چو بگذشتند ازان دریای خونخوار
یکی کوه بلند آمد پدیدار
یکی حصن رخامین بر سر کوه
درختان گشته گرد حصن انبوه
بران حصن قوی بر رفت خسرو
جوانمردانش در پی گشته پس رو
بپیش آن صفّهیی میدید از دور
که چون شمعی فروزان بود از نور
بساط صفّه دوخ و بوریا بود
دران محرابگه پیری دو تا بود
چو مرغی برسر کوهی نشسته
ز هر شادی و اندوهی برسته
بپیش کردگار استاده بر پای
نهاده دست بر هم چشم بر جای
بخفته گربهیی بر جام. پیر
ز سر تا پای او مانندهٔ شیر
چو کس همدم نبودش زادمیزاد
بر خود گربهیی را همدمی داد
اگر هستی تو شیر پردهٔ راز
ببُر از آدمی با گربهیی ساز
که از مردم اگرچه خویش باشد
وفای گربه و سگ بیش باشد
توّقف کرد شه تا پیر دمساز
بپرداخت و سلامش کرد آغاز
زبان بگشاد پیر کار دیده
بدو گفت ای بسی تیمار دیده
برو بنشین چه میگردی جهانی
که جمعیت بسی گردد زمانی
چوهمدم نیست تو همدم نیابی
که چون محرم نیی محرم نیابی
بتنهایی بسر بر روزگاری
که تنهایی ترا بهتر ز یاری
بسی من گرد عالم بر دویدم
بجستم عاقبت همدم ندیدم
ز نااهلان فرو خوردم همه عمر
ز حق اهلی طلب کردم همه عمر
اگرچه در جهان دیدم بسی را
ندیدم هیچ اهلیت کسی را
چرا در حلقهٔ مردم نشینم
که جز در دیده، مردم مینبینم
اگرچه یک جوم بیرون شوی نیست
همه آفاق در چشمم جوی نیست
مگر دیوار من کوتاه تر بود
که در ملکم نه دیوار ونه در بود
کنون عمریست تادر گوشه تنها
بدل با خویش میگویم سخنها
چه گویم، با که گویم، چند گویم
چو چیزی گم نکردم، چند جویم
درین زندان کافر کیش غدار
ز حیرت کافری میآردم بار
نمیدانم کیم یا از کجایم
چه میسازم، ز جان و ز تن جدایم
درین گرداب اگر افتی دمی تو
ز من سرگشته تر گردی همی تو
چوخسرو پیر را میدید هشیار
ز هر نوعی سؤالش کرد بسیار
ولیک آن پیر را در هیچ بابی
نشد پوشیده بر خاطر، جوابی
به خسرو گفت کم دیدم جوانی
ز تو شیرین زبان تر در جهانی
نه دردانش ترا ماننده دیدم
نه مثلت درجهان داننده دیدم
بحمداللّه نمردم ناگهان من
بدیدم زندهیی را در جهان من



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: خسرو و جهان افروز به کوهی بلند میرسند و در آنجا حصن رخام را مشاهده میکنند. در بالای کوه، پیر خردمندی را مییابند که با حالتی روحانی در انتظارشان ایستاده است. پیر، او را به خاطر تنهایی و جستجوی همدم نصیحت میکند و میگوید که در دنیا نمیتوان به وفای کسی اعتماد کرد. او توضیح میدهد که حتی اگر در میان مردم باشی، احساس تنهایی چاره ناپذیر است و داشتن همدم واقعی بسیار دشوار است. پیر به خسرو میآموزد که بهتر است با خود و اندیشهاش دوست باشد تا با دیگران که ممکن است وفادار نیستند. او همچنین اشاره میکند که در زندگی خود، انسانهای بسیاری را دیده اما کسی را که به او نزدیک باشد، پیدا نکرده است.
هوش مصنوعی: پس از عبور از آن دریا که پر از خون و خطر بود، کوه بلندی نمایان شد.
هوش مصنوعی: در بالای کوه، دژ زیبایی به نام حصن رخامین وجود دارد که در اطراف آن درختان فراوانی رشد کرده و آنجا را احاطه کردهاند.
هوش مصنوعی: خسرو به همراه جوانمردانش به بالای دژی مستحکم رفتند و از آنجا به سمت عقب نگاه کردند.
هوش مصنوعی: خسرو از دور یک صفه (سهپله یا سکوی بلندی) را میدید که مانند شمعی روشن و درخشان میتابید.
هوش مصنوعی: در محل خاصی که پیر نصیحتگو نشسته، فرشی از چوب و حصیر گسترده بودند و این مکان به عنوان عبادتگاه او به شمار میرفت.
هوش مصنوعی: مثل مرغی که بر فراز کوه نشسته و از هرگونه شادی و اندوهی فارغ و آزاد است.
