بگفت این وز پیش شاه برخاست
وداعش کردو بهر راه برخاست
بآخر چون بترکستان رسید او
سرای و قصر شاه چین بدید او
بسی درگرد آن منظرنگه کرد
نشان آنجا که خواست آنجایگه کرد
ببود آنروز، تا شب گشت نزدیک
کواکب روشن و شب گشت تاریک
شبی بود از قیامت سهمگین تر
نجوم از نقطهٔ قطبی زمین تر
شبی چون زنگی افتاده سرمست
نهاده تا قیامت دست بر دست
شبی چون دوده در گیتی دمیده
چراغ روز را روغن رسیده
نه شب را از جهان روی شدن بود
نه روز رفته را باز آمدن بود
در آن شب فرّخ از بنگه بدر شد
بره صد بار با سگ در کمر شد
چو سوی منظر آمد کس ندید او
بتنهایی بکام دل رسید او
ز منظر جای بر رفتن نشان کرد
توکّل بر خداوند جهان کرد
بآخر چون نظر بر کار افگند
کمندی بر سر دیوار افگند
بصعلوکی بروی بام برشد
ز بام آنگاه پنهان سر بدر شد
فراز قصر ترکی پاسبان بود
درآمد از پسش فرّخ نهان زود
بدودستی رگ شریانش بگرفت
بمرد آن ترک و دل ازجانش بگرفت
مگر پرسیده بود از خادم آنگاه
از آن موضع که آنجا بود آن ماه
روان شد همچنان تا پیش آن بام
که گل را بود آنجا جای و آرام
از آن محنت نبود آن ماه خفته
غریب و عاشق و آنگاه خفته!
بمانده بود گردون بر نظاره
ز بیداری رخ او چون ستاره
ز چشمش خون فرومیشد بدرگاه
ز جانش می برامد ناله بر ماه
فغان میکرد کای خسرو زهی یار
نکوکاری بسی کردی زهی کار
چه شب، چه روز در تب از توام من
بروز خویش هر شب از توام من
من از دست تو با فریاد گشته
توزین بنده چنین آزاد گشته
منم در رنج و بیماری گرفتار
تنم درسختی و خواری گرفتار
شبی بیدار داری کن زمانی
مرا تیمار داری کن زمانی
دلم بسیار در خون سر فرو برد
باندوه تو اکنون سر فرو برد
برسوایی خود نامم برامد
ز خون خود همه کامم برامد
همه دل بردن من بود کامت
برامد کام دل آخر تمامت
دلم بردی و جان ازتن برامد
ترا بایست آن بامن برامد
مرا خون از دلست و دل ندارم
ز دل جز خون دل حاصل ندارم
ز دل بسیار میجستم نشانی
کنون جان برلب آمد تا تو دانی
مراگویند زر خواه از جهاندار
که بی زر دست ندهد آنچنان یار
ندارم زر نیارم یافت روزش
مگر از آرزو پرسم بسوزش
الا ای ابر پر اشک نگونسار
همه عالم بدرد من فرو بار
زمانی یاریی درده باشکم
وگرنه بر همت سوزم زرشکم
چو بانگ گل شنید از بام فرّخ
ز بی صبری بجوش آمد ز گلرخ
چو لختی کم شد آن بانگ و نفیرش
ز سوی بام فرّخ زد صفیرش
چو صعلوکان بدم رنگی بپرداخت
سوی آن سیمبر سنگی بینداخت
چو گلرخ از صفیر او اثر یافت
ز شادی بیخبر شد تا خبر یافت
چنان بیهوش گشت و سرنگون شد
که از شادی ندانست او که چون شد
بفرّخ گفت در بندست پایم
وگرنه پیش خدمت با سرآیم
زبان بگشاد فرّخ گفت مهراس
بدو افگند سوهانی چو الماس
بیک دم کار خود کرد آن سمنبر
دوید از پیشگه تا پیش منظر
بفرخ گفت هین حال و خبرگوی
مرا ازخسرو بیدادگر گوی
جوابش گفت کاین ساعت امان نیست
چنین جایی چه گویم جای آن نیست
یقین میدان که خسرو برقرارست
کنون برخیز اگر جانت بکارست
گل از شادی برفتن کرد آهنگ
چو زلف خود کمند آورد در چنگ
فرو آمد بآسانی از آن بام
برست آن مرغ زرّین بال ازان دام
چه گر قوّت نبودش هیچ بر جای
که نتوانست بودن هیچ بر پای
ولی چون یافت از خسرو نشانی
همه ظلمت شد آب زندگانی
بسی روباه درمانده بزاری
ببوی وصل شد شیر شکاری
