چه شب است این که درو خون ستم ریخته اند
بر شکر ریز دعا زر کرم ریخته اند
موکب قدر رسید و به ره قدر سپاس
آب صد جشن جم و عید حرم ریخته اند
لشگر ظلم، سحرگه به شبیخون دعا
در هزیمت ز شبی کوس و علم ریخته اند
بس که از جرمگه امشب به صد فخانه لا
عقد نایافته در درج معم ریخته اند؟
یارب این سوختگان را که ز قاروره آه
در رخ اهرمنان شعله غم ریخته اند
به شهاب نفس از گنبد فیروزه دل
در شش اطراف جهان دیو ندم ریخته اند
پرده دران هوا گرچه ز سرچشمه چشم
آتش محرقه را آب به دم ریخته اند
خرقه داران سپهر از پی هر سوخته ای
راوق مرهم در کاس کرم ریخته اند
خشک صحرای ندم را همه از آب خشوع
ز پی یافتن عافیه نم ریخته اند
سیف دین قطب . . . فخر سعادت که سعود
فرقدان بر قدش از بام قدم ریخته اند
آنکه نه کله هفت آینه از حشمت بخت
بر در خیمه او رخت حشم ریخته اند
رای و قدرش که بشارت ده شمس و قمرست
آب و آتش ز رخ ظلم و ستم ریخته اند
هست در غرش ازو زلزله شیر و بسی
خون خام از رگ شیران اجم ریخته اند؟
مقسم بخت و سعادت ز غبار در اوست
روشنان فلک آنجا به قسم ریخته اند
علم و کسوت فقرش که قبای ملکی است
قدسیان روح بر آن نقش علم ریخته اند
چمن مجلس او بین که شجرهاش به طبع
میوه از خاصیت باغ ارم ریخته اند
تیغ و تیزش ز شعاع خود و از حلق عدو
تا دم چشم فلک چشمه درم ریخته اند؟
ابر گشتند که در معرکه از ضربت و عکس
قطره صاعقه بر خصم دژم ریخته اند
در مقامی که ز کلکست به غم یافت همی
روشنان فلکی آنچه ز خم ریخته اند؟
اثرش پیش عدو ریخت خورش پیش طیور
پیل از ناحیه بیت حرم ریخته اند
در صبوح ازل آنجا که می بزم وجود
در خط لوح ز سعد آنچه قلم ریخته اند؟
عمر عمرش چو چشیدند می بخت ز جام
جرعه جام بر اسکندر و جم ریخته اند؟
کامگارا دل و طبع تو به ثنایی بر ما
زایر الحاج همه عاریه کم ریخته اند
کلک و دستت چو دو مرغند که در برگ سخا
در و دینار ز منقار و شکم ریخته اند
گه نحوس ازل و گاه سعادت آید
در اشارات تو بر خصم خدم ریخته اند
گرچه بر خصم فنا ریخته اندر سر کین
بر دل و عیش، دل و عافیه ام ریخته اند؟
باز گرگ از اثر بأس تو در شیوه صلح
خجلت و ناب بر گرگ و غم ریخته اند؟
جود و بذل از قلم تو چو طبیبی است سقیم
از زر و لخلخه ای رفع سقم ریخته اند
نایب دست تو شد طبع و دلم زان یکسال
در بیضا به صدفخانه رقم ریخته اند
تحفه طبع گزین نو غزل امروز به مهر
که غزالان طرب ساز نغم ریخته اند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این قصیده با وصفِ شبی مقدس، گویا شب قدر، آغاز میشود که در آن دعا و اشک و پشیمانیِ دلسوختگان ستم و اهریمن را میراند و رحمتِ آسمانی بر آنان فرو میریزد. سپس شاعر به ستایشِ ممدوحی به نام سیفالدین میپردازد و بخت، شکوه، دلاوری در نبرد، داد و بخشندگی او را میستاید. در پایان از بخشش ممدوح در حق خود سخن میگوید و شعرش را به رسم ارمغان پیشکش او میکند. متن در چند جا آسیبدیده و خواندنش دشوار است.
هوش مصنوعی: این چه شبی است که در آن ستم را از میان بردهاند و بر دعاهایی که چون شکر شیرین است، زرِ بخشش و کرم نثار کردهاند.
هوش مصنوعی: کاروانِ شب قدر رسیده است و در راه سپاسگزاری از آن، شکوه و رونقِ صد جشنِ جمشید و عیدِ حرم را نثار کردهاند.
هوش مصنوعی: سپاه ستم در سحرگاه از شبیخونِ دعا شکست خورده و در گریز از این شب، طبل و پرچم خود را بر زمین انداخته است.
هوش مصنوعی: امشب از جایگاه گناهکاران آنقدر گوهرِ اشکِ بیمانند در صندوقچه نثار کردهاند که شمار ندارد.
هوش مصنوعی: خدایا، این دلسوختگان با شیشهٔ آه خود شعلهٔ غم را بر چهرهٔ اهریمنان پاشیدهاند.
