این چنین گفته است نجم الدین ما
آنکه بود اندر جهان از اولیا
آن ولی عصر و سلطان جهان
منبع احسان و میر عارفان
شیخ نجم الدین کبری نام او
در جهان جان و دل پیغام او
گفت روزی مظهر سرّخدا
بود بنشسته بجمعی ز اولیا
پیش او بودند فرزندان او
همچو نوری در میان جان او
چون محمد روی فرزندان بدید
مهر ایشان در دل و جان پرورید
بد نشسته بوذر و سلمان برون
داشتندی مهرشان در جان درون
پس زبان بگشاد و بس اسرار گفت
وز معارف نکتهها بسیار گفت
آنچه با حق مصطفی گفته به راز
جمله میدان سی هزار ای دلنواز
با علی گفتا و فرزندان او
بود این اسرارها در شأن او
پس علی رفت وسخن در چاه گفت
جملگی از گفت الّا الله گفت
بعد از آن از چاه نی آمد برون
وین معانی را هم او گوید کنون
چون شنیدند از محمد زمزمه
گوئیا افتاد در جان دمدمه
خود بدیشان نکتهها از راز گفت
رمز اسرار حقیقت باز گفت
سر ز اسرار حقیقت باز کرد
و آنگهی در لامکان پرواز کرد
این چنین گفتند ره دانان ما
راه حق رفتند با شوق لقا
هر که راه حق رود حق بیند او
در همه دلها چو جان بنشیند او
هر که درکوی حقیقت راه یافت
در درون عارفان الله یافت
هست عارف نور سلطان ازل
گر نمیبینی مکن بامن جدل
ز آنکه هردل واقف الله نیست
وز بیان سرّحق آگاه نیست
چون ندانستی بعرفان کی رسی
گر رسی آخر بسلطان کی رسی
راه رو بسیار دیدم در جهان
لیک یک رهرو ندیدم راه دان
رازها گویم چو باشی مستمع
از حقایق وز معارف مجتمع
گفت پیغمبر که شاهی ز آن تست
مظهر سرّ الهی جان تست
در همه روی زمینی مقتدا
گفت این در حقّ شاه اولیا
شاه سرور شاه اکبر شاه نور
شاه عشق و شاه موسی شاه طور
شاه آدم شاه دین شاه کرم
شاه نوح و شاه طوفان شاه جم
شاه ابراهیم و یعقوب و پسر
شاه الیاس است اندر بحرو بر
شاه جرجیس است و یوشع ز احترام
و آن بود پیدا میان خاص وعام
شاه زکریاست و داود زمان
با سلیمان است در ملک جهان
شاه ادریس است بی شک با شعیب
با چو موسی واقف اسرار غیب
شاه عیسی اوست با سرّ آله
رفته او بر عرش علیّین چو ماه
شاه اسحق است و اسمعیل او
یا چو موسی در گذشت از نیل او
شاه یونس بوده اندر بطن حوت
مشتق است ازذات حیّ لایموت
شاه بوده با جمیع اولیا
جمله را بوده بمعنی رهنما
شاه بوده با محمد در عیان
وز نهان دیده همه سرّ نهان
شاه دان سرّ محمد بیشکی
لحمک لحمی بدانی خود یکی
شاه بد با جملهٔ کروّبیان
شاه بد با جملهٔ روحانیان
شاه با جبریل و میکائیل هم
شاه عزرائیل و اسرافیل هم
شاه بد با انبیا در کلّ حال
شاه بد با اولیا در سرّ وقال
شاه بد آنکس که سرّ با چاه گفت
وز درونش نی برآمد آه گفت
نی همی گوید که شاهم شاه بود
وز درون عاشقان آگاه بود
نی همی گوید که اسرار عیان
شاه گفته در بیان جان جان
نی همی گوید که ای غافل ز شاه
انما میخوان تو از گفت اله
نی همی گوید که ازمن هیچ نیست
وز برون من به جز یک پیچ نیست
نی همی گوید که من دم میزنم
وین منادی را بعالم میزنم
نی همی گوید که من عاشق شدم
در طریق شاه خود صادق شدم
نی همی گوید که من بر جان خویش
داغ دارم از کف سلطان خویش
نی همی گوید که داغم داشت سود
آن ز دست دوست مرهم مینمود
نی همی گوید که فریادم از اوست
وین فغان و ناله و دادم از اوست
نی همی گوید که او بد سرّ حق
تو همی دانی اگر بردی سبق
نی همی گوید که گویم حال خود
از برون و از درون احوال خود