خوشا از دوست آگاهی رسیدن
اگر هرگز بدو خواهی رسیدن
چو گل آگه شد از خسرو چنان شد
که گفتی پیر بود از نو جوان شد
چو آمد با نشیب از بام فرّخ
نهاد آنجا کُله بر فرق گلرخ
کُله بر سر قبا بستند محکم
روان گشتند فارغ هر دو باهم
چو وقت صبح این عنقای پرن
فرو ریخت از کبوتر خانه ارزن
فلک سیمرغ شب را کرد زنجیر
برآمد زال زر از کوه کشمیر
چو پیدا کرد زال زر رخ از شیر
جهان بگرفت چون رستم بشمشیر
پگاهی هر دو عزم راه کردند
ز کشور قصد صحراگاه کردند
عزیمت کرد فرّخ از رهی دور
که روزی چند باشد در نشابور
بدل میگفت خویشان را ببینم
نهان از شاه ایشان را ببینم
نهان گشتند در کوهی بده روز
که تا بر گل نگردد خصم فیروز
پس از ده روز راهی دور رفتند
بکم مدّت بنیشابور رفتند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: فرخ از ترکستان به قصد دیدار گل به راه میافتد و پس از رسیدن به قصر شاه چین، تا تاریکی شب در آنجا میماند. شبی آرام و ساکت سراسر هستی را تحت تأثیر قرار میدهد و فرخ در تنهایی به گل میاندیشد. او به بالای قصر میرود و با استفاده از کمندی خود به درون قصر میافتد و ناگهان با یک ترک مواجه میشود که او را میکشد. فرخ با شوق به یاد گل است و از درد فراق او ناله میکند. او سرانجام از جای خود برای دیدار گل در میگذرد و با هم آهنگ میسازند تا به سوی هم بروند. فرخ و گل تصمیم میگیرند به مقصدی دورتر بروند و در سفر به نشابور پنهان میشوند.
هوش مصنوعی: فرّخ بترکستان به وی گفت که پیش شاه (چین) رفت و با او وداع کرد و سپس برای سفرش آماده شد.
هوش مصنوعی: وقتی که او به ترکستان رسید، ساختمان و کاخ شاه چین را مشاهده کرد.
هوش مصنوعی: او به دور آن منظره خیلی نگاه کرد تا نشانهای از جایی که میخواست پیدا کند.
هوش مصنوعی: در آن روز، تا نزدیک شب بود، ستارهها روشن بودند و شب به تدریج تاریک شد.
هوش مصنوعی: شبی بود که نسبت به روز قیامت، وحشتزاتر و نسبت به ستارگان، تاریکتر از نقطهٔ قطبی زمین به نظر میرسید.
هوش مصنوعی: شب مانند زنگی (شخصی مست و شاد) گذشت و او سرمست و شادمان، دستانش را روی هم گذاشته و تا قیامت آرام نشسته است.
هوش مصنوعی: شبی به شدت تاریک و سیاه مانند دوده بوده که باعث شده نور روز نتواند در دنیا بتابد و انگار چراغ روز که به نور احتیاج دارد، در این شب خفه شده است.
هوش مصنوعی: نه در آن شب امکان داشت که جهان روشن شود، نه در آن روز فرصتی برای برگشتن به گذشته وجود داشت.
هوش مصنوعی: در آن شب، فرّخ از مکانی خارج شد و بارها با سگش به جنگ پرداخت.
هوش مصنوعی: فرّخ وقتی به آن محل نزدیک شد، کسی او را ندید و او به تنهایی به آرزوی دلش رسید.
هوش مصنوعی: از جایی که فرّخ قرار داشت، رفت و به سوی دیگر رفت و نشان داد که به خداوند جهان توکل کرده است.
هوش مصنوعی: در نهایت، وقتی به کار او نگاه کرد، کمندی را بر سر دیوار افکند تا آن را بگیرد یا کنترل کند.
هوش مصنوعی: بصعلوکی (نوعی حیوان) بر روی بام بالا رفت و از آنجا پنهانی سر خود را بیرون آورد.
هوش مصنوعی: فرّخ که شخصیتی است از ترکستان، به آرامی و پنهانی از پشت قصر وارد میشود و در آنجا پاسبانی است که در بالای قصر قرار دارد.
هوش مصنوعی: ترک در اثر قبضهٔ ناگهانی رگ شریانش مرد و جانش را از دست داد.
