چون بدین مصطفی همره شوی
از طریق مرتضی آگه شوی
هرچه گفتار کلام است و حدیث
گوش کن مشنو سخن از هر خبیث
رو توبیعت کن باولاد رسول
تا کند الله ایمانت قبول
هرچه فرمایند میکن تو بجان
تو بجان کن آنچه گویندت عیان
خود ورای رأی ایشان راه نیست
گر روی ره غیر آن جز چاه نیست
چاه چبود چاه خسران چاه ویل
گفتمت حرفی ببینش چون سهیل
آن سهیلی کز یمن بر هر که تافت
از شعاعش بوی دید ور نگ یافت
بوی و رنگ از حبّ آل مصطفی است
هر که دید او سرخ روی دو سراست
هرکرا چیزی بخاطر خوش بود
دفتری سازد که ظاهر خوش بود
رو تو غیر از راستی چیزی مگو
زآنکه باشد این بعالم خود نکو
هر که او دفتر بقلاّبی کشید
عاقبت خود را بخلاّبی کشید
ای برادر خط بقلاّبی بکش
پیش قلّابان فکن این غلّ و غش
عالمی از دست خط گمره شدند
جمع دیگر بر خطوط شه شدند
خطّ شه با خطّ احمد جمع کن
بعد از آن چون نور ایمان شمع کن
هست قلّابی خلاف دین همه
چیست چندین رسم و این آئیین همه
رسم و آئین را گذار و راست باش
باش یک روی و مکن این راز فاش
راست قول مصطفی و مرتضی است
غیر این هر کس که کرد او برنخاست
راه احمد راه حق دان بیگزاف
راه دوزخ دان ره اهل خلاف
خط کلام است و حدیث است و ورع
نیست حاصل دیگران را جز جزع
هیچ میدانی که در عالم چه شد
این همه بدعت بعالم از که شد
از کسی کو راه حق پوشید و رفت
آستان دوزخ او بوسید و رفت
رو تو بیحکم خدا کاری مکن
خویش را درضدّ چو مرداری مکن
هر که از دین نبی بیزار شد
او نجس گردید چون مردار شد
هرکه او در راه دین تقصیر کرد
خویشتن را درجوانی پیر کرد
هرکه او آید بهمراهی ما
جای او باشد بهشت باصفا
هر که با او یار شد او یار دید
کور شد آنکه ورا اغیار دید
هرچه در عالم بظاهر حاضر است
تو یقین میدان که فانی آخر است
تو بظاهر نیک باش و نیک رو
تا بباطن تو شوی معنی شنو
رو مقام بیخودی راگوشه کن
وآنگهی گفتار ما را توشه کن
غیر ایشان نیست هادی ای عزیز
گر تو بینی ناکسی و بی تمیز
تو کناره گیر از شهر بدان
رو بصحرا آر و خود را وارهان
هست صحرا و ادئی بس با حضور
دیدهٔ اغیار از آنجا مانده دور
هست صحرا جای امن و باصفا
هر که آمد رفت از اهل وفا
هست صحرا آنکه گل روید از او
اهل معنی نکتهها گوید از او
غیر را آنجانباشد هیچ راه
خار نبوددر میان آن گیاه
چون برون آیی تو از شهر بدن
اندر آن صحرا روی بیخویشتن
بوی حبّ مرتضی مستت کند
در بهشت عدن پابستت کند
خانه و شهر بدن ویران کنی
همچو گل جا در میان جان کنی
رو تو نیکو باش و هرجا باش باش
زآنکه این معنی نباشد بیبلاش
رو بلای آسمانی را بخر
تا که یابی از بلای او ثمر
گر بلا ازوی بود نیکو بود
خود بلای تو همه از تو بود
هر بلا کز وی بیاید خوش بود
بر سر تو خود بلای تو بود
رو مکن با اهل حق جنگ و نزاع
گر کنی حشر تو باشد باسباع
حیف باشد خود که شیطان در جهان
خود تووسواسی شوی با این و آن
رو تو از وسواس شیطان دور باش
تا ببینی با نبی در یک قباش
گر بصورت دردومظهر جلوه کرد
مظهر ما در دو عالم هست فرد
هست بینا آنکه راه حق رود
کور گردد آنکه اوبردق رود
رو بحجّت کار کن با شاه حق
زآنکه اعمی را نباشد راه حق
راه حق از معصیت گردد خراب
من زجور تو دلی دارم کباب
ساختی یک خانه را هفتاد در
سر بسر ازدین احمد بیخبر
باب یک دانم بگفت مصطفی
مصطفا گفتا علیٌ بابها
خود برآ از باب او درعلم حق
