شقیق بلخی آن شیخ مدرّس
مگر میگفت در بغداد مجلس
سخنها در توکل پاک میگفت
برفعت برتر از افلاک میگفت
بمردم گفت در باب توکل
قوی باشید و مندیشید از ذُل
که من در بادیه دلشاد رفتم
توکل کردم و آزاد رفتم
زمال و ملک با من یک درم بود
که آن در جیب من با من بهم بود
درآمد شد چو دل بر غَیب دارم
هنوز آن یک درم در جَیب دارم
به کعبه رفتم و باز آمدم شاد
که بهر آن درم حاجت نیفتاد
جوانی گرم رو از جای برخاست
بدو گفتا که بشنو یک سخن راست
در آن دم کان درم بستی تو در جیب
کجا بود اعتماد جانت بر غیب
کجا بود این توکل آن زمانت
که افکند این درم در صد گمانت
تو آن ساعت مگر مؤمن نبودی
وگر بودی بدان ایمن نبودی
شقیق این حرف چون بشنید از وی
بمنبر بر فرو لرزید از وی
بداد انصاف کین حجّت عیانست
چه گویم حق بدست این جوانست
درین دیوان درم درمینگُنجد
که موئی نیز هم در مینگُنجد
بسی خون خورد آن سرگشتهٔ او
کنون چون شد بزاری کشتهٔ او
رها کن در میان خاک و خونش
که گلگونه چنین باید کنونش
عجب کارا که این درویش سازد
که گلگونه ز خون خویش سازد
عجب کارا که تا مرده نگردد
برو یک پیرهن پرده نگردد



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شقیق بلخی در مجلس وعظ بغداد از توکل خود میگوید که با یک درم به حج رفت و برگشت و آن را خرج نکرد. جوانی برمیخیزد و میگوید همان نگه داشتن درم نشانهٔ نبودن توکل کامل بوده است، و شقیق لرزان حق را به او میدهد. عطار نتیجه میگیرد که در راه توکل حتی به اندازهٔ مویی تعلق جا ندارد و درویش راستین با خون و جان خود بهای این راه را میپردازد.
هوش مصنوعی: شقیق بلخی، آن شیخ و مدرّس، روزی در بغداد مجلس وعظ برپا کرده بود.
هوش مصنوعی: او سخنانی پاک و بلندپایه دربارهٔ توکل میگفت، سخنانی که از نظر رفعت از آسمانها برتر بود.
هوش مصنوعی: به مردم دربارهٔ توکل گفت: نیرومند باشید و از خواری و تنگدستی نترسید.
هوش مصنوعی: زیرا من با دلی شاد به بیابان رفتم، بر خدا توکل کردم و آزاد و بیدغدغه سفر کردم.
هوش مصنوعی: از همهٔ مال و دارایی تنها یک درم با من بود که در جیبم همراهم بود.
هوش مصنوعی: در رفت و آمد، چون دلم به عالم غیب و روزیرسانی خدا بسته بود، هنوز همان یک درم در جیبم مانده است.
هوش مصنوعی: به کعبه رفتم و شادمان بازگشتم، بیآنکه به خرج کردن آن درم نیازی پیدا کنم.
هوش مصنوعی: جوانی پرشور از جا برخاست و به او گفت: یک سخن راست از من بشنو.
هوش مصنوعی: در آن لحظه که آن درم را در جیب گذاشتی، اعتماد جانت به غیب و خدا کجا بود؟
هوش مصنوعی: آن هنگام توکلت کجا بود که همین یک درم تو را به صد گمان و دودلی انداخت؟
هوش مصنوعی: گویا تو در آن ساعت مؤمن نبودی؛ و اگر مؤمن بودی، به آن درم پشتگرم و آسودهخاطر نمیشدی.
هوش مصنوعی: چون شقیق این سخن را از آن جوان شنید، بر بالای منبر از هیبت آن به لرزه افتاد.
هوش مصنوعی: شقیق انصاف داد و گفت: این دلیل آشکار است؛ چه بگویم، حق با این جوان است.
هوش مصنوعی: در این دفتر و حساب توکل، جایی برای درم نیست؛ حتی به اندازهٔ یک مو نیز وابستگی در آن نمیگنجد.
هوش مصنوعی: آن عاشق سرگشتهٔ حق رنج و خوندل بسیار خورد و اکنون با زاری کشتهٔ راه او شده است.
هوش مصنوعی: او را در میان خاک و خون رها کن، زیرا اکنون سرخی و آرایش چهرهٔ او باید همین خون باشد.
هوش مصنوعی: شگفتا کاری که این درویش میکند: از خون خود برای چهرهاش گلگونه و سرخاب میسازد.
هوش مصنوعی: شگفتا که تا درویش نمیرد، حتی یک پیراهن نیز بر او پوشش و پرده نمیشود؛ یعنی جز کفن پوششی نمییابد و تا از خود نمیرد از تعلق رها نیست.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.