در رهی محمود میشد با سپاه
دید پیری پشته در بسته براه
پیش اوشد خسرو صاحب کمال
گفت ای پیر این چه داری در جوال
گفت تا شب ای شه پیروز من
خوشه بر میچیده ام امروز من
این جوال از خوشه پر درکرده ام
روی سوی طفلکان آورده ام
تا جوینی سازم این اطفال را
ای گرامی با تو گفتم حال را
شاه گفتش از برای توشه تو
از کجا بر چیدهٔ این خوشه تو
گفت بی شک چون مسلمانی بود
از زمینی کان نه سلطانی بود
زانکه باشد آن زمین بی شک حرام
کی نهم من در زمین غصب گام
هم نباشد خوشهٔ ایشان حلال
گر خورم زینجا بود وزر و وبال
شاه گفت ای بدگمان ناتمام
مال سلطان را چرا گوئی حرام
گفت با پیری و ضعف و افتقار
آیدم از مال سلطانیت عار
زان ندارم لقمهٔ خود را روا
کرده ام دایم برین حق را گوا
تو که داری این همه پیل و سپاه
هفت کشور را توئی امروز شاه
نیست شرمت با همه ملک جهان
از جهان قسمت ستانی هر زمان
روز و شب از مال درویشان خوری
روزی از خون دل ایشان خوری
میستانی گاه از ده گه ز شهر
زر بزخم چوب از مردم به قهر
عالمی بر هم نهی وزر و وبال
گوئی این مال منست آنگه حلال
اینهمه ملک و ضیاع و کار و بار
کاین زمانت جمع شد ای شهریار
مادرت از دوک رشتن گرد کرد
یا پدر از دانه کشتن گرد کرد
میبری مال مسلمانان به زور
گوئیا ایمان نداری تو به گور
صد هزاران خصم درهم میکنی
تا که یک لقمه مسلم میکنی
هر که در آفاق سلطان آمدست
سرور جمله سلیمان آمدست
او برای قوت خود زنبیل بافت
نه چو تو قالی قال و قیل بافت
کار اوآمد بیک زنبیل راست
وان تو ناید بپانصد پیل راست
گرچه درویشم من و فرتوت تو
ننگ دارم گر خورم از قوت تو
تو که داری این همه وان تو نیست
جز گدائی هیچ درمان تو نیست
چون کنی دون همتی خود نظر
پس بعالی همتی من نگر
مال و ملکت میبباید سوختن
پادشاهی از منت آموختن
این بگفت ودرگذشت از پیش شاه
شاه میکرد از پسش حیران نگاه
از کمال آن سخن وز رشک او
شد چو باران بهاری اشک او
مرغ همت خاصه در راه صواب
دانهٔ بر دام داند آفتاب
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در شعر، خسرو با سپاهی بزرگ راهی را طی میکند و به پیرمردی برخورد میکند که مشغول جمعآوری خوشههای گندم است. خسرو از پیر میپرسد که این خوشهها را از کجا آورده است. پیر پاسخ میدهد که این خوشهها را از زمینی که ملک کسی نیست چیده و نمیخواهد در زمین غصب گام بزند، زیرا نگران حرام بودن آن است. او از وضعیت خود و عار از خوراکی که از مال سلطان به دست میآورد، میگوید و به خسرو انتقاد میکند که چرا از مال فقرا میخورد و بر آنها ظلم میکند.
پیر با نقل داستان و مثالهای مختلف، نشان میدهد که حکومت و ثروت نباید با ظلم و ستم به دست آید و اینکه در نهایت باید انسان در زندگیاش به حق و حلال بودن اموال توجه کند. این گفتگو خسرو را به تفکر واندیشه وا میدارد تا درباره اعمال خود و قدرتش تأمل کند. اشکهای خسرو در پایان نشاندهندهی تأثیر عمیق سخنان پیر بر اوست.
هوش مصنوعی: در مسیری که محمود سپاهش در حال حرکت بود، پیرمردی را دید که بارش را بر دوش گذاشته و به سختی در راه میرود.
هوش مصنوعی: خسرو با شخصیت و با کمال به پیر گفت: "این چه چیزی است که در کیسهات داری؟"
هوش مصنوعی: او گفت تا شب، ای پادشاه پیروز، من امروز خوشهها را چیدهام.
هوش مصنوعی: من این کیسه را پر از خوشههای خوشمزه کردهام و به سوی بچهها آوردهام.
هوش مصنوعی: ای گرامی، من میخواهم این بچهها را به خوبی تربیت کنم، همانطور که به تو درباره حال و احوال صحبت کردم.
هوش مصنوعی: شاه از او پرسید که تو این خوشه را از کجا برداشت کردهای تا برای سفر و توشهٔ خود آماده کنی؟
هوش مصنوعی: او گفت به یقین، چون مسلمانی وجود دارد، از زمینی که هیچ سلطنتی بر آن نیست.