تا بری از جمله صدّیقان سبق
رو ازین در تو بشهر مصطفا
تا ببینی جنّت و فردوس را
چونکه جنّت خواستی با حق گرو
رو تو فتّاح علیم از حق شنو
ز آنکه حق دانا ز سرّ خلق شد
در درون جبّه و هر دلق شد
من درون جبّه دیدم شاه را
از درون یابم بسویش راه را
گر بدین و مذهبش تونگروی
در حقیقت مرتد و ملعون شوی
مذهب غیر از دلت بیرون دوان
در دلت نهری ز ایمان کن روان
مذهب شه را بدان و راه جو
تا که باشد علم شرع تو نکو
من براه اهل ملّت رفتهام
بر همه اطوار سنّت رفتهام
سنّت پیغمبر و ملّت یکیست
راه حیدر را در این خود کی شکیست
هست مهر شاه مردانب ر دلم
قرنها این بُد سرشته در گلم
تا که گفت آنشاه من با من سخن
عیب من در این سخنها تو مکن
آنچه او گفته است من خود آن کنم
غیر دینش را همه ویران کنم
تو زدین او بکن یک خانهای
واندر آنجا جای ده جانانهای
مایهٔ تو گنج حبّ او بود
در دو عالم مایهٔ نیکو بود
گنج و مایهٔ حبّ او باشد ترا
چون نداری گنج گردی بینوا
خانهٔ تو خانهٔ شیطان بود
پیش تو دیو لعین رحمان بود
جامده در خانه بغض و کینه را
تیره از ظلمت مساز آئینه را
هرکه بر دین شه مردان برفت
از جهان میدان که با ایمان برفت
خانهٔ دل را ز غیرت پاک کن
وآنگهی رو جان دشمن چاک کن
جان دشمن چاک کردم زین سخن
زآنکه دشمن را نباشد بیخ و بن
من سخن ازدانش او گفتهام
وز عطایش درّ معنی سفتهام
ور نه از عطّار کی آید سخن
این معانی را بدان و فهم کن
در درون خود آتش شوقش بود
در میان جان من ذوقش بود



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر درباره اهمیت تبعیت از راه اهل بیت و بهویژه علی (ع) و پیامبر اسلام است. شاعر مخاطبان را به پیروی از teachings این بزرگان دعوت میکند و هشدار میدهد که تنها به عبارات صحیح و کارهای درست توجه کنند و از بدعتها دوری گزینند. او اعلام میکند که پیروان راستین باید از دنائت و ریاکاری بپرهیزند و به حقیقت ایمان بیاورند، زیرا دل منبع اصلی دین و ایمان است. شاعر بر این نکته تأکید دارد که تمسک به محبت اهل بیت، نجاتدهنده انسان در دنیا و آخرت خواهد بود. همچنین او به مخاطب میافزاید که ترک حق و پیروی از وسوسههای شیطانی باعث گمراهی و دوری از حقیقت میشود.
هوش مصنوعی: وقتی که با این پیامبر (مصطفی) همراه شوی، از راه امام علی (مرتضی) آگاه خواهی شد.
هوش مصنوعی: هرچه که در زبان بیان میشود و گفته میشود، به آن گوش بده و از سخنهای ناخوشایند و حرفهای بد افراد نادرست فاصله بگیر.
هوش مصنوعی: به پیرو پیروان پیامبر (ولاد رسول) بپیوند؛ تا خداوند ایمانت را پذیرفته و قبول کند.
هوش مصنوعی: هرچه به تو میگویند، با جان و دل انجام بده و آنچه را که بهوضوح به تو میگویند، بپذیر.
هوش مصنوعی: خودت فراتر از نظر و رأی آن ها راهی نخواهی داشت و اگر به غیر از این مسیر روی، جز چاه و ناامیدی در انتظارت نخواهد بود.
هوش مصنوعی: چاه به معنای ضرر و زیان است و چاه ویل اشاره به چاه عمیقی دارد که به خاطر خطرناک بودنش باید از آن دوری کرد. میگوید اگر میخواهی به عواقب زیانآور و خطرناک توجه کنی، باید به رفتار یا کلام یک ستاره مانند سهیل نگاه کنی که نورش روشنایی و هدایت را به همراه دارد.
هوش مصنوعی: آن ستاره زیبایی که از یمن میدرخشد، با نور خود بر هر کسی تابیده و بویی خوش و رنگی زیبا به او داده است.