نی همی گوید که من نی نیستم
یا خود از مستان این می نیستم
نی همی گوید که برگویم چه بود
با من اندر چاه تن آخر که بود
نی همی گوید که او خود حق بگفت
در میان چاه تن از حق شنفت
نی همی گوید که او ز الله گفت
پس برفت و سرّحق با چاه گفت
نی همی گوید که ای مردود حق
می ندانستی که او بد بود حق
نی همی گوید که راه حق هم اوست
ره رو دنیا و دین حق هم اوست
نی همی گوید که ای گم کرده راه
آخرالامر از که میجوئی پناه
نی همی گوید که ای نور ازل
چندگردی گرد هر در چون جعل
نی همی گوید که عرفان از که خواست
از امیر دین که شاه اولیاست
نی همی گوید که ای مقصود من
درمیان جان توئی معبود من
نی همی گوید که شرع اشعار اوست
وین طریقت نیز از اطوار اوست
نی همی گوید که راه او بگیر
ز آنکه در عالم ندارد او نظیر
نی همی گوید که دایم دم زنم
وین ندای عشق در عالم زنم
نی همی گوید که او منصور بود
دایماً با نور حق در نور بود
نی همی گوید که او عطّار بود
عاشقان را صاحب اسرار بود
نی همی گوید که این عطّار گفت
سرّ اسرار خدا با یار گفت
نی همی گوید که با من یار باش
در میان جان و تن دلدار باش
نی همی گوید که حق گفتا بگو
من بگویم سرّ اسرارت نکو
نی همی گوید علی ازحق شنفت
هرچه حق میگفت حیدر نیز گفت
گفت نی در پیش نجم الدین سبب
کز درونم خون برآمد تا بلب
گفت کبری حال خود با من بگو
تا چه گفته است آن امام راستگو



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این شعر روایتی از دیدار شیخ نجم الدین کبری با ولی عصر و اولیا است که در آن به بیان اسرار و معارف الهی میپردازند. نجم الدین در جمع اولیا، محبت و مهر آنان را در دل خود احساس میکند و از آنها سخنانی گهربار میشنود. او به بیان مقام و عظمت ولی الله و ارتباط او با پیامبران و اولیا میپردازد و بر اهمیت عرفان و حقیقت راه حق تأکید میکند. همچنین، او به دنبالهرو بودن انسانها در مسیر عشق و شناخت الهی اشاره میکند و بر لزوم پیروی از مقامهای شامخ اولیا تأکید میزند. در پایان، نجم الدین از تجربههای خود در دیالوگ با ولی الهی سخن میگوید و ضرورت توجه به اسرار حقیقت را گوشزد میکند.
هوش مصنوعی: نجمالدین ما، که در جهان از اولیای خدا بود، چنین روایت کرده است.
هوش مصنوعی: او ولیّ روزگار و پادشاه معنوی جهان، سرچشمهٔ نیکوکاری و پیشوای عارفان بود.
هوش مصنوعی: نامش شیخ نجمالدین کبری است و پیام او در جهان جان و دل جاری است.
هوش مصنوعی: او گفت که روزی آن جلوهگاه راز خدا، یعنی پیامبر، در میان جمعی از اولیا نشسته بود.
هوش مصنوعی: فرزندان او نزدش بودند و مانند نوری در میان جان او جای داشتند.
هوش مصنوعی: چون حضرت محمد روی فرزندانش را دید، مهر آنان را در دل و جان خود پرورد.
هوش مصنوعی: ابوذر و سلمان بیرون از آن جمع نشسته بودند و محبت ایشان را در درون جان داشتند.
هوش مصنوعی: آنگاه پیامبر لب به سخن گشود و رازهای بسیار و نکتههای فراوانی از معرفت بیان کرد.
هوش مصنوعی: ای دلنواز، بدان که آنچه مصطفی در خلوت با خدا گفته بود، رویهم سی هزار سخن بود.
هوش مصنوعی: این رازها را پیامبر با علی و فرزندانش در میان گذاشت، زیرا این اسرار درخور شأن او بود.
هوش مصنوعی: سپس علی رفت و آن سخنان را در چاه گفت و همهٔ آنچه گفت جز ذکر توحید و «الا الله» نبود.
