گوش شو از پای تا سر بی حجاب
تا نهم با تو اساس این کتاب
بوی او گر هیچ بتوانی شنود
گوی از کونین بتوانی ربود
گر کسی را هست در ظاهر گمان
کین سخن کژ میرود همچون کمان
آن ز ظاهر گوژ میبیند ولیک
هست در باطن بغایت نیک نیک
آن که سالک با ملک گوید سخن
وز زمین و آسمان جوید سخن
یا گذر بر عرش و بر کرسی کند
یا ازین و ان سخن پرسی کند
استفادت گیرد او از انبیا
بشنود از ذره ذره ماجرا
از زبان حال باشد آن همه
نه زبان قال باشد آن همه
در زبان قال کذبست آن ولیک
در زبان حال پر صدقست و نیک
گر زفان حال نشناسی تمام
تو زفان فکرتش خوان والسلام
او چو این از حال گوید نه ز قال
باورش دار و مگو این را محال
چون روا باشد همه دیدن بخواب
گر کسی در کشف بیند سر متاب
گرچه در ره کشف شیطانی بود
لیک هم ملکوت و روحانی بود
ذوق و تقوی باید و شوق خدا
تا کند دو نوع شرع این را جدا
گر ترا روزی درین میدان کشند
آن رقم بینی که بر مردان کشند
آنگهی زین شیوه معنی صد هزار
بینی و دانی و داری استوار
هست این شیوه سخن چون اجتهاد
نیک و بد را کرد باید اعتقاد
یا خطاست و یا صواب این بیشکی
پس بود این دو جزا این را یکی
زین بیان مقصود من آنست و بس
تا که از سالک زنم با تو نفس
کو بر جبریل رفت و فوق عرش
باز فوق العرش آمد تا بفرش
یا بر افلاک شد پیش ملک
یا بزیر خاک شد سوی سمک
آن همه بر کذب ننهی بشنوی
نه ز قال از حال آن را بگروی
اولت این اصل بر هم مینهم
با تو این بنیاد محکم مینهم
تا چو زین شیوه سخن بینی بسی
بر سر انکار ننشینی بسی
زانکه این زیبا کتاب خاص و عام
هست ازین شیوه که گفتم والسلام
راه رو را سالک ره فکر اوست
فکرتی کان مستفاد از ذکر اوست
ذکر باید گفت تا فکر آورد
صد هزاران معنی بکر آورد
فکرتی کز وهم عقل آید پدید
آن نه غیبست آن ز نقل آید پدید
فکرت عقلی بود کفار را
فکرت قلبیست مرد کار را
سالک فکرت که در کار آمدست
نه ز عقل از دل پدیدار آمدست
اهل دل را ذوق و فهمی دیگرست
کان زفهم هر دو عالم برترست
هرکه را آن فهم در کار افکند
خویش در دریای اسرار افکند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: عطار در آغاز مصیبتنامه شیوهٔ کتاب را توضیح میدهد: سفر سالک نزد فرشتگان، عرش و کرسی، پیامبران و ذرات جهان، به زبان حال است نه زبان قال، و نباید آن را دروغ پنداشت. او این سخنان را با خواب و کشف میسنجد و میگوید تقوا و شریعت کشف رحمانی را از شیطانی جدا میکند. سپس روشن میکند که «سالک» در این کتاب همان فکرت رهرو است که از ذکر پدید میآید و از دل برمیخیزد، نه از عقل، و همین فهم دل انسان را به دریای اسرار میرساند.
هوش مصنوعی: سراپا و بیپرده گوش شو تا بنیاد و اساس این کتاب را برایت بگذارم و شرح دهم.
هوش مصنوعی: اگر بتوانی اندکی از بوی معنای این سخن را دریابی، در هر دو جهان پیروز میشوی و از همه پیش میافتی.
هوش مصنوعی: اگر کسی به ظاهر گمان کند که این سخن مانند کمان کج و نادرست است،
هوش مصنوعی: او از روی ظاهر آن را کج میبیند، اما این سخن در باطن بسیار درست و نیکوست.