هوش مصنوعی: بوی خوش و رنگ زیبا از محبت خاندان پیامبر (آل مصطفی) به دست میآید و هر کسی که زیبایی او (حضرت علی یا دیگر اهل بیت) را ببیند، در دنیا و آخرت سرخروی و سعادتمند است.
هوش مصنوعی: هر کس که بخواهد چیزی را به خاطر خوشایند خود بنویسد، دفتری ایجاد میکند که ظاهری زیبا و شکیل داشته باشد.
هوش مصنوعی: تو جز راستى، هیچ سخنى نگو، زیرا در این دنیا، تنها راستى خوب و پسندیده است.
هوش مصنوعی: هر کسی که در کار خود به تقلب و فریب متوسل شود، در نهایت خود نیز به نتیجهای مشابه و ناخوشایند دچار خواهد شد.
هوش مصنوعی: ای برادر، تو هم مثل خطنویسها (قلّابان) خطی بیعیب بکش و در کار خود از هرگونه فریب و نیرنگ پرهیز کن.
هوش مصنوعی: ای کسانی که در علم و دانش تخصص دارید، از آنچه دیگران در اثر خطا و نادرستی از دست میدهند، فاصله بگیرید و به دانش و معارف اهل حقیقت و خط خوب و درست پناه ببرید.
هوش مصنوعی: در این بیت به اهمیت پیوند بین خطوط یا نوشتههای مختلف اشاره شده است. بهخصوص، پیشنهاد میشود که به خط شاه (یعنی خطی که به شاه اختصاص دارد) و خط احمد (که میتواند اشاره به پیامبر اسلام باشد) توجه شود و با این ترکیب، ایمان را همچون شمعی روشن ساخت.
هوش مصنوعی: تمام این رسوم و آئینها که وجود دارند، برخلاف دین و اصول واقعی هستند و در حقیقت، چیزی جز یک ظاهر جعلی نیستند.
هوش مصنوعی: رسم و آیینهای ظاهری را کنار بگذار و سعی کن همیشه راستگو باش. تنها یک چهره داشته باش و رازهای خود را فاش نکن.
هوش مصنوعی: سخن راست و صحیح از پیامبر (مصطفی) و حضرت علی (مرتضی) است و هر کسی که غیر از این بگوید، به حق برنمیخیزد و درستی را نمیگوید.
هوش مصنوعی: راه پیروان احمد (پیامبر اسلام) را به عنوان راه حق بشناسید و این ادعا بیاساس نیست. اما راه دوزخ و مسیر مخالفان حق را نیز بشناسید و از آن پرهیز کنید.
هوش مصنوعی: در این بیت، به این موضوع اشاره شده که سخن و کلام اهل حق و صلح مفید و موثر است، اما از لحاظ روحانی و اخلاقی درک و ورع (پروا و خودنگهداری) از آنچه که دیگران میسازند نیست. به عبارت دیگر، تنها پند و نقل و گفتار کافی نیست و باید به نفس و حقیقت درونی توجه شود.
هوش مصنوعی: آیا میدانی که در دنیا چه اتفاقی افتاد که این همه بدعت و تغییر به وجود آمد و این تغییرات از سوی چه کسی حاصل شد؟
هوش مصنوعی: کسی که مسیر حقیقت را پنهان کند و از آن دوری گیرد، در واقع به سوی دوزخ میرود و به آنجا میرسد.
هوش مصنوعی: هرگز کاری نکن که مخالف حکم و ارادهٔ خدا باشد، زیرا خود را مانند مردهای میکنی که از حیات و زندگی تهی است.
هوش مصنوعی: هر کسی که از دین پیامبر بگریزد و نفرت داشته باشد، مانند مردار نجس خواهد شد.
هوش مصنوعی: هر کسی که در پیروی از دین کوتاهی کند، خود را در جوانی به پیری میرساند و از جوانیاش بهرهمند نمیشود.
هوش مصنوعی: هر کس که به همراهی ما بیاید، در بهشت باصفا جا دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که با او (حضرت شاه مردان) دوست و همراه شود، او را دوست خواهد داشت و کور کسی است که او را فراتر از دیگران نبیند و نتواند تمایز قائل شود.
هوش مصنوعی: هر چیزی که در این دنیا به شکل ظاهری وجود دارد، بدان که در نهایت زوال و فنا دارد و همیشگی نیست.
هوش مصنوعی: ظاهر خود را خوب و نیکو نگهدار و با دیگران به خوبی رفتار کن، تا به باطن درونت نیز معنی و مفهوم واقعی خوبی را درک کنی.
هوش مصنوعی: به مقام بیخودی و عدم تعلق به دنیا توجه کن و سپس آموختههای ما را به عنوان توشه و ذخیره خود برگزین.