هوش مصنوعی: پس از آن از آن چاه نی رویید و اکنون همان نی است که این معانی را بازمیگوید.
هوش مصنوعی: چون حاضران زمزمهٔ سخن محمد را شنیدند، گویی شور و غوغایی در جانشان افتاد.
هوش مصنوعی: پیامبر خود نکتههایی از راز با ایشان گفت و رمز اسرار حقیقت را آشکار کرد.
هوش مصنوعی: او پرده از اسرار حقیقت برداشت و آنگاه در عالم بیمکان پرواز کرد.
هوش مصنوعی: راهشناسان ما چنین گفتهاند؛ آنان با اشتیاق دیدار، راه حق را پیمودند.
هوش مصنوعی: هر کس در راه حق برود، حق را میبیند و مانند جان در همهٔ دلها جای میگیرد.
هوش مصنوعی: هر کس به کوی حقیقت راه یافت، خدا را در درون عارفان یافت.
هوش مصنوعی: عارف پرتو نور پادشاه ازلی است؛ اگر تو این را نمیبینی، با من به ستیز برنخیز.
هوش مصنوعی: زیرا هر دلی از خدا آگاه نیست و از بیان راز حق خبر ندارد.
هوش مصنوعی: تو که حقیقت را نشناختی، کی به عرفان میرسی؟ و اگر هم به عرفان برسی، کی به خود پادشاه حقیقی میرسی؟
هوش مصنوعی: در جهان رهروان بسیاری دیدم، اما حتی یک رهرو ندیدم که راه را بهدرستی بشناسد.
هوش مصنوعی: اگر شنونده باشی، رازهایی برایت میگویم که حقایق و معارف را یکجا در خود دارد.
هوش مصنوعی: پیامبر گفت که پادشاهی از آنِ توست و جان تو جلوهگاه راز الهی است.
هوش مصنوعی: پیامبر این سخن را دربارهٔ شاه اولیا (علی) گفت که تو در سراسر روی زمین پیشوای مردمی.
هوش مصنوعی: او سرور و شاه بزرگ و شاه نور است؛ شاه عشق است و حقیقتش با موسی و کوه طور نیز همراه بوده است.
هوش مصنوعی: او شاه آدم و شاه دین و بخشش است؛ با نوح و طوفان او و با جم نیز همراه بوده است. مراد شاعر آن است که حقیقت علی در همهٔ پیامبران و بزرگان پیشین حاضر بوده است.
هوش مصنوعی: او با ابراهیم و یعقوب و پسرش یوسف همراه بوده و در دریا و خشکی همراه الیاس است.
هوش مصنوعی: او با جرجیس و یوشع، که بزرگ و محترم بودند، همراه است و این حقیقت برای خاص و عام آشکار است.
هوش مصنوعی: او با زکریا و با داود، پیامبر روزگار خود، همراه است و در فرمانروایی جهان همراه سلیمان است.
هوش مصنوعی: بیشک او با ادریس و شعیب همراه بوده و مانند موسی از رازهای غیب آگاه است.
هوش مصنوعی: او همراه عیسی است و راز خداوند را با خود دارد؛ مانند ماه تا عرش و بلندترین جایگاه آسمان بالا رفته است.
هوش مصنوعی: او با اسحاق و اسماعیل همراه بوده و همچون موسی از رود نیل گذشته است.
هوش مصنوعی: او با یونس در شکم ماهی همراه بوده و نام و حقیقتش از ذات خداوندِ زندهٔ جاوید برگرفته شده است.
هوش مصنوعی: او با همهٔ اولیا همراه بوده و در باطن راهنمای همهٔ آنان بوده است.
هوش مصنوعی: او آشکارا همراه محمد بوده و در پنهان نیز همهٔ رازهای نهان را دیده است.
هوش مصنوعی: بیگمان بدان که علی راز محمد است؛ از سخن «گوشت تو گوشت من است» درمییابی که این دو یکیاند.
هوش مصنوعی: او با همهٔ فرشتگان مقرّب و با همهٔ روحانیان همراه بوده است.
هوش مصنوعی: او با جبرئیل و میکائیل و نیز با عزرائیل و اسرافیل همراه است.
هوش مصنوعی: او در همهٔ حال با پیامبران بوده و در باطن و ظاهر با اولیا همراه بوده است.
هوش مصنوعی: شاه همان کسی است که راز خود را به چاه گفت و از درون آن چاه نیای رویید و آه کشید.