هوش مصنوعی: چون یقین دارم که آن زمین حرام است، چرا باید در سرزمین غصب گام بگذارم؟
هوش مصنوعی: هر چند که خوشههای آنها حلال نیست، اما اگر از اینجا بهره بگیرم، برایم عذاب و گناهی خواهد بود.
هوش مصنوعی: شاه به فردی که بدگمان و ناتمام فکر میکند، میگوید: چرا درباره مال سلطان صحبت میکنی که حرام است؟ این مال حق سلطانه و نباید در موردش به شک و تردید افتاد.
هوش مصنوعی: گفت: با پیری و ناتوانی و سختی زندگی، از ثروت و قدرت سلطانی شرمنده نمیشوم.
هوش مصنوعی: من از تلاشم برای به دست آوردن لقمهام دست نکشیدهام؛ همیشه بر این راستا گواهی میدهم.
هوش مصنوعی: تو که این همه لشکر و نیرو داری و بر هفت کشور فرمانروایی، امروز تویی که پادشاه هستی.
هوش مصنوعی: تو از کسب منفعت و مقام در این دنیا شرمنده نیستی، چرا که هر آنچه به دست میآوری، در واقع سهمی است که از جهان میگیری.
هوش مصنوعی: روز و شب، از دارایی و مایحتاج درویشان استفاده میکنی و به نوعی، از رنج و درد آنها بهرهمند میشوی.
هوش مصنوعی: گاهی اوقات انسان از دست مشکلات و ناراحتیهای زندگی که از سوی دیگران بر او تحمیل شدهاند، به شدت آزرده خاطر میشود و این زخمها و دردها مانند زخم چوبی است که بر دل او نشسته است.
هوش مصنوعی: شخصی که در علم و دانش سرآمد است، وقتی که ثروت و بار سنگینی را جمع میکند، به آسانی ادعا میکند که این مال از آن اوست و بنابراین حلال است.
هوش مصنوعی: تمامی این ثروتها و املاک و مشاغل که اکنون در اختیار تو قرار گرفته است، ای پادشاه، به خاطر اقتدار و سلطنت توست.
هوش مصنوعی: مادر تو با تلاش و زحمت خود، زندگی را به شکل بهتری سامان داده است، یا پدر تو با زراعت و کشاورزیاش به زندگی رونق بخشیده است.
هوش مصنوعی: به نظر میرسد که تو به زور و قدرت، اموال مسلمانان را میگیری و به همین دلیل نشاندهنده این است که ایمان واقعی نداری و در نهایت با این اعمال، عاقبت بدی در انتظار تو خواهد بود.
هوش مصنوعی: تو برای دستیابی به یک چیز ارزشمند و حقیقی، باید با دشواریها و مشکلات زیادی روبرو شوی و آنها را پشت سر بگذاری.
هوش مصنوعی: هر کسی که در دنیای گسترده به مقام و سلطنت دست یافته، به نوعی مانند سلیمان، که از بزرگترین فرمانروایان تاریخ بوده، برگزیده و مورد احترام است.
هوش مصنوعی: او برای تأمین نیازهای خود تلاش کرده و زحمت کشیده، نه مانند تو که فقط در حرف و پرچمهای تجملاتی غوطهور هستی.
هوش مصنوعی: کار او به یک زنبیل درست انجام میشود، اما تو نمیتوانی به اندازه پانصد فیل درست عمل کنی.
هوش مصنوعی: Although من درویش و تو پیر و ناتوان هستم، اما هیچگاه ننگ نمیبرم اگر از نعمتهای تو استفاده کنم.
هوش مصنوعی: تو که این همه چیز داری، جز درخواست کمک و نیاز به دیگران هیچ راهحلی برای مشکلاتت نداری.
هوش مصنوعی: اگر به ناتوانی و محدودیتهای خود توجه کنی، به عظمت و برتری رویکرد من پی خواهی برد.
هوش مصنوعی: برای دستیابی به پادشاهی و مقام، باید از مال و دارایی خود بگذری و سوختن را یاد بگیری؛ یعنی باید از لذتها و ثروتها عبور کنی تا به ارزشهای بالاتر و دانایی دست یابی.
هوش مصنوعی: او این را گفت و از پیش شاه رفت، و شاه نیز به او نگاه کرد و در حالی که گیج و متعجب بود، به او خیره شد.
هوش مصنوعی: سخن آنقدر زیبا و با کمال است که موجب حسادت و تأثیرگذاری بر دیگران میشود، مانند باران بهاری که اشکهای او را به وجود میآورد.
هوش مصنوعی: پرندهای که ارادهای قوی دارد، در مسیر درست و صحیح، به خوبی میداند که برای رسیدن به هدفش باید چه چیزهایی را جستجو کند و در کجا آنها را بیابد.
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply flag link
reply flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.