مهستی دبیر آن پاک جوهر
مقرَّب بود پیش تختِ سنجر
اگرچه روی او بودی نه چون ماه
ولیکن داشت پیوندی بدو شاه
شبی در مرغزار رادکان بود
به پیش سنجر خسرو نشان بود
چو شب بگذشت پاسی شاه سنجر
برای خواب آمد سوی بستر
مهستی نیز رفت از خدمت شاه
بسوی خیمهٔ خاص آمد آنگاه
مگر سنجر غلامی داشت ساقی
که از خوبی ببُودش هیچ باقی
جمالش با ملاحت یار گشته
ز هر دو شاه برخوردار گشته
بصد دل بود شه دیوانهٔ او
حریف مهستی بد لیک مهرو
درآمد شه ز خواب او را طلب کرد
ندیدش، قصدِ آن یاقوت لب کرد
لپاچه نیم شب بر پشت انداخت
بکینه تیغِ هندی بر سر افراخت
درآمد کرد در خیمه نگه شاه
که مهستی در آنجا بود با ماه
بر او دید ساقی را نشسته
مهستی دل در آن مهروی بسته
بزاری می‌نواخت از عشق رودش
خوشی می‌گفت با خود این سرودش
که در برگیرمت من بَر لب کِشت
گر امشب بایدم دو ک کسان رشت
چو سنجر گشت ازان احوال آگاه
گرفت این بیت را زو یاد آنگاه
بدل گفتا گر امشب من بتندی
درین خیمه روم با تیغِ هندی
نماند زهره را این هر دو بر جای
شوم در خونِ این دو بی سر و پای
مشوّش گشت و شد آخر بتعجیل
به سوی خیمهٔ خود کرد تحویل
چو روزی ده برآمد شاه یک روز
فرو آراست جشنی عالم افروز
مهستی پیش سلطان چنگ می‌زد
نوائی بس بلند آهنگ می‌زد
ستاده بود ساقی نیز بر پای
قدح بر دست و چشم افکنده بر جای
شه آن بیت شبانه یاد می‌داشت
ازو درخواست و خویش آزاد می‌داشت
مهستی چون شنید این بیت از شاه
بیفتاد از کنارش چنگ در راه
چو برگی لرزه افتادش بر اندام
برفت از هوش و عقلش ماند در دام
شه آمد بر سر بالینش بنشست
برویش بر گلاب افشاند از دست
چو زن باهوش آمد بارِدیگر
چو اوّل بار گشت از بیمِ سنجر
چو باری ده زهُش آمد بخود باز
سر رشته نکرد او از خرد باز
شهش گفتا اگر می‌ترسی از من
بجان تو ایمنی ای خویش دشمن
زنش گفتا که من زین می‌نترسم
ولی این بیت یک شب بود درسم
همه شب درسِ خود تکرار کردم
گهی اقرار و گه انکار کردم
از آنجا باز می‌یابم نشانی
که بر من تنگ می‌گردد جهانی
بدان ماند که یک شب درچنان کار
نهفته بودهٔ از من خبردار
مرا گر تو بگیری ور برانی
دلت ندهد، دگر بارم بخوانی
وگر بکشی مرا در تن درستی
نجاتی باشدم از دستِ هستی
مرا این ترس چندانی از آنست
که سلطانی که رزّاق جهانست
چو او یک یک نفس با من همیشه‌ست
مرا یک یک نفس بنگر چه پیشه‌ست
چو حق پیش آورد صد ساله رازم
من آن ساعت چه گویم با چه سازم
چو حق می‌بیندت دائم شب و روز
چو شمعی باش خوش می‌خند و می‌سوز
دمی بی شکرش از دل برمیاور
نفس بی یاد غافل بر میاور
اگردر شکر کوشی هر چه خواهی
بیابی نقد از جود الهی
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این حکایت، مهستی دبیر، که مردی پاک‌جوهر و مقرب درگاه سلطان سنجر است، در یک شب به خوابگاه خود می‌رود و با ساقی جوانی مواجه می‌شود که زیبایی‌اش نظر سنجر را جلب کرده است. سلطان که از عشق مهستی به ساقی آگاه می‌شود، تصمیم به انتقام می‌گیرد و با تیغ هندی به خیمه می‌رود. اما مهستی، با شعری که در دل دارد، ترسی از سلطان ندارد و حقیقت عشق و قدرت الهی را در این شعر بیان می‌کند. او می‌فهمد که ترسش از سلطان تنها به خاطر قدرت الهی است و هر آنچه در این جهان می‌گذرد، تحت نظر اوست. در نهایت مهستی به تأمل در رازهای عشق و وجود می‌پردازد و بر این نکته تأکید می‌کند که شکرگزاری از خداوند، آرامش و نعمت را به ارمغان می‌آورد.