هوش مصنوعی: جز آنها (اهل علم و عرفان) کسی دیگر را نمیتوان راهنما دانست، ای عزیز، اگر تو کسی را نادان و بیشعور ببینی.
هوش مصنوعی: از زندگی در شهر فاصله بگیر و به بیابان برو تا روح خود را آزاد کنی و از قید و بندها رها شوی.
هوش مصنوعی: صحرا مکانی است آرام و زیبا که در آن، از چشم دیگران دور هستی و میتوانی به راحتی از حواشی و چشمپوشیهای دنیا فاصله بگیری.
هوش مصنوعی: صحرا مکانی آرام و زیبا است که هر کسی از اهل وفا (وفاداران یا انسانهای صادق) که به آنجا بیاید، احساس امنیت و آرامش میکند.
هوش مصنوعی: صحرا مکانی است که گلها از آن میرویند و افرادی که اهل معرفت و معنویت هستند، از آنجا نکتههای عمیق و آموزندهای را بیان میکنند.
هوش مصنوعی: در آن صحرا که سخن از آن به میان آمده، هیچ کس غیر از اهل معنی نمیتواند وارد شود و هیچ مانعی (خاری) در میان گیاهان آنجا وجود ندارد.
هوش مصنوعی: زمانی که تو از این دنیا و جسم خود بیرون بیایی، در آن دشت که بیهویت و خودی است، قرار خواهی گرفت.
هوش مصنوعی: بوی محبت علی (مرتضی) تو را به بهشت عدن میبرد و در آنجا ثابت و پایدارت میکند.
هوش مصنوعی: اگر خانه و شهر بدن را ویران کنی و مانند گل در دل جان قرار بگیری، به مقام والایی خواهی رسید. در واقع، این بیت به اهمیت تزکیه و پاکسازی نفس میپردازد و اشاره دارد که با دلبستگی به امور مادی، از سیر و سلوک روحانی باز میمانیم.
هوش مصنوعی: به خوبی رفتار کن و در هر زمانی که هستی، نیکو باش زیرا اینگونه بودن بدون علم و آگاهی ممکن نیست.
هوش مصنوعی: باید سختیها و دشواریهای آسمانی را بپذیری تا از آنها به نفع خود بهرهمند شوی و ثمرات خوبی به دست آوری.
هوش مصنوعی: اگر بلایی از جانب او (خدا) باشد، خوب است؛ زیرا تمام بلاهایی که بر تو وارد میشود، ناشی از خود توست.
هوش مصنوعی: هر بلا و مصیبتی که از جانب او به تو برسد، خوب است و بر تو نیکو خواهد بود، چرا که خود تو باعث این بلا هستی.
هوش مصنوعی: با اهل حق درگیر نشو و نزاع نکن، زیرا اگر این کار را کنی، در روز قیامت تو را مانند درندهای پرخاشگر محاکمه خواهند کرد.
هوش مصنوعی: خود را در معرض وسوسههای شیطان قرار نده و اجازه نده که با دیگران دچار اختلاف و دلخوری شوی؛ این کار برای تو نیکو نیست و خودت را به زحمتی میاندازی.
هوش مصنوعی: از وسوسههای شیطان دوری کن تا بتوانی در کنار پیامبر در یک صف و یک جمع باشی.
هوش مصنوعی: اگر مظهر (نقش تجلی) خداوند به صورت درد و رنج ظاهر شود، مظهر ما (انسانها) در این دو جهان، تنها یک نفر (حضرت علی) است.
هوش مصنوعی: کسی که به دنبال حقیقت و راه درست برود، بینا و آگاه میشود، اما کسی که به غیر از آن مسیر پیش برود و در گمراهی بماند، کور و بیخبر خواهد شد.
هوش مصنوعی: با انسانهای آگاه و حقپرست (شاه حق) همکاری کن، زیرا فرد نابینا (اعمی) نمیتواند به راه حق دست یابد.
هوش مصنوعی: راه درست و حقیقت به واسطهی گناه و معصیت ویران میشود. من به خاطر سختیهایی که از جانب تو میبینم، دلم در آتش است.
هوش مصنوعی: تو با هفتاد در، یک خانه ساختهای، اما از دین احمد (پیامبر اسلام) بیخبر هستی و نسبت به آن ناآگاه.
هوش مصنوعی: رسول الله (پیامبر اسلام) فرمود که علی دروازه علم من است؛ یعنی برای دسترسی به دانش و حقیقت، باید از طریق علی عبور کرد.
