محب خواست که بعین الیقین جمال دوست بیند، عمری در این طلب سرگشته میگشت، ناگاه بسمع سر او ندا آمد:
بیت
آن چشمه که خضر یافت زو آب حیات
در منزل تو است، لیکن انباشتهای
چون بعین الیقین در خود نظر کرد، خود را گم یافت، آنگه دوست را باز یافت، چون نیک نگه کرد، خود عین او بود، گفت
رباعی
ای دوست ترا بهر مکان میجستم
هر دم خبرت از این و آن میجستم
دیدم بتو خویش را، تو خود من بودی
خجلت زدهام کز تو نشان میجستم
این دیده هر دیدهوری را حاصل است، الا آنست که نمیداند که چه میبیند هر ذره که از خانه به صحرا شود، ضرورت آفتاب بیند، اما نداند که چه میبیند؟ عجب کاری همه بعین الیقین جمال او میبیند.
بیت
ز یک یک ذره سوی دوست راه است
و یا در چشم تو عالم سیاه است
چه در حقیقت جز آن ذات مجرد نیست، اما نمیداند که چه میبیند، لاجرم لذت نمییابد، لذت آن یابد که بحق الیقین بداند که چه میبیند؟ و به چه میبیند؟ و بهر چه میبیند؟ و لکن لیطمئن قلبی، مگر اشارات بچنین یقینی حاصل بود، اطمینان قلب و سکون نفس جز بحق الیقین حاصل نیاید. از سهل پرسیدند: ما الیقین؟ گفت: الیقین هوالله، پس تو نیز: و اعبدربک حتی یأتیک الیقین
بیت
در این ره گر بترک خود بگوئی
یقین گردد ترا کو تو، تو اوئی



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این لمعه از سرگردانی عاشقی میگوید که عمری جمال دوست را بیرون از خود میجست تا آنکه ندایی شنید که چشمهٔ حیات در خانهٔ خود اوست. چون در خود نگریست، خود را گم و دوست را عین خود یافت و از جستوجوی بیرونی شرمنده شد. عراقی سپس میگوید همه ذرات جهان جمال او را میبینند اما نمیدانند چه میبینند؛ لذت و آرامش دل تنها با حقالیقین به دست میآید و راه رسیدن به آن، رها کردن خود است.
هوش مصنوعی: عاشق میخواست جمال دوست را با یقینِ دیداری و آشکار ببیند و عمری در این جستوجو سرگردان بود. ناگهان در گوش جانش ندایی شنید.
هوش مصنوعی: آن چشمهای که خضر آب زندگانی را از آن یافت در خانهٔ خودِ توست، اما تو آن را با خاک پر کرده و پوشاندهای. یعنی سرچشمهٔ حقیقت در درون خودت است و خودبینی آن را پوشانده است.
هوش مصنوعی: وقتی با چشم یقین در خود نگریست، خود را ناپیدا یافت و آنگاه دوست را پیدا کرد. چون نیک نگاه کرد، دید که خودش همان دوست است و چنین گفت.
هوش مصنوعی: ای دوست، تو را در هر جا میجستم و هر لحظه از این و آن نشانت را میپرسیدم.
هوش مصنوعی: بهواسطهٔ تو خودم را دیدم و دانستم که تو خودِ من بودی. اکنون شرمندهام که از تو نشانی تو را میپرسیدم.
هوش مصنوعی: این دیدن برای هر بینندهای فراهم است، جز اینکه نمیداند چه میبیند؛ مانند هر ذرهای که از خانه به صحرا میآید و ناگزیر آفتاب را میبیند ولی نمیداند که آفتاب را میبیند. شگفت اینکه همه با چشم یقین جمال او را میبینند.
هوش مصنوعی: از تکتک ذرههای جهان راهی به سوی دوست هست؛ اگر آن را نمیبینی، چشم تو کور است و جهان در نظرت تاریک است.
هوش مصنوعی: زیرا در حقیقت جز آن ذات یگانه و پاک چیزی وجود ندارد، اما بیننده نمیداند چه میبیند و از این رو لذتی نمیبرد. لذت از آنِ کسی است که با حقالیقین بداند چه میبیند، با چه میبیند و برای چه میبیند؛ سخن ابراهیم «تا دلم آرام گیرد» اشاره به همین یقین است، و آرامش دل جز با حقالیقین به دست نمیآید. از سهل تستری پرسیدند یقین چیست؟ گفت یقین خداست؛ پس تو نیز به فرمان قرآن پروردگارت را بپرست تا یقین به تو برسد.
هوش مصنوعی: در این راه اگر خود را رها کنی و از خودی دست بکشی، برایت یقین میشود که او تو است و تو او هستی.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.