هوش مصنوعی: فرّخ از خادم پرسید که آیا از آن جایی که آن دختر زیبا (ماه) قرار دارد، خبر دارد یا نه.
هوش مصنوعی: او (عاشق) به طرف آن بام رفت که در آنجا گل قرار داشت و آرامشی بود.
هوش مصنوعی: این بیت به تضاد میان زیبایی و درد اشاره دارد. شاعر میگوید که آن ماه (مقصود، گل یا زیبایی) در حالی که خوابیده و غریب است، عاشق و معذب به نظر میرسد و این نشان میدهد که در بستر زیبایی، محنت و رنج وجود دارد.
هوش مصنوعی: گردون (آسمان) همچنان به تماشای زیبایی او نشسته بود، زیرا نور روی او مانند ستارهای درخشان بود و از بیداری او شگفتزده شده بود.
هوش مصنوعی: از چشمان او اشک میریخت و بر درگاهش (درگاه یعنی مکان احترام و درخواست) به دلیل غم و اندوهش، نالهای برمیخاست که میگفت، مانند صدای ماه.
هوش مصنوعی: او (خسرو) بسیاری از کارهای نیک را انجام داده و به خاطر این کارها، در دلش فریاد و نالهای وجود دارد و از عشق او به یار نیکوکار خود، شکایت میکند.
هوش مصنوعی: من در شب و روز از شدت عشق تو در تب و حالتی ناآسوده به سر میبرم و هر عصر و شب به خاطر تو در عذاب و رنج هستم.
هوش مصنوعی: من به خاطر تو به فریاد آمدهام و به حال من اندوهگینم. اما در عین حال، با وجود این درد و رنج، به نوعی آزاد شدهام.
هوش مصنوعی: من در رنج و درد و بیماری هستم و جسمم در مشکلات و تسلیم سرنوشت نامطلوب قرار دارد.
هوش مصنوعی: شبی بیدار باش و برای مدتی به حال من رسیدگی کن.
هوش مصنوعی: دل من از شدت غم و اندوه تو به شدت دردناک و در خون غوطهور شده است و اکنون نیز همچنان در این حال به یاد تو هستم.
هوش مصنوعی: از ناپاکی و رسوایی خود، نام و آوازهام سر زبانها افتاده است و از درد و رنجی که کشیدهام، تمام آرزوهایم برآورده شده است.
هوش مصنوعی: تمامی دلباختگی و عشق من به تو باعث شد که آرزوهایم برآورده شود و سرانجام خواستههای دلام به پایان رسید.
هوش مصنوعی: دل مرا به دست آوردی و جانم از بدنم جدا شد، بنابراین شایسته است که با من نیز همسخن شوی و به این حالتم توجه کنی.
هوش مصنوعی: عشق و غم عمیق در دلم جاری است و به خاطر این احساسات طاقتفرسا دیگر دل و تلاشی برای زندگی ندارم؛ تنها چیزی که از دل دارم، خون دل است که نشاندهندهٔ درد و رنج من است.
هوش مصنوعی: از دل بسیار نشانهها و دلایل میطلبیدم، اما حالا جانم تا لبهایم رسیده و در آستانهی مرگ هستم تا تو متوجه شوی.
هوش مصنوعی: میگویند که از پادشاه بخواه طلا و ثروت، چون بدون ثروت دست به هیچ کار نمیزند و یار و دوست واقعی به کسی است که ثروت داشته باشد.
هوش مصنوعی: من زر و ثروتی برای از دست دادن ندارم، بنابراین نمیتوانم روزی را که به آرزوهایم میرسد انتظار داشته باشم؛ مگر آنکه از آتش آرزوهایم بپرسم که آیا روزش فرامیرسد یا نه.
هوش مصنوعی: ای ابر پرآب که غمگین و ناراحت هستی، همهٔ دنیا از درد من باران میبارد.
هوش مصنوعی: اگر زمانی یاری در دل من داشته باشد، راحت خواهم بود وگرنه از شدت عشق و آرزو، سوزانیده میشوم.
هوش مصنوعی: وقتی صدای گل را از بالای بام فرّخ شنید، به خاطر بیتابی و نداشتن صبر، از چهرهاش خشم و ناراحتی نمایان شد.
هوش مصنوعی: وقتی که صدا و فریاد گل به آرامی کمتر شد، فرّخ از بام صدایی سر داد که شبیه به صدای زنگ یا سوت بود.
هوش مصنوعی: وقتی که صعلوکان (بچههای بازیگوش و شیطان) به رنگ و جلوهای پرداختند، به سوی آن دختر زیبا (سیمبر سنگی) نگاه کردند و به او چشم دوختند.