هوش مصنوعی: او در برابر خداوند ایستاده و با پای ثابت و دستانی به هم فشرده، به آرامی نگاهش را به جایگاه خود دوخته است.
هوش مصنوعی: یک گربه در خواب بر روی ظرف جامی خوابیده است و پیرمردی که تمام وجودش شبیه شیر است، او را از سر تا پا مینگرد.
هوش مصنوعی: چون کسی را برای او رفیق و همدمی نبود، به جای آن از گربهای همدم ساخت.
هوش مصنوعی: اگر تو مانند شیر در پردهٔ راز و معما هستی، باید از انسانها دوری کنی و با گربهای که میتواند همدم تو باشد، ارتباط برقرار کنی.
هوش مصنوعی: اگرچه برخی افراد ممکن است از نظر نسب و خویشاوندی به ما نزدیک باشند، اما در عمل وفاداری و دیانت آنها کمتر از وفاداری یک گربه یا سگ است.
هوش مصنوعی: خسرو توقف کرد تا پیر آشنا را ببیند و به او سلام کرد و گفتوگو را آغاز کرد.
هوش مصنوعی: پیر با زبانش را باز کرد و به خسرو گفت: ای کسی که بسیار در رنج و زحمت بودهای، گوش کن.
هوش مصنوعی: به تو توصیه میکند که آرام گیر و از اینجا برو، زیرا در این دنیا همواره جمعیت و شلوغی زیادی وجود دارد و تو برای مدتی میتوانی از این وضعیت دور بمانی.
هوش مصنوعی: وقتی همدمی در کنارت نیست، هرگز نمیتوانی همدمی بیابی، زیرا وقتی که محرم نیستی، نمیتوانی محرم دیگری پیدا کنی.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر میگوید که در دوران تنهایی، تنها بودن بهتر از همراهی و یاری است. او به این نتیجه میرسد که گاهی زندگی به تنهایی بهتر میگذرد تا اینکه با دیگران باشد اما احساس تنهایی کند.
هوش مصنوعی: مدتها در اطراف دنیا گردش کردم و به دنبال همراه و همدم بودم، اما در نهایت هیچکس را نیافتم.
هوش مصنوعی: من تمام عمر را در کنار کسانی که شایستگی نداشتند گذراندم و هرگز نتوانستم کسی را پیدا کنم که اهلی (شایسته) باشد و حق را از او طلب کنم.
هوش مصنوعی: هرچند در زندگی افراد زیادی را دیدم، اما هیچکس را شایسته و اهل حقی ندیدم.
هوش مصنوعی: من چرا در جمع مردم قرار بگیرم در حالی که فقط در نگاه من، مردم را میبینم و در حقیقت احساس نزدیکی به آنان ندارم؟
هوش مصنوعی: هرچند که یکی از دنیا بیرون بروم و به دنبال چیز جدیدی بگردم، برای من هیچ چیزی در این جهان جذاب و ارزشی ندارد.
هوش مصنوعی: آیا دیوار من کوتاهتر بود که در سرزمین من نه دیواری وجود دارد و نه دروازهای؟ یعنی در این دنیا هیچکس جرئت ورود به حریم من را ندارد و انگار هیچ مانعی برای ورود نیست.
هوش مصنوعی: سالیان زیادی است که در گوشهای تنها به خودم میگویم حرفهایی را که در درونم دارم.
هوش مصنوعی: نمیدانم چه باید بگویم و با چه کسی صحبت کنم و چقدر باید بگویم، چون چیزی را گم نکردهام و به دنبال هیچ چیزی نیستم.
هوش مصنوعی: در این زندان، که به نظر بیرحم و کافرانه میآید، از حیرت و گیجی ناشی از کافر بودن (بیایمانی) سنگینی و گرانباری را بر دوش خود احساس میکنم.
هوش مصنوعی: نمیدانم من کیستم یا از کجا آمدهام، نمیدانم چه کار میکنم و احساس میکنم که از جان و تن خود جدا شدهام.
هوش مصنوعی: اگر در این مشکل و دشواری (گرداب) بیفتی، لحظهای بیشتر از من مدهوش و گیج خواهی شد.
هوش مصنوعی: خسرو، پیر را هوشیار و بیدار دید و از هر موضوعی سوالات زیادی از او پرسید.
هوش مصنوعی: اما آن پیر در هیچ زمینهای نتوانست به سوالات خسرو پاسخ دهد و جوابی نتوانست در ذهن خود بیابد.
هوش مصنوعی: پیر نصیحتگو به خسرو میگوید که در تمام دنیا، جوانی شیرینزبانتر از تو ندیده است.
هوش مصنوعی: کسی را که همچون تو در دانش و آگاهی دیده باشم، نیافتم و در کل جهان هیچکس را به دانایی و فهم تو شبیه نیاوردم.
هوش مصنوعی: خوشبختانه در یک لحظه ناگهانی نمردم و توانستم در این دنیا، زندگی را ببینم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.