مربّی باید ای جان اندر این راه
که او باشد ز سر کار آگاه
تن اندر راه دین باید در آورد
چهارت اربعین باید سر آورد
ترا در اربعینت پیر باید
که هر خواب ترا تعبیر باید
طبیب معنی آمد پیر این کار
بدین دعوی مکن انکار زنهار
طبیب حاذقت باید براندیش
تو معلولی هزاران علتی پیش
اگر بی پیر باشد اربعینت
بود شیطان در او یار و معینت
تو ربانی ز شیطانی ندانی
درین معنی فرو مانی بمانی
هوائی را خدائی خوانی آنگاه
فرو بندند بر تو یکسر آن راه
اگر باهستی و همدست کردی
به زیر پای شیطان پست گردی
بمانی در خیالات هوائی
بعمر اندر نیابی زو روائی
علاجت بعد ازاین دیگر نشاید
که غول مستیت از ره رباید
مجو از پیر خود زنهار دوری
تو میکن دایماً با او صبوری
بمعنی حاضر درگاه او باش
مدام اندر پناه جاه او باش
بصورت گر شوی از پیر خود دور
بمعنی زو مشو یک لحظه مهجور
بمعنی چون شوی همراه و حاضر
بود پیوسته پیرت در تو ناظر
چو غایب صورتی حاضر صفت باش
که تا بیرون شوی از صف اوباش
بمعنی چونکه غایب گشتی ای یار
برون رفتی یقین از جمع احرار
بصورت حاضر وغایب بمعنی
همه زرق است و تلبیس است و دعوی
بزرق و حیلت ودعوی و تلبیس
نگردد از تو راضی جز که ابلیس
بمعنی حاضر وغایب بصورت
اگر وقتی تو کردی از ضرورت
ندارد غیبت صورت زیانی
چو معنی نیست غایب یک زمانی
نمی‌گویم که صورت معتبر نیست
که کار صورت ای جان مختصر نیست
ولی چون تابع معنی است ای یار
بکسب معنی خود می‌کند کار
نباشد این چنین کار همه کس
خبرداران معنی را بود بس
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این شعر، عطار بر اهمیت وجود مربی و پیر در مسیر سلوک و ریاضت تأکید می‌کند. او معتقد است که برای رسیدن به حقیقت و معنویت، نیاز است که فرد در اربعین‌های چهارگانه با guidance و راهنمایی صورت گیرد. عطار هشدار می‌دهد که دوری از پیر و مربی، موجب فریب و تسلط شیطان بر فرد می‌شود. او تشویق می‌کند که فرد باید در حضور مربی، همواره در جستجوی معنای حقیقی باشد و از غفلت نسبت به جاذبه‌های ظاهری دوری کند. در نهایت، معنویت را برتر از ظاهر می‌داند و تأکید می‌کند که حقیقت در ارتباط با معانی است و غیبت از معانی، باعث انحراف از مسیر می‌شود.
هوش مصنوعی: مربی در این مسیر، باید بداند که آگاهی از کار و هدف در این راه ضروری است.
هوش مصنوعی: برای رسیدن به دین و مقصد معنوی، انسان باید در چهار مرحلهٔ اصلی تلاش کند و به آنها پایبند باشد.
هوش مصنوعی: در دورهٔ چهارده روزه‌ای که باید به ریاضت و تمرین پرداخته شود، لازم است که معلم یا راهنمایی (پیر) داشته باشی تا خواب‌ها و رؤیاهای تو را تفسیر کند.
هوش مصنوعی: طبیب (پیر) که به معنای راهنمای معنوی یا استاد است، در اینجا می‌گوید که در این مسیر عرفانی نباید به این ادعاها (مانند ادعای شفا یا قدرت) بی‌اعتنا باشی و باید با احتیاط رفتار کنی.
هوش مصنوعی: طبیب باهوش و کاردان باید به این فکر کند که تو معلول هزاران علت هستی، نه تنها یک مشکل ساده.
هوش مصنوعی: اگر بدون راهنما (پیر) به چهار بخش (اربعین) خود بپردازی، شیطان در تو کمک‌کار و همیار خواهد بود.
هوش مصنوعی: تو از سوی خداوند هستی و از شیطان بی‌خبری، اما در این موضوع که باید به آن توجه کنی، غفلت می‌کنی و در همین حالت باقی می‌مانی.
هوش مصنوعی: اگر تو هوای نفس خود را خدایی و الهی بدانى، در این صورت تمام راه‌های معنوی و سیر و سلوک بر تو بسته خواهد شد.
هوش مصنوعی: اگر با خودت و شیطان همکاری کنی، به پستی و ذلیلی زیر پای او خواهی افتاد.
هوش مصنوعی: اگر در خیال و خیالات باطل بمانی، هیچ وقت به حقیقت و واقعیت نخواهی رسید و عمرت به بطالت خواهد گذشت.
هوش مصنوعی: در این بیت، عطار به شخص می‌گوید که پس از این، هیچ درمانی برای تو وجود ندارد و غول مست تو (که نماد ناپایداری و هوی و هوس است) نمی‌گذارد که به راه درست برگردی.
هوش مصنوعی: از مرشد خود دور نشو و مراقب باش که همیشه با او صبور و خویشتندار باشی.
هوش مصنوعی: همیشه در پیشگاه او باش و تحت حمایت و سایهٔ مقام او زندگی کن.
هوش مصنوعی: اگر از پیر خود فاصله بگیری، به این معنی است که نباید حتی برای یک لحظه هم او را ترک کنی و از آنچه او آموزش می‌دهد دور شوی.
هوش مصنوعی: وقتی که همراه و در کنار پیر خود باشی، او دائماً بر تو نظارت دارد و تو را زیر نظر می‌گیرد.
هوش مصنوعی: هرگاه غایب هستی، باید به‌گونه‌ای باشی که همواره در ذهن و دل دیگران حاضر باشی، تا وقتی که از جمع خوبان و افراد ارزشمند خارج می‌شوی، به خوبی و مصداق در یاد و خاطر آنها باقی بمانی.
هوش مصنوعی: ای یار، وقتی که از جمع آزادگان دور شدی و غایب شده‌ای، به معنای واقعی از آن جمع خارج گشته‌ای.
هوش مصنوعی: حضور و غیبت تو به یک معنا، نیرنگ و فریب است و فقط ادعایی بیش نیست.
هوش مصنوعی: تنها ابلیس (شیطان) از تو راضی نخواهد بود، اگر به زرق و فریب و تظاهر و تلبیس (نقاب گذاشتن حقیقت) مشغول باشی.
هوش مصنوعی: حضور و غیاب به معنای واقعی آن نیست؛ هرگاه تو از روی ضرورت کارهای لازم را انجام دهی، مفهوم حضور و غیاب معنایی ندارد.
هوش مصنوعی: غیبت ظاهر (صورت) هیچ ضرری ندارد، زیرا وقتی معنی وجود ندارد، هیچ چیز غایب نمی‌شود.
هوش مصنوعی: من نمی‌گویم که شکل ظاهری اهمیت ندارد، زیرا عمل و رفتار ظاهری هم برای جان و روح انسان مهم است و بی‌معنا نیست.
هوش مصنوعی: ای یار، چون عمل انسان باید پیرو معنای درونی‌اش باشد، پس برای درک بهتر باید به کسب آن معنی بپردازد.
هوش مصنوعی: هر کسی نمی‌تواند به دقت از معانی و مفاهیم آگاه باشد؛ تنها کسانی که با این معانی آشنا هستند و خبر دارند، می‌توانند درک درستی از آنها داشته باشند.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.