هوش مصنوعی: اینکه در این کتاب سالک با فرشته سخن میگوید و از زمین و آسمان پرسش میکند،
هوش مصنوعی: یا از عرش و کرسی گذر میکند، یا از این و آن پرسش میکند،
هوش مصنوعی: و از پیامبران بهره میگیرد و سرگذشت و راز هر ذره را میشنود،
هوش مصنوعی: همهٔ اینها به زبان حال است، نه به زبان گفتار و سخن ظاهری.
هوش مصنوعی: اگر آن را زبان گفتار بدانی دروغ است، اما به زبان حال سراسر راست و درست است.
هوش مصنوعی: اگر زبان حال را بهخوبی نمیشناسی، آن را زبان اندیشه و تأمل سالک بدان؛ و سخن تمام.
هوش مصنوعی: چون سالک این سخنان را از حال میگوید نه از گفتار، باورش کن و آن را ناممکن مشمار.
هوش مصنوعی: وقتی دیدن همهچیز در خواب را روا و ممکن میدانی، اگر کسی در کشف و شهود چیزی ببیند از پذیرفتنش روی مگردان.
هوش مصنوعی: هرچند در راه کشف، کشف شیطانی هم پیش میآید، اما کشفِ ملکوتی و روحانی نیز هست.
هوش مصنوعی: ذوق و پرهیزگاری و شوق به خدا لازم است و شریعت باید تا این دو گونهٔ کشف را از هم جدا کند.
هوش مصنوعی: اگر روزی تو را به این میدان سلوک بکشانند، همان نشان و رقمی را میبینی که بر مردان راه زدهاند.
هوش مصنوعی: آنگاه صدها هزار معنا از این شیوه میبینی و میفهمی و در آن استوار میشوی.
هوش مصنوعی: این شیوهٔ سخن مانند اجتهاد است و باید به درستی و نادرستی آن باور داشت و آن را سنجید.
مثل اجتهاد (در بیت قبل) که اگر صواب باشد دو جزا دارد و اگر خطا باشد یک جزا دارد، این نیز همانند آن است.
هوش مصنوعی: مقصود من از این توضیح فقط این است که با تو دربارهٔ سالک سخن بگویم.
هوش مصنوعی: سالکی که نزد جبرئیل و بالای عرش رفت و باز از فراز عرش تا زمین فرود آمد،
هوش مصنوعی: یا به افلاک نزد فرشته رفت یا به زیر خاک تا ماهیِ زیر زمین رسید،
هوش مصنوعی: همهٔ اینها را که میشنوی بر دروغ حمل نکنی و بدانی که از حال است نه از گفتار، و به آن ایمان بیاوری.
هوش مصنوعی: نخست این اصل را برایت میگذارم و این بنیاد را محکم میکنم،
هوش مصنوعی: تا وقتی از این گونه سخنان بسیار دیدی، به انکار برنخیزی.
هوش مصنوعی: زیرا این کتاب زیبا که برای خاص و عام است، سراسر به همین شیوهای است که گفتم.
هوش مصنوعی: سالکِ این راه، اندیشهٔ رهرو است؛ اندیشهای که از ذکر خدا حاصل شده است.
هوش مصنوعی: باید ذکر گفت تا اندیشه پدید آورد و صدها هزار معنای تازه و ناب به بار آورد.
هوش مصنوعی: اندیشهای که از وهم و عقل پدید آید، از غیب نیست، بلکه از نقل و آموختهها برمیآید.
هوش مصنوعی: اندیشهٔ عقلی را کافران هم دارند، اما اندیشهٔ دل از آنِ مرد راه و اهل عمل است.
هوش مصنوعی: سالکِ اندیشه که در این کار وارد شده، نه از عقل بلکه از دل پدید آمده است.
هوش مصنوعی: اهل دل ذوق و فهم دیگری دارند که از فهم هر دو جهان برتر است.
هوش مصنوعی: هر کس را که آن فهم به کار افکند، خود را در دریای اسرار میاندازد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.