چو شمع هیچکس به زیانم نمیکشد
در خاک و خون به غیر زبانم نمیکشد
دارد به عرصهگاه هوس هرزهتاز حرص
دست شکستهای که عنانم نمیکشد
سیرشکبشهرنگی منکم زسرمه نیست
عبرت چرا به چشم بتانم نمیکشد
تصوبر خودفروشی لبهای خامشم
جز تخته هیچ جنس دکانم نمیکشد
ناگفته به حدیث جفای پریرخان
این شکوه تا به مهر دهانم نمیکشد
شمشیربرق جوهرآهم ولی چه سود
از خودگذشتنی به فسانم نمیکشد
شهرت نواست ساز زمینگیریام چو شمع
هرچند خار پا به سنانم نمیکشد
مشت خسی ستمکش یأسم که موج هم
از ننگ ناکسی به کرانم نمیکشد
در پردهٔ ترنگ، پریخیز نغمهایست
دل جز به کوی شیشه گرانم نمیکشد
چون تیشه پیکر خم من طاقتآزماست
مفت مصوری که کمانم نمیکشد
رخت شرار جسته ندانم کجا برم
دوش امید بار گرانم نمیکشد
بیدل ز ننگ طینت بیکار سوختم
افسوس دست من ز حنا نم نمیکشد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این غزل از ناتوانی، بیثمری و بیپناهی خود مینالد. با تصویرهایی چون شمعی که زبانش او را میسوزاند، خسی که موج هم او را به ساحل نمیبرد و شمشیری که به فسان نمیرسد، نشان میدهد که آسیبش از خود اوست و هیچ چیز او را به کمال نمیرساند. خاموشی و شکایت ناگفته از جفای زیبارویان نیز در غزل دیده میشود. در پایان، بیدل از ننگ سرشت بیکارش میسوزد و دست خود را چنان بیحاصل میبیند که حتی حنا نمیپذیرد.
هوش مصنوعی: مانند شمع، هیچکس مرا به زیان و آسیب نمیکشاند. جز زبان خودم چیزی مرا به خاک و خون نمیاندازد؛ همانگونه که شعلهٔ شمع، که زبان اوست، سبب سوختنش میشود.
هوش مصنوعی: حرص، که در میدان هوس بیپروا میتازد، دستی شکسته دارد و نمیتواند لگام مرا بکشد. ازاینرو هیچ چیز مرا مهار نمیکند و بیاختیار در پی هوس میدوم.
هوش مصنوعی: سیاهی و تیرهروزی من از سرمه کمتر نیست. پس چرا عبرت مرا مانند سرمه به چشم زیبارویان نمیکشد تا از حال من پند بگیرند؟
هوش مصنوعی: من تصویر خودنمایی لبهای خاموشم. دکان من جز تختهٔ بستن دکان کالایی ندارد؛ یعنی خاموشی من همچون دکانی بسته است که چیزی برای عرضه ندارد.
هوش مصنوعی: از ستم پریرویان هیچ نگفتهام. این شکایت حتی تا مُهر دهانم هم نمیرسد و لب به گفتنش نمیگشایم.
هوش مصنوعی: من شمشیری چون برق هستم که گوهر و آبش از آه است، اما سودی ندارد. چون از خود نمیگذرم، چیزی مرا به سنگ فسان نمیبرد تا تیز و کارآمد شوم.
هوش مصنوعی: زمینگیری و ماندن من در یک جا، مانند شمع، سازی است که آوازهٔ شهرت مینوازد. هرچند خاری که در پای من است مرا بر سر نیزه بالا نمیبرد.
هوش مصنوعی: من مشتی خس و خاشاکم که ستم ناامیدی را تحمل میکنم. حتی موج هم از ننگ بیارزشی من، مرا به ساحل نمیبرد.
هوش مصنوعی: در پردهٔ صدای شکستن شیشه نغمهای هست که پری از آن برمیخیزد. ازاینرو دلم جز به کوی شیشهگران کشش ندارد.
هوش مصنوعی: اندام خمیدهٔ من، مانند تیشه، توان و تحمل را میآزماید. نقاش رایگان سود میبرد، زیرا لازم نیست مرا کمانوار بکشد، چون خودم از پیش خمیدهام.
هوش مصنوعی: نمیدانم بار و بنهٔ شرارهای را که جسته و رفته است به کجا ببرم. دوش امید تاب کشیدن بار سنگین مرا ندارد.
هوش مصنوعی: بیدل، از ننگ سرشت بیکار و بیثمرم سوختم. افسوس که دستم حتی نم حنا را هم به خود نمیگیرد؛ یعنی چنان بیحاصل است که حتی رنگ و زینتی هم نمیپذیرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.