باد میمون نهضت رایات شاه دین پناه
آنکه بر خلقش بحق کردست ایزد پادشاه
شاه دین پرور نظام دولت و ملت کز اوست
سربلند و پای برجا در جهان دیهیم و گاه
و آنکه شاه اختران دربندگی او کمر
گر نبندد آسمان بر بایدش از سر کلاه
سرور گردنکشان کز بدو فطرت ثبت کرد
خامه منشی گردون مدح او بر فرق ماه
گر جهان پر فتنه و آشوب گردد ایمن است
هر که او را شحنه انصافش آرد در پناه
با وجود او عدو را لاف شاهی کی رسد
آفتاب از ذره بشناسد خرد بی اشتباه
ناید از مردمم گیاه آنها که آید ز آدمی
ورچه در صورت بود چون آدمی مردم گیاه
گر کند دعوی که ملک اوست ملک خافقین
مدعا ثابت بود آنرا که عدل آمد گواه
در شگفتم تا چرا آئینه مه زنگ یافت
چون بگردون بر نشد در عهد عدلش هیچ آه
گر رسد بوئی ز حزم او بکاه سر سبک
ورکند عزمش بسوی کوه پا برجا نگاه
از گرانباری حزمش کاهرا بینی چو کوه
در سبکساری عزمش کوه را یابی چو کاه
از نسیم و از سموم لطف و عنفش زهر و نوش
آن ولی را جانفزای و وین عدو را عمر کاه
هر کرا در مصر عالم کرد لطف او عزیز
روی چون یوسف نهاد از چاه خواری سوی جاه
شهریارا بر زمین هر فتنه کآید ز آسمان
ورچه باشد بهر غیری از رعیت تا سپاه
چون بجمع ساکنان ربع مسکون بگذرد
خانه ابن یمین جوید نخست از گرد راه
آسمان چون دید عدلت را که با ظالم چه کرد
باری آنهم شمه ئی کز عقل بودش انتباه
با خرد گفتم خلاصم زو که یارد داد گفت
آفتاب اوج رفعت سایه لطف اله
خسرو عادل نظام ملک و دین کز بهر فخر
بر زمین سایند پیش او سرافرزان جباه
طاعت مقبول نبود جز دعای دولتش
وانچ غیر این بود نزد خرد باشد گناه
میکنم بهر دعا تضمین دو بیت خویشتن
ز آنکه افتد میل تضمین شاعرا نرا گاه گاه
عرضه میدارم کنون بر رأی ملک آرای تو
استماعش کن بلطف شاملت زین نیکخواه
تا بهنگام کتابت هیچ کاتب در جهان
از دوات و از قلم خالی ندارد دستگاه
هر که سر بر خط فرمانت ندارد چون قلم
چون دواتش چشم بادا چشمه آب سیاه
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این متن اشعاری است که به ستایش شاهی عادل و نیکوکار میپردازد. شاعر به صفات برجسته این شاه اشاره میکند و او را منبع خیر و عدالت برای مردم میداند. همچنین، او بر این نکته تأکید میکند که در عصر سلطنت این شاه، نیکامیدها و آرامش برای مردم به ارمغان آمده و هیچ فتنهای نمیتواند او را تحت تأثیر قرار دهد. شاعر با استعارههایی مانند آفتاب و کوه به نقل از ویژگیهای شاه میپردازد و از قدرت بینظیر او در حکمرانی و ادارهٔ کشور میگوید. در پایان، شاعر خواستار توجه و پاسخ به درخواست خود از سوی شاه میشود و دعا میکند که این دوران پر از عدالت ادامه یابد.
هوش مصنوعی: باد خوشبوی پیروزی و افتخار، نشانگر سلطنت و حمایت پادشاهی است که به درستی به مردم خود خدماتی ارزنده ارائه داده و به عنوان سایهای از رحمت و عدالت بر آنان سایه افکنده است.
هوش مصنوعی: این بیت به توصیف پادشاهی میپردازد که با حمایت خود، دین و دولت را تقویت کرده و سبب سربلندی و استقرار ملت در جهان شده است. به عبارتی، او مانند یک تاج و نشان در دنیا بر سر ملت قرار دارد و موجب ثبات و افتخار آنهاست.
هوش مصنوعی: اگر کسی که در برابر قدرت و عظمت خدایان قرار دارد، از خود خویشتن را نشان ندهد و به بندگی در نیفتد، آسمان (یا سرنوشت) به او خواهد گفت که چه بر سرش خواهد آمد. در واقع اگر کسی در این زندگی پست و مقام نداشته باشد، آسمان نیز بر او نخواهد بخشید.
هوش مصنوعی: سرور بزرگانی که جنبهی فطری و اصلیشان را از او دریافت کردهاند، باعث شدند که قلم آسمان برای ستایش او، شعری بر سر ماه بنویسد.
هوش مصنوعی: اگر دنیا پر از فتنه و درگیری شود، هر کسی که انصاف را حامی خود داشته باشد، در امان است.
هوش مصنوعی: با وجود او، دشمن هرگز نمیتواند ادعای سلطنت کند. خورشید به راحتی میتواند عنصر کوچکی را تشخیص دهد و خرد به طور بیاشتباه درک میکند.
هوش مصنوعی: مردمی که از آنها به وجود آمدهاند، مانند گیاهان نیستند. اگرچه ممکن است در ظاهر شبیه انسان باشند، ولی آنچه که آنها را تعریف میکند، نه در ظاهر بلکه در جوهر و ماهیتشان است. انسانها با روح و ویژگیهای خاص خود شناخته میشوند و صرفاً به وسیلهی فرم ظاهریاشان نمیتوان آنها را انسان به شمار آورد.
