا از این جایگاه به سپاه ایران برساند،
هوش مصنوعی: و سرهای نامداران سپاه توران را نزد شاه بیدار ببرد،
هوش مصنوعی: تا شاه بداند که من جز با نام نیک و سرافرازی نمردم؛ آرزوی من در جهان همین است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.