مگر از چشمزخمِ چشمِ اغیار
به دردِ چشم ایاز آمد گرفتار
ز دردِ چشم چشمش همچو خون شد
دو نرگسدانِ چشمش لالهگون شد
علیالجمله چو روزی دَه برآمد
ز دردِ چشم چشمش دَر سَر آمد
چنان از دردِ چشمی ممتحن گشت
که صفرا کردش و بیخویشتن گشت
کسی محمود را از وی خبر کرد
سواره گشت محمود و گذر کرد
به بالینِ ایاز آمد نهان او
نهاد انگشت بر لب دَر زمان او
بدان بیمارداران گفت زنهار
مگردانید از شاهش خبردار
چو بنشست آن زمان محمودِ غازی
بجَست از جا ایاز از دلنوازی
ز هم بگشاد چشم و شاد بنشست
زهی بنده که چون آزاد بنشست
بدو گفتند ای از خویش رفته
تَن از پس مانده جان از پیش رفته
ز دردِ چشم سرگردان بمانده
میان جان و تَن حیران بمانده
چو شه بنشست بر بالینت از پای
تو صفرا کرده چون برجستی از جای؟
نگفتت کس نبودت چشم بر راه
چگونه گشتی از محمود آگاه؟
چنین گفت او که چه حاجت شنیدن
ندارم احتیاجی هم بدیدن
ز گوش و چشم آزادست جانم
که من از جان به بویش باز دانم
چو بویِ او ز جانِ خود شنودم
شدم زنده اگرچه مرده بودم
ندیدی آنکه یعقوبِ پیمبر
به بویش گشت روشن چشم دَر سَر
تو میباید که چشم از درد سازی
ز دردِ چشم تو خود میگدازی
چو بوی آشنایی یافتی تو
بر آفاقِ دو عالم تافتی تو
که آن یک ذرّه نور آشنایی
چو صد خورشید دارد روشنایی
چو دایم دوستی حق چنانست
که یک ذرّه بِه از هر دو جهانست
خدایی آنچنان میداردت دوست
ازان شادی توان گنجید در پوست؟
بزرگانی که این پرگار دیدند
به صد جان نقطهٔ دردش گُزیدند
هزاران جان برایِ یک خطابش
برافشاندند دل پُر اضطرابش



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، ایاز به دلیل چشمزخم دچار درد شدید چشم میشود و حالش به وخامت میرسد. محمود، شاه، از حال ایاز باخبر میشود و به بالین او میآید. ایاز که از درد چشم دچار حیرت شده، نمیفهمد که محمود به او نیکوئی میکند. او به محمود میگوید که به بوی او زنده شده و نیازی به دیدن ندارد. این حکایت نشان میدهد که دوستی و محبت الهی میتواند جان را زنده کند و آگاهی از وجود محبوب باعث انسی عمیق میشود. در پایان، بیان میشود که محبت و دوستی خداوند ارزشمندتر از هر چیزی است و از درد و رنج دلها میکاهد.
هوش مصنوعی: آیا ایاز به خاطر چشمزخم دیگران دچار درد چشم شده است؟
هوش مصنوعی: به خاطر درد چشم، چشم ایاز مانند خون شده است و دو کاسه چشمش به رنگ لاله درآمده است.
هوش مصنوعی: بهطور کلی، پس از گذشت ده روز از درد چشمش، آن درد به شدت و شدت بیشتری افزایش یافت.
هوش مصنوعی: چنان گرفتار درد چشم شد که حالش بهحدی بد شد که مبتلا به صفرا (بیماری کبدی) گردید و وقار و آرامش خود را از دست داد.
هوش مصنوعی: کسی به محمود خبر داد که ایاز در حال بیماری است، پس محمود سوار شد و به سمت او رفت.
هوش مصنوعی: محمود به کنار بستر ایاز (خدمتکار مورد علاقهاش) آمد و به آرامی انگشتش را بر لبهایش گذاشت تا از اظهارنظر در لحظهٔ او جلوگیری کند.
هوش مصنوعی: بیمارداران (مریضان) را آگاه کنید که از سرای شاه دور نشوند و خبر او را به کسی نرسانند.
هوش مصنوعی: وقتی محمود غازی (سلطان محمود غزنوی) نشسته بود، ایاز (بنده وفادار او) از دلنوازی و محبتش به او، از جا برخاست.
هوش مصنوعی: ایاز از حالت درد چشم رها شد و خوشحال نشسته است. چه بندهای که مانند یک فرد آزاد، بینگرانی و آسوده نشسته است.
هوش مصنوعی: به او گفتند ای کسی که از خود بیگانه شدهای، بدن تو از بین رفته و جان تو پیشتر رفته است.
هوش مصنوعی: از درد چشم، در وضعیتی سرگردان ماندهام و بین جان و تن، در حیرت و بلاتکلیفی قرار دارم.
هوش مصنوعی: وقتی که شاه (محمود) بر بالین تو نشسته است، چرا تو از جای خود بلند شدی، در حالی که مریضی تو به قدری شدید است که میتوان گفت به خاطر بیحالی و بیماری، رنگ چهرهات زرد شده است؟
هوش مصنوعی: هیچکس به تو نگفت که کسی در انتظار تو نشسته است، پس چطور متوجه ورود محمود شدی؟
هوش مصنوعی: او گفت که من نیازی به شنیدن ندارم و نیازی هم به دیدن احساس نمیکنم.
هوش مصنوعی: جان من از گوش و چشم آزاد است، زیرا من با بوی او به جانم وصل میشوم و به خاطر این پیوند، زندهام.
هوش مصنوعی: وقتی که بوی او را از دل خود حس کردم، زنده شدم، هرچند که از نظر جسمی مرده بودم.
هوش مصنوعی: یعقوب، پیامبر، زمانی که بوی یوسف را استشمام کرد، چشمانش به زندگی و بینایی برگشت، هرچند قبل از آن به خاطر غم از دست دادن او نابینا شده بود.
هوش مصنوعی: تو باید درد چشمت را فراموش کنی و از این درد رها شوی؛ زیرا این درد به خودت آسیب میزند.
هوش مصنوعی: وقتی که بوی آشنایی را درک کردی، به تمامی گسترههای دو جهان دست یافتهای.
هوش مصنوعی: نور آشنایی با خداوند، حتی به اندازه یک ذره، از صد خورشید روشنتر است و ارزش بیشتری دارد.
هوش مصنوعی: دوستی خداوند به قدری ارزشمند است که هر ذرهای از آن بهتر از تمام نعمتهای این دنیا و آن دنیا به حساب میآید.
هوش مصنوعی: خدا به قدری تو را دوست دارد که آیا میتوان آن شادی را در پوست بدن جا داد؟
هوش مصنوعی: بزرگان و صاحبنظرانی که این پرگار (دستگاه اندازهگیری) را مشاهده کردند، با وجود اینکه جانهای زیادی داشتند، به نقطهای که درد ایاز وجود داشت، رسیدند و آن را انتخاب کردند.
هوش مصنوعی: هزاران نفر به خاطر یک نشانهی او جانشان را فدای او کردند و دل او را که پر از نگرانی بود، تسلی دادند.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
مرتبسازی حاشیهها: محبوبترین | جدیدترین | قدیمیترین
تا به حال ۲ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.