هوش مصنوعی: آنان با شهابِ نفسِ خود از گنبدِ فیروزهگونِ دل، دیوِ پشیمانی را در شش سوی جهان پراکنده و راندهاند.
هوش مصنوعی: اگرچه دریدگانِ پردهٔ هوس از چشمهٔ چشم خود با اشک آتشِ سوزان را خاموش کردهاند،
هوش مصنوعی: صوفیانِ آسمان نیز برای هر دلسوختهای شرابِ صافِ مرهم را در جام کرم ریختهاند.
هوش مصنوعی: بر صحرای خشکِ پشیمانی از آبِ فروتنی و خشوع نم پاشیدهاند تا به عافیت و آمرزش برسند.
هوش مصنوعی: ممدوح، سیفالدین، قطب و مایهٔ افتخارِ سعادت است؛ کسی که ستارگان فرقدان از بامِ ازل سعادتهای خود را بر قامتش نثار کردهاند.
هوش مصنوعی: او کسی است که نُه آسمان و هفت ستاره از شکوهِ بختش، بارِ خدمتگزاری را بر درِ خیمهٔ او فرود آوردهاند.
هوش مصنوعی: رای و منزلت او که مژدهدهندهٔ خورشید و ماه است، آبروی ظلم و ستم را بردهاند.
هوش مصنوعی: از غرّش او شیر به لرزه میافتد و بسیار خون از رگ شیرانِ بیشه ریخته است.
هوش مصنوعی: جایگاهِ تقسیمِ بخت و سعادت از خاکِ درگاه اوست و ستارگانِ آسمان سهمهای خود را آنجا ریختهاند.
هوش مصنوعی: پرچم و جامهٔ فقرِ او که چون قبای پادشاهی است، فرشتگان جانِ خود را بر نقشِ آن پرچم نثار کردهاند.
هوش مصنوعی: بزمِ او را چون چمنی ببین که درختانش به طبعِ خود میوههایی با خاصیتِ باغ ارم فرو ریختهاند.
هوش مصنوعی: شمشیرِ تیزِ او با پرتو خود و با خونِ گلوی دشمن، تا چشمِ آسمان چشمهای روان کرده است.
هوش مصنوعی: شمشیرهای او در میدان نبرد چون ابر شدهاند و با ضربه و درخشش، قطرهٔ صاعقه بر دشمنِ اندوهگین فرو ریختهاند.
هوش مصنوعی: در جایگاهی که قلم او اندوه را میزداید، ستارگان آسمان آنچه را از خمِ شراب ریختهاند مییابند.
هوش مصنوعی: اثرِ او پیشِ دشمن چنان کرد که با سپاهِ فیلدار در کنار خانهٔ کعبه شد و او را خوراکِ پرندگان ساخت؛ اشاره به داستان اصحاب فیل.
هوش مصنوعی: در صبحگاه ازل، آنجا که شرابِ بزمِ هستی بود، قلمِ تقدیر آنچه از سعادت بود بر لوح برای او نوشته است.
هوش مصنوعی: چون عمرِ او شرابِ بخت را از جام چشیدند، جرعهای از آن جام را بر اسکندر و جمشید ریختند؛ یعنی بزرگان پیشین تنها تهماندهٔ بخت او را یافتند.
هوش مصنوعی: ای کامروا، دل و طبع تو در برابر ستایش ما چنان بخشش کرده است که بخشش دیگران در برابرش اندک و عاریتی است.
هوش مصنوعی: قلم و دستِ تو مانند دو پرندهاند که در فصلِ بخشندگی، مروارید و دینار از منقار و شکم فرو میریزند.
هوش مصنوعی: به اشارهٔ تو گاه نحوستِ ازلی بر دشمن و گاه سعادت بر خدمتگزاران فرود میآید.
هوش مصنوعی: اگرچه از سرِ کینه بر دشمن نابودی فرو ریختهاند، بر دل و زندگی من دلگرمی و عافیت نثار کردهاند.
هوش مصنوعی: از اثرِ هیبتِ تو باز و گرگ به آشتی گراییدهاند و شرمساری بر گرگ و درندگان ریخته است.
هوش مصنوعی: بخشش و جودِ قلمِ تو چون طبیبی است برای بیمار که با زر و عطرِ خوش بیماری را درمان میکند.
هوش مصنوعی: طبع و دلِ من جانشینِ دستِ تو شده و از آن رو یکسال است که گوهرهای سخن را در صدف نوشته و نثار کردهاند.
هوش مصنوعی: امروز غزلی تازه و برگزیده را با مهر به عنوان ارمغانِ طبع پیشکش میکنم؛ غزلی که آهوانِ شادیآفرین نغمههایش را سرودهاند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون ترا غالیه بر گرد رقم ریخته اند
بر زر روی من از اشگ درم ریخته اند
تا رقم زد خط رخسار ترا کاتب صنع
عاشقان روح بر آن شکل رقم ریخته اند
نیل خط و بقم روی تو در دور سرشگ
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.