گنجور

 
عطار نیشابوری
 

شنودم من که فردوسی طوسی

که کرد او درحکایت بی فسوسی

به بیست و پنج سال از نو ک خامه

بسر می‌برد نقش شاهنامه

بآخر چون شد آن عمرش بآخر

ابوالقاسم که بد شیخ اکابر

اگرچه بود پیری پر نیاز او

نکرد از راه دین بروی نماز او

چنین گفت او که فردوسی بسی گفت

همه در مدح گبری ناکسی گفت

بمدح گبر کان عمری بسر برد

چو وقت رفتن آمد بی خبر مرد

مرادر کار او برگ ریا نیست

نمازم بر چنین شاعر روا نیست

چو فردوسی مسکین را ببردند

بزیر خاک تاریکش سپردند

در آن شب شیخ او را دید خواب

که پیش شیخ آمد دیده پر آب

ز مرد رنگ تاجی سبز بر سر

لباسی سبزتر از سبزه در بر

بپیش شیخ بنشست و چنین گفت

که ای جان تو با نور یقین جفت

نکردی آن نماز از بی نیازی

که می ننگ آمدت زین نانمازی

خدای تو جهانی پر فرشته

همه از فیض روحانی سرشته

فرستاد اینت لطف کار سازی

که تا کردند بر خاکم نمازی

خطم دادند بر فردوس اعلی

که فردوسی بفردوس است اولی

خطاب آمد که ای فردوسی پیر

اگر راندت ز پیش آن طوسی پیر

پذیرفتم منت تا خوش بخفتی

بدان یک بیت توحیدم که گفتی

مشو نومید از فضل الهی

مده بر فضل ما بخل گواهی

یقین می‌دان چوهستی مرداسرار

که عاصی اندکست و فضل بسیار

گر آمرزم بیک ره خلق را پاک

نیامرزیده باشم جز کفی درخاک

خداوندا تو می‌دانی که عطار

همه توحید تو گوید در اشعار

ز نور تو شعاعی می‌نماید

چو فردوسی فقاعی می‌گشاید

چو فردوسی ببخشش رایگان تو

بفضل خود بفردوسش رسان تو

بفردوسی که علیینش خوانند

مقام صدق و قصر دینش خوانند

mouse با دو بار کلیک روی واژه‌ها یا انتخاب متن و کلیک روی آنها می‌توانید آنها را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.

format_list_numbered_rtl حذف شماره‌ها | وزن: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) | منبع اولیه: کتابخانه تصوف | linkرونوشت نشانی | content_copyرونوشت متن | share

این شعر را چه کسی در کدام آهنگ خوانده است؟

music_note معرفی آهنگهایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است ...

photo_camera پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی، support راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور

حاشیه‌ها

تا به حال ۳ حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 شما حاشیه بگذارید ...

گلی اشرف مدرس در ‫۸ سال قبل، سه شنبه ۱۶ مهر ۱۳۹۲، ساعت ۱۹:۰۰ نوشته:

با درود فراوان به روان پاک فردوسی و عطار که به گمانم در این بیت ها به روشنی تکلیف دین و مذهب فردوسی را مشخص کرده است. دین و مذهبی که شوربختانه به جای این که عامل پیوند مردم و ملت ها باشد و به همگان آرامش بدهد، دست آویزی برای آفرینش جنگ ها و تنش های گوناگون شده است و به گونه ای شگفت انگیز آرامش را از مردمان ربوده است. خوب است همه ی کسانی که مذهب فردوسی را دست مایه ی درگیری هایشان کرده اند،بدانند که فردوسی یگانه پرست بوده است و بس. چنان که در این بیت ها آمده است.

به پیش شیخ بنشست و چنین گفت
که ای جان تو با نور یقین جفت
نکردی آن نماز از بی نیازی
که می ننگ آمدت زین نانمازی
نماز خواندن برجسته ترین ویژگی یک مسلمان است و در بیت بالا منظور از «نانماز» فردوسی است. این بیت های عطار را نیز یک بار دیگر بخوانیم.

خطاب آمد که ای فردوسی پیر
اگر راندت ز پیش آن طوسی پیر
پذیرفتم منت تا خوش بخفتی
بدان یک بیت توحیدم که گفتی
چنان که می بینیم او تنها برای ستودن خدا به یگانگی پذیرفته ی درگاه خداوند شده است نه برای دین یا مذهبی خاص.

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 

Hamishe bidar در ‫۶ سال قبل، پنج شنبه ۲ مهر ۱۳۹۴، ساعت ۱۱:۴۴ نوشته:

در آن شب شیخ او را دید خواب
که پیش شیخ آمد دیده پر آب
من فکر میکنم این بیت این طوری درست است:
در آن شب شیخ او را دید در خواب
که پیش شیخ آمد دیده پر آب

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 

توانای دانا در ‫۳ سال و ۵ ماه قبل، شنبه ۲۵ فروردین ۱۳۹۷، ساعت ۱۲:۲۲ نوشته:

در تذکره الشعرا سمرقندی اشاره می کند شیخ ابوالقاسم گرگانی بر پیکر فردوسی بزرگ نماز نخواند و گفت او کافر است و چون به خواب رفت در خواب شیخ, فردوسی را بدید پس گفت ای مرد تو کافر بودی چگونه در بهشت عیش کنی بگفت من شیعه بودمی و ستایش علی را زیاد کردمی پس بگفت خداوند عزوجل مرا به خاطر ان بیت که در توحید خدای گفتم مرا به بهشت برد
جهان را بلندی و پستی تویی. ندانم چه ای هرچه هستی تویی

replyپاسخگویی به این حاشیه flagگزارش حاشیهٔ نامناسب linkرونوشت نشانی حاشیه

 

برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور ثبت نام کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.