ظلم است به تشویشِ دل اقبال نمودن
صیقل زدن آیینه و تمثال نمودن
جز صفر کم و بیش درین حلقه ندیدم
چون مرکز پرگار خط و خال نمودن
گرم است ز ساز حشم و زینت افسر
هنگامهٔ تب کردن و تبخال نمودن
ای شیشهٔ ساعت دلت از گرد خیالات
گردون نتوان شد ز مه و سال نمودن
ما هیچکسان گرمی بازار امیدیم
تسلیم متاع همه دلال نمودن
چون آبله آرایش افسر هوس کیست
ماییم و سری قابل پا مال نمودن
فریاد که بردیم ز نامحرمی خلق
اندوه زبان داشتن و لال نمودن
شد عمر به پرواز میسر نشد آخر
چون شمع دمی سر به ته بال نمودن
پیری ز پَرافشانی فرصت خبرم کرد
شد موی سپید آب به غربال نمودن
بیدل به نفس آینهپردازی هستیست
دل جمع کن از صورت احوال نمودن



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: غزل دربارهٔ بیاعتباری نمود و جلوه است: شکوه و تاج و نقشآرایی را هیچ، یا نشانهٔ بیماری درون میداند. شاعر فروتنی و لگدمال شدن را بر سربلندی ترجیح میدهد و از ناچار خاموش ماندن در میان نامحرمان گله میکند. سپس از گذشتن بیآرامِ عمر و هشدار پیری و موی سپید سخن میگوید و در پایان خود را به آسودگی دل در برابر نمودهای گذرای هستی فرامیخواند.
هوش مصنوعی: پذیرفتن و روی آوردن به آنچه دل را آشفته میکند ستم است؛ مانند آن است که آینه را صیقل دهی تا روشن شود و سپس نقش و تصویری بر آن بنشانی و صفایش را بپوشانی.
هوش مصنوعی: در این دایرهٔ هستی، کم و زیادِ چیزها را جز صفر و هیچ ندیدم؛ نقش و خط و خال نشان دادن مانند نقطهٔ مرکز پرگار است که خودش هیچ است و دایرهای تهی بر گردش کشیده میشود.
هوش مصنوعی: شکوه حشم و خدم و زیور تاج مانند هیاهوی تبکردن و تبخال زدن است؛ یعنی این جلوهها نشانهٔ بیماری و التهاب درون است، نه سلامت و بزرگی.
هوش مصنوعی: ای کسی که دلت مانند شیشهٔ ساعت شنی از گرد و غبار خیالها پر است، با شمردن و نشان دادن ماه و سال نمیتوان چون آسمان شد؛ گذر زمان در تو، تو را به بلندی فلک نمیرساند.
هوش مصنوعی: ما که هیچکس و بیمقداریم، رونق بازار امید هستیم؛ کار ما این است که کالای خود را بیچونوچرا به دست دلالها بسپاریم.
هوش مصنوعی: چه کسی هوس دارد مانند تاول، تاج بر سر بیاراید؟ ما سری داریم که تنها شایستهٔ لگدمال شدن است؛ یعنی فروتنی را بر سربلندی برمیگزینیم.
هوش مصنوعی: دریغ و فریاد که به سبب نامحرم بودن مردم، این غم را کشیدیم که زبان داشته باشیم و خود را گنگ نشان دهیم؛ چون کسی محرم راز نبود، ناچار خاموش ماندیم.
هوش مصنوعی: عمر در پرواز و تلاش گذشت و سرانجام نتوانستم حتی لحظهای مانند شمع سر را زیر بال ببرم و آرام بگیرم.
هوش مصنوعی: پیری مرا از پرکشیدن و گریختن فرصت آگاه کرد؛ سپید شدن مو مانند آب در غربال ریختن بود که نشان میداد عمر از دست میرود و نمیماند.
هوش مصنوعی: ای بیدل، هستی با هر نفس به آینهپردازی و نمودن نقش میگذرد؛ پس از جلوه دادنِ صورتِ احوال دلآسوده باش و آشفتهاش مشو.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.