هوش مصنوعی: مهستی دبیر، کسی با ذات پاک و باارزش بود که در دربار سلطان سنجر، نزد او محترم و مورد توجه قرار داشت.
هوش مصنوعی: هرچند که چهره‌اش مانند ماه زیبا نبود، اما ارتباط و نزدیکی خاصی با شاه سنجر داشت.
هوش مصنوعی: شبی در دشت رادکان که زیبایی خاصی داشت، سلطان سنجر، که به او خسرو نیز گفته می‌شد، حضور داشت.
هوش مصنوعی: پس از سپری شدن شب، شاه سنجر به سمت بستر خوابش رفت تا استراحت کند.
هوش مصنوعی: مهستی، دبیر و نویسنده، از خدمت شاه سنجر خارج شد و به سمت خیمهٔ مخصوص خود رفت.
هوش مصنوعی: سنجر، پادشاه، نوکری داشت به نام ساقی که به‌قدری زیبا و خوش‌خُلق بود که زیبایی‌اش هیچ کم و کاستی نداشت.
هوش مصنوعی: زیبایی و دلربایی او به قدری زیاد است که هم از جمال (زیبایی) و هم از ملاحت (دلنشینی) برخوردار شده و با هر دو صفات به کمال رسیده است.
هوش مصنوعی: سلطان سنجر به شدت عاشق مهستی دبیر شده و هرچقدر هم که دیوانه‌وار باشد، او را در کنار خود می‌خواهد؛ اما با این حال مهستی به محبت و دوستی با او تمایل ندارد.
هوش مصنوعی: سلطان سنجر از خواب بیدار شد و مهستی را خواست، اما او را ندید و به جای او به یاد لب یاقوتی‌اش افتاد.
هوش مصنوعی: مهستی دبیر در نیمه شب، با کینه و خشم، تیغ هندی‌اش را بر سر افراشته است و در حال آماده‌باش برای نبرد است.
هوش مصنوعی: سلطان سنجر وارد خیمه شد و نگاهی به داخل انداخت و دید که مهستی، نوجوانی زیبا، در آنجا حضور دارد.
هوش مصنوعی: مهستی، دبیر در دربار، ساقی را می‌بیند که در کنار او نشسته است و دل او به خاطر آن چهره زیبا به شدت متاثر و گرفتار شده است.
هوش مصنوعی: بزاری (بزاری یعنی شخصی که در باغ و بستان زندگی می‌کند و به گل و گیاه می‌پردازد) در حال نواختن ساز است و از عشق خود می‌گوید و با خود آواز خوشی می‌خواند.
هوش مصنوعی: من تو را در کنار کشتزارها در آغوش می‌گیرم، حتی اگر امشب دو نفر هم در اطراف ما باشند و مانعی برای ما ایجاد کنند.
هوش مصنوعی: سلطان سنجر از وضعیت مهستی دبیر باخبر شد و این بیت را از او به خاطر سپرد.
هوش مصنوعی: بدل (دبیر) می‌گوید اگر امشب من تند بیفتم، با تیغ هندی به این خیمه می‌روم.
هوش مصنوعی: زهره (خدای عشق و زیبایی) از این دو نفر دیگر جایی نداشت که بنشیند، چون هر دو با حالتی بی‌تاب و آشفته در خون خود غوطه‌ور بودند و پایدار نمانده بودند.
هوش مصنوعی: زهره، که به دلیل شرایط پیش آمده نگران و آشفته شده بود، به‌سرعت به سمت خیمه‌اش بازگشت و تصمیم عوض کرد.
هوش مصنوعی: روز بزرگی که شاه برپا کرد، جشنی برگزار کرد که باعث روشنایی و شادی در عالم شد.