هوش مصنوعی: آن نی میگوید که شاه، شاه من بود و از درون عاشقان آگاه بود.
هوش مصنوعی: نی میگوید که شاه رازهای آشکار را در سخنی گفت که جانِ جان است.
هوش مصنوعی: نی میگوید: ای کسی که از شاه غافلی، آیهٔ «انّما» را از کلام خدا بخوان تا مقام او را بشناسی.
هوش مصنوعی: نی میگوید که از خود من چیزی نیست و بیرون من جز پوستهای پیچیده و تهی نیست؛ هرچه هست از اوست.
هوش مصنوعی: نی میگوید که من نوا سر میدهم و این ندا را به همهٔ جهان میرسانم.
هوش مصنوعی: نی میگوید که من عاشق شدم و در راه شاه خود صادق و راستین گشتم.
هوش مصنوعی: نی میگوید که بر جان خود داغی از دست سلطانم دارم؛ اشاره به سوراخهای داغخوردهٔ نی.
هوش مصنوعی: نی میگوید که این داغ برایم سودمند بود، چون از دست دوست بود و همچون مرهم به نظر میآمد.
هوش مصنوعی: نی میگوید فریاد من از اوست و این فغان و ناله و دادخواهیام همه از او سرچشمه میگیرد.
هوش مصنوعی: نی میگوید او راز حق بود؛ اگر در راه معرفت پیش رفته باشی، این را میدانی.
هوش مصنوعی: نی میگوید میخواهم حال خود را بازگویم و احوال بیرون و درونم را آشکار کنم.
هوش مصنوعی: نی میگوید من تنها یک نی معمولی نیستم؛ آیا من از مستان این شراب معرفت نیستم؟
هوش مصنوعی: نی میگوید بگذار بگویم چه رخ داد و آخر چه کسی در چاه تن با من همراه بود.
هوش مصنوعی: نی میگوید او سخن حق را گفت و در میان چاه تن آن را از خدا شنید.
هوش مصنوعی: نی میگوید او از خدا سخن گفت، سپس رفت و راز حق را با چاه در میان نهاد.
هوش مصنوعی: نی خطاب به منکر میگوید ای راندهشدهٔ درگاه حق، مگر نمیدانستی که او بر حق بود؟
هوش مصنوعی: نی میگوید راه حق خود اوست و راهنمای راستین دنیا و دین نیز اوست.
هوش مصنوعی: نی میگوید ای که راه را گم کردهای، سرانجام از چه کسی پناه میجویی؟
هوش مصنوعی: نی میگوید ای که از نور ازلی هستی، تا کی مانند سرگینغلتان گرد هر دری میگردی و به غیر او روی میآوری؟
هوش مصنوعی: نی میپرسد عرفان را از چه کسی باید خواست و پاسخ میدهد: از امیر دین که شاه اولیاست.
هوش مصنوعی: نی میگوید ای مقصود من، تو در میان جانم معبود و محبوب منی.
هوش مصنوعی: نی میگوید شریعت نشانه و شعار اوست و طریقت نیز از شیوهها و حالات اوست.
هوش مصنوعی: نی میگوید راه او را در پیش گیر، زیرا در جهان همتایی ندارد.
هوش مصنوعی: نی میگوید همواره دم میزنم و این ندای عشق را در جهان سر میدهم.
هوش مصنوعی: نی میگوید او پیروز و منصور بود و پیوسته با نور حق در روشنایی به سر میبرد.
هوش مصنوعی: نی میگوید او عطار بود و برای عاشقان دارندهٔ اسرار به شمار میرفت؛ شاعر در اینجا از خود نام میبرد.
هوش مصنوعی: نی میگوید این سخن را عطار گفت و راز رازهای خدا را با یار در میان نهاد.
هوش مصنوعی: نی میگوید با من یار باش و در میان جان و تن، دلدار من باش.
هوش مصنوعی: نی میگوید حق به من فرمود سخن بگو، و من راز اسرار تو را به نیکی بازمیگویم.
هوش مصنوعی: نی میگوید علی از حق شنید و هرچه حق میگفت، حیدر نیز همان را بازگفت.
هوش مصنوعی: نی در برابر شیخ نجمالدین سبب نالهاش را گفت: از درونم خون جوشید و تا لبم بالا آمد.
هوش مصنوعی: شیخ نجمالدین کبری به نی گفت حال خود را با من بگو تا بدانم آن امام راستگو چه گفته است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.