هوش مصنوعی: به علم حق که همان علم حقیقت است، خود را از در این دروازه برآور، تا بتوانی از تمام راستگویان و پیشتازان در راه حقیقت جلوتر بروی.
هوش مصنوعی: از این در وارد شهر پیامبر (محمد) شو تا به بهشت و سرزمین نعمتها برسی.
هوش مصنوعی: اگر خواهان بهشتی و نعمتهای آن هستی، باید با خدا (حق) ارتباط برقرار کنی و از علم و آگاهی او بهرهمند شوی. در اینجا، "فتاح علیم" به معنای کسی است که درهای علم و آگاهی را به روی تو میگشاید.
هوش مصنوعی: خداوند به خاطر علم و داناییاش از راز آفرینش آگاهی دارد و در وجود انسانها، بهویژه در روح و باطن آنها نفوذ کرده است.
هوش مصنوعی: در درون جبّه (لباس روحانی) شاه را مشاهده کردم و از آنجا راهی به سوی او یافتم.
هوش مصنوعی: اگر به این دنیا و مذهبش چنگ زنی، در واقع در حقیقت از دین منحرف و نفرین شده خواهی شد.
هوش مصنوعی: ایمان واقعی را در دل خود بیاب و از مذهبهای ظاهری و بیپایه دوری کن. درونت باید سرشار از ایمان باشد، نه اینکه صرفاً به ظواهر مذهبی اکتفا کنی.
هوش مصنوعی: بهتر است که به مقام و جایگاه مذهب توجه کنی و راه درست را پیدا کنی، تا علم و دانش دینیات خوب و شایسته باشد.
هوش مصنوعی: من در مسیر اهل ملت گام برداشتهام و از تمامی روشهای سنت پیروی کردهام.
هوش مصنوعی: حکمتی که در دین پیغمبر و روش ملّت وجود دارد، با هم یکی است و در مورد راه حیدر (امیرالمؤمنین علی) هیچ شکی وجود ندارد.
هوش مصنوعی: عشق و محبت به شاه مردان (علی) در دل من از دیرباز وجود داشته و این احساس در وجود من به مانند ریشهای عمیق در گلهای خوشبو نشسته است.
هوش مصنوعی: حضرت علی (ع) به عطار میگوید که در زمانی که با او سخن میگوید، نباید عیبهای او را در این گفتگو مطرح کند.
هوش مصنوعی: آنچه را که او (آنشاه) گفته، من قصد دارم بهدرستی انجام دهم و غیر از دین او را بهکل خراب و نابود خواهم کرد.
هوش مصنوعی: تو هم به او بنگر و مثل او عمل کن، یک خانهای بساز و در آنجا دلنشینی را قرار بده.
هوش مصنوعی: خلاصهٔ خوبی از وجود انسان در عشق و محبتی است که به او (خدا یا شخصی بزرگ) دارد. این عشق، در تمام جهان ارزشی گرانبها و نیکو به شمار میآید.
هوش مصنوعی: اگر محبت او (خدا یا حضرت علی) را نداری، مانند کسی خواهی بود که گنجی ندارد و در نتیجه نیازمند و بینوایی.
هوش مصنوعی: خانهٔ تو محل شیطان است، و در برابر تو دیو بد معرفی کرده است که در واقع رحمان و مهربان است.
هوش مصنوعی: در این بیت، به فردی اشاره شده که در خانه به دلیل بغض و کینه احساس محبوس بودن میکند و او را از ظلمت و تاریکی نمیتواند رها کند. این فرد باید آینه را به خود نزدیک کند، تا حقیقت را ببیند و از این وضعیت خلاص شود.
هوش مصنوعی: هر کسی که برای دین حضرت علی (شه مردان) از دنیا برود، از میدان زندگی خارج شده است، و او با ایمان به این مقام میرسد.
هوش مصنوعی: دل را از غیرت و حسادت خالی کن و سپس به جان دشمن حمله کن.
هوش مصنوعی: با این گفته، اشاره میکند که با نادانی و جهل، دشمن قادر به تأثیرگذاری و ریشهدار شدن نیست، و من با کلمات و سخنانم او را آسیبپذیر کردهام.
هوش مصنوعی: من دربارهٔ دانش او صحبت کردهام و از بخشش او، معانی گرانقدر به دست آوردهام.
هوش مصنوعی: اگر به سخنان عطّار توجه نکنی، از کجا میتوانی بفهمی که این معانی از کجا میآید و چه معنایی دارند؟
هوش مصنوعی: در وجود من، آتش شوق او (حضرت شاه مردان) وجود داشت و در روح من احساس شوق و ذوق او میجوشید.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.