هوش مصنوعی: چون گلرخ (چهرهٔ زیبا) صدای او را شنید، از خوشحالی بیخبر شد و وقتی متوجه شد که چه اتفاقی افتاده، حالش عوض شد.
هوش مصنوعی: او چنان در شادی غرق شد و بیهوش گردید که نمیدانست چه بر او گذشته و چه حالتی دارد.
هوش مصنوعی: فرّخ که در بند گرفتار شده، به او میگوید که اگر در قید و بند نبود، با سر به خدمت میآمد.
هوش مصنوعی: فرّخ زبانش را باز کرد و گفت نترس، او را به این منظور فرستادند که مانند الماس تیز و برنده باشد.
هوش مصنوعی: در یک لحظه، آن سمنبر (دختری زیبا) کار خود را بهخوبی انجام داد و از جایی که بود، بهسرعت بهسوی جایی که فرّخ بود، دوید.
هوش مصنوعی: فرّخ به پیامآور میگوید که حال و خبر خسرو، سالار ظالم، را برایم بگو.
هوش مصنوعی: فرّخ به او پاسخ داد که در این لحظه فرصتی نیست و نمیتوانم در این مکان صحبت کنم، زیرا اینجا مناسب چنین گفتوگویی نیست.
هوش مصنوعی: بدان که خسرو در این لحظه در وضعیت مناسبی قرار دارد، پس اگر برای جانت اهمیت قائل هستی، اکنون باید حرکت کنی و برخیزی.
هوش مصنوعی: گل از شادی به سمت فرّخ که یکی از شخصیتهای مهم داستان است، حرکت کرد و مانند زلفهای خود، به دور او پیچید و گرفتار او شد.
هوش مصنوعی: پرندهای با بالهای طلایی به راحتی از آن بام پایین آمد و از آن دام رها شد.
هوش مصنوعی: اگر هیچ نیرویی نداشته باشد، نمیتواند در هیچ مکانی بایستد و دوام بیاورد.
هوش مصنوعی: اما وقتی فرخ از خسرو نشانهای پیدا کرد، تمامی تاریکیها به مانند آب حیات محو شدند.
هوش مصنوعی: روبان درمانده و افسردهای که به پستانی درختی آویخته است، به خاطر بوی پیوند و نزدیکی به شکار شیر، شاداب و خوشحال شده است.
هوش مصنوعی: خوشحالکننده است که از دوست خبری به دست بیاید، حتی اگر هرگز نتوانی به او برسی.
هوش مصنوعی: وقتی گل از وجود خسرو مطلع شد، به گونهای شد که گویی دوباره جوان شده و حالتی شاداب و سرزنده پیدا کرد، انگار که سن و سالش افزوده نشده است.
هوش مصنوعی: وقتی فرّخ از بالای بام پایین آمد، کلاهی بر سر گلرخ گذاشت.
هوش مصنوعی: فرّخ و گلرخ کلاهی بر سر خود محکم کردند و با احساس راحتی و بیخیالی، با هم روانه شدند.
هوش مصنوعی: وقتی صبح شد، این پرندهٔ افسانهای (عنقا) که نماد زیبایی و جاودانگی است، مانند دانههای ارزن از کبوترخانه (نمادی از آرامش) پایین ریخت.
هوش مصنوعی: شب بهسان سیمرغ در بند و زنجیر است و اکنون زال زر، که پدر رستم و یکی از شخصیتهای برجستهٔ افسانهای ایران است، از کوه کشمیر بیرون آمده است.
هوش مصنوعی: وقتی زال زر، چهرهاش را از دید شیر (همان شیر جهان، موجودی قوی و سمبل قدرت) پنهان کرد، مانند رستم که با شمشیر خود آماده نبرد است، آماده و نیرومند به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: صبح زود، هر دو (زال و رستم) به راه افتادند و از شهر به سمت بیابان حرکت کردند.
هوش مصنوعی: فرّخ از مسیری طولانی حرکت کرد تا به نشابور برسد، جایی که چند روزی را در آنجا میگذرانید.
هوش مصنوعی: فرّخ خواسته که به ملاقات خویشاوندانش برود و او نمیخواهد شاه آنها را ببیند و میخواهد مخفیانه آنها را ببیند.
هوش مصنوعی: آنها در کوهی پنهان شدند به مدت ده روز تا دشمن فیروز به گل نرسد و او را نبیند.
هوش مصنوعی: پس از گذشت ده روز سفر طولانی، بهطور کوتاه به نیشابور رسیدند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.