هوش مصنوعی: مهستی، نوازندهٔ چنگ، در حضور سلطان نواخت و melodious (زیبا و دل‌نواز) آهنگی بلند و دلکش را اجرا کرد.
هوش مصنوعی: ساقی نیز ایستاده بود و جامی در دست داشت و نگاهی به زمین دوخته بود.
هوش مصنوعی: سلطان سنجر در شب، شعری را به خاطر سپرده بود و از آن شاعر (مهستی دبیر) خواسته بود که او را فراموش نکند و از او به خوبی یاد کند.
هوش مصنوعی: مهستی دبیر که به شنیدن آن بیت از شاه مشغول شده بود، به قدری تحت تأثیر قرار گرفت که از کنارش افتاد و بدون کنترل به سمت راه رفت.
هوش مصنوعی: وقتی که مهستی با شنیدن این شعر از شاه دچار احساس و هیجان شد، بدنش به شدت لرزید و از هوش رفت، در حالی که عقلش در این وضعیت باقی ماند و در دام شگفتی و حیرت گرفتار شد.
هوش مصنوعی: سلطان سنجر بر بالین او نشسته و بر او گلاب ریخت. در اینجا، گلاب نشانهٔ احترام و محبت است و به نوعی نشان‌دهندهٔ توجه سلطان به حال آن شخص (مهستی دبیر) است.
هوش مصنوعی: زن باهوش دوباره به سراغ او (مهستی دبیر) آمد، مثل بار اول که به خاطر ترس از سلطان سنجر چنین کرد.
هوش مصنوعی: وقتی زن باهوش به نزد سلطان سنجر آمد، به خاطر ترسش از او به خود بازگشت و از عقل و هوش خود فاصله گرفت.
هوش مصنوعی: سلطان سنجر به مهستی دبیر می‌گوید اگر از من می‌ترسی، برای جان خودت نگران نباش، زیرا باید از دشمنان خودت بترسی.
هوش مصنوعی: زن مهستی دبیر می‌گوید که من از تو نمی‌ترسم، اما شب را برای یادگیری درسم سپری کردم.
هوش مصنوعی: من تمام شب درس خود را تکرار کردم و گاهی به آن اعتراف می‌کردم و گاهی انکار می‌کردم.
هوش مصنوعی: از آنجا که احساس می‌کنم نشانه‌هایی از من وجود دارد، به نظر می‌رسد که جهانی بر من تنگ می‌شود.
هوش مصنوعی: بدان که یک شب در آن وضعیت و شرایط، چیزی در من نهفته بود که تو از آن آگاه بودی.
هوش مصنوعی: اگر تو مرا بگیری یا دور کنی، دل تو نمی‌خواهد که دوباره مرا بخوانی یا به یاد من بیفتی.
هوش مصنوعی: اگر مرا بکشی، به خاطر این که در وجود سالمی به سر می‌برم، از دست هستی نجات پیدا می‌کنم.
هوش مصنوعی: من از آنچه در دنیا بر من می‌گذرد، نگرانم، اما ترس من بیشتر از این است که سلطانی که روزی‌دهندهٔ تمام موجودات است، ممکن است من را به حال خود رها کند.
هوش مصنوعی: خداوند همواره و هر لحظه با من است و از حال و کار من آگاه است، پس به من بنگر که چگونه زندگی می‌کنم و در چه مشغولیاتی غرق هستم.
هوش مصنوعی: زمانی که خداوند رازهای پنهانی را که به مدت صد سال در دل داشتم، برای من آشکار سازد، در آن لحظه چه بگویم و چگونه با آن برخورد کنم؟
هوش مصنوعی: چون حق همواره تو را در شب و روز می‌بیند، باید مانند شمع باشی که با وجود سوختن، لبخند بر چهره دارد و خوشحال است.
هوش مصنوعی: اگر لحظه‌ای بدون شکرگزاری بخواهی از دل خود برآوری، نفس به یاد غفلت مکن.
هوش مصنوعی: اگر در شکرگزاری و قدردانی از نعمت‌های خداوند بکوشی، هر چه بخواهی را به‌راحتی به دست خواهی آورد و از بخشش‌های او استفاده خواهی کرد.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.