هوش مصنوعی: اگر کسی ادعا کند که این جهان و همه چیز متعلق به اوست، این ادعا با در نظر گرفتن عدالت ثابت میشود.
هوش مصنوعی: در تعجبم که چگونه مهتاب به زنگ زدگی افتاده است، در حالی که در زمان حکومت عدل، هیچ آه و افسوسی وجود نداشته است.
هوش مصنوعی: اگر بویی از احتیاط و تدبیر او به مشامت برسد، سر خود را پایین بیاور و بیخیال شو؛ اما اگر اراده و عزمش را به سوی کوه متوجه کرده باشد، با قدرت و استقامت پایدار بایست.
هوش مصنوعی: اگر به سادگی و سبکی او نگاه کنی، گویی که کوه است، اما وقتی عزم و ارادهاش را ببینی، متوجه میشوی که او میتواند از وزنی که بر دوشش است، سبکتر شود و به راحتی حرکت کند.
هوش مصنوعی: نسیم و سموم، هر دو نشان دهندهی نوعی تأثیر هستند؛ یکی با لطافت و دیگری با شدت. در این بیت، اشاره به این است که لطف و سختیهای زندگی هر دو میتوانند تأثیرگذار باشند. در واقع، برای کسی که به آنها نگاه مثبت دارد، این تأثیرات جانفزایند و زندگیاش را غنا میبخشند، ولی برای دشمن، این تأثیرات میتوانند عمرش را کاهش دهند. به عبارتی دیگر، دید مثبت میتواند از سختیها نیز بهره ببرد، در حالی که دید منفی فقط موجب ضعف و نقصان میشود.
هوش مصنوعی: هر کس که در دنیا به لطف خداوند مورد توجه قرار گیرد، مانند یوسف که از چاه به عزت و مقام رسید، از ذلت و حقارت به جلال و احترام منتقل میشود.
هوش مصنوعی: هر فتنهای که از آسمان به زمین بیفتد، شهریار باید آن را مدیریت کند، چه این فتنه به دیگران مربوط باشد یا به لشکریان و مردمش.
هوش مصنوعی: وقتی که به محلهای که مردم در آن زندگی میکنند نزدیک میشویم، ابتدا باید خانه ابن یمین را پیدا کنیم و به دنبال آن بگردیم.
هوش مصنوعی: آسمان وقتی دید که عدالت تو با ظالم چه برخوردی دارد، به همین خاطر بود که نگاهی به انسانیت و عقل خود انداخت و متوجه شد.
هوش مصنوعی: با عقل و اندیشهام گفتم که از این مشکلات نجات یابم، او که یاریام کرد، گفت مانند آفتاب در اوج بلندی و نور خداوندی است.
هوش مصنوعی: خسرو عادل، که نظامساز کشور و دین است، به خاطر افتخار و عظمت، بر زمین سایهای میافکند که پیش او افراد بزرگ و سررشتهدار درخشش و شکوه دارند.
هوش مصنوعی: پیروی و اطاعت تنها زمانی پذیرفته میشود که با دعای خداوند همراه باشد، و هر چیزی که غیر از این باشد، در نظر خرد، گناه به حساب میآید.
هوش مصنوعی: من برای دو بیت خود دعا میکنم و امیدوارم که شاعران دیگر نیز گاهی به این امر تمایل پیدا کنند.
هوش مصنوعی: اکنون خود را برای ارائه آماده کردهام، تصمیمات شعبه پادشاهی تو را بشنو و با لطف و محبتت به این خواسته نیکو توجه کن.
هوش مصنوعی: تا زمانی که نوشتههایت را مینویسی، هیچ نویسندهای در جهان بدون دوات و قلم نمیماند.
هوش مصنوعی: هر کس که در برابر دستورات تو تسلیم نباشد، مانند قلم و دواتی است که بدون آب سیاه، قادر به نوشتن نیست.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
نوبهار و آفتابی ای مبارک پادشاه
نوبهار ملک و دین و آفتاب تخت و گاه
جز تو در عالم ندیدم نوبهاری با قبا
جز تو در گیتی ندیدم آفتابی با کلاه
دادْ دادن رسم توست و دادْدِه بِه شهریار
[...]
ای سپاه آرای سلطان جهان آرام شاه
کامرانی بر عدو فرمانروائی بر سپاه
تا سپاه است و جهانرا این و آنرا جز تو نیست
نی سپاه آرای سلطان نی جهان آرام شاه
آفتاب و سایه ای در ملک و گیتی ملک تست
[...]
مژده دولت را که باز آمد سوی اقلیم جاه
صاحب صاحبقران، در سایه ظل اله
بر سپهر افکنده سایه، در جهان گسترده عدل
هم جهانش زیر دست و هم سپهرش زیر گاه
آصف جمشید دین، جمشید شادروان فضل
[...]
شاد باش ایدل که خوش آمد بشیراز گرد راه
مژده داد از مقدم میمون شاه دین پناه
خسرو عادل معزالدین و الدنیا حسین
آفتاب ملک و ملت سایه لطف اله
یوسف مصر دل اهل خراسان زینخبر
[...]
ای ز خاک درگهت خضر آب حیوان یافته
عمر خضر و ملک اسکندر ز یزدان یافته
اختران از نعل شبرنگ تو افسر ساخته
و آسمان از دامن قدرت گریبان یافته
طوق فرمان ترا سلطان این پیروزه طاق
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.