چنین گفتهست آن دریای پر نور
که خاک او به خرقانست مستور
که در عالم فقیر آنست کامل
که اندر فقر خود باشد سیه دل
بگویم با تو این معنی مکن جنگ
که تا نبود پس از رنگ سیه رنگ
سواد وجه فقر آید بدارین
نسنجد ذرهای در فقر کونین
چه میگویم که یک تن چون پیمبر
نیابد فقر کلی رنج کم بر
مرا کار تو میآید به بازی
که با اسپان تازی لاشه بازی
مزن دم چون نبی درخورد این راز
تن اندر کار ده با وقت میساز
به گرد پردهٔ اسرار کم گرد
که نبود مرد این اسرار هر مرد
نیابی در دریای معانی
وگر یابی هم آنجا غرقه مانی
کسی کاو کنه این اسرار جوید
کلید گنج در بازار جوید
چو پی گم کردهاند از راه اسرار
چگونه پی بری ای مرد هشیار
کسی کاین راز پی برد از نهانی
هم او گم کرد پی تو تا ندانی
بماندی گوش بر در، چشم بر راه
ببر پی تا بیابی پیر آگاه
اگر خواهی که در را باز یابی
به عجز اقرار ده تا بازیابی
قبای راز بر بالای جان نیست
که جان را از چنین رازی نهان نیست
کسی کاو در این اسرار بشناخت
همان در را بدین دریا درانداخت
درین دریا گهرهای معانی
که میداند بگو تا تو بدانی
به پنجه سال چون شد سوزنی راست
کنون آن سوزن اندر قعر دریاست
بسی سکان درین دریا باستاد
چو آب از سر بشد در قعر افتاد
بسی سودای این تقویم پختیم
هنوز از خامکاری نیم پختیم
بسی گفتیم کز اهل درونیم
هنوز از ابلهی از در برونیم
بسی اندوه گوناگون بخوردیم
بسی بر خاک خفته خون بخوردیم
بسی چون عنکبوتان خانه رفتیم
بسی همچون مگس افسانه گفتیم
به هر پر کان کسی پرد پریدیم
به هر تک کان کسی بدود دویدیم
گهی با رند در میخانه بودیم
گهی رخ در در بتخانه سودیم
گهی زنار ترسایان ببستیم
گهی در دیر ترسایان نشستیم
گهی با کافران در جنگ بودیم
گهی با آتش اندر سنگ بودیم
گهی سجاده بر دوش اوفکندیم
گهی در بحر دل جوش اوفکندیم
گهی اندر چله سی پاره خواندیم
گهی چون وحشیان آواره ماندیم
گهی با کوف در ویرانه بودیم
گهی با صوف در کاشانه بودیم
گهی در خاره دل پر خار کردیم
گهی در دشت جان ایثار کردیم
گهی سر بر سر زانو نهادیم
گهی در های و هوی هو فتادیم
گهی از فخر فوق عرش رفتیم
گهی از عار تحت عرش خفتیم
گهی با باز جان پرواز کردیم
گهی صد در به آهی باز کردیم
گهی بوده گهی نابوده بودیم
گهی کشتیم و گه هیچی درودیم
بسی در پویهٔ این راز گشتیم
کنون بر ناامیدی باز گشتیم
بسی مردی بکردیم و چخیدیم
کنون نادیده بویی ناپدیدیم
بسی این راه را از سر گرفتیم
کنون این نیز بر دیگر گرفتیم
بسی سیلی و ماه و سال خوردیم
قدحها زهر مالامال خوردیم
بسی گفتیم دل آرام نگرفت
بسی رفتیم ره انجام نگرفت
کنون رفت آنک حرف از خویش خواندیم
که ناپروای کار خویش ماندیم



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از شعر، عطار به توصیف دریا و حکمتهای نهفته در آن میپردازد. او اشاره میکند که گنجهای معنوی در دل دریا نهفتهاند و تنها کسانی میتوانند آنها را بیابند که از خود عجز و فروتنی نشان دهند. شاعر با مطرح کردن نمادهای مختلف، مانند رنگها و مسیرها، به تلاش انسانها در جستجوی حقیقت و معنای زندگی اشاره دارد. او به نوسانات انسانی در کشف اسرار و تجارب گوناگون زندگی میداند و میگوید که بسیاری از تلاشها و شکستها، انسان را به درک عمیقتری از خود و جهان میرساند. در نهایت، عطار بیان میکند که با وجود جستجوها و مصائب، هنوز بسیاری از افراد در درک این رازها ناکام ماندهاند.
هوش مصنوعی: دریای پرنور (که میتواند اشاره به علم یا حکمت باشد) گفته است که وجود او (یا حقیقتش) در پوشش خرقان قرار دارد، و این خرقان نماد فقر یا پوششی است که بر روی او است.
هوش مصنوعی: در این بیت گفته شده است که در دنیای فقر، فرد کاملی وجود دارد که در عین حال که فقیر است، درونش را سیاه و غمگین نگهداشته است. این عبارت به نوعی بیانگر عمق تجربههای درونی و چالشهای انسانی در شرایط سخت مالی است.
هوش مصنوعی: بگویم این است که این موضوع را با تو مطرح نمیکنم، چون تا زمانی که رنگ سیاه (که نماد فقر یا مشکلات است) وجود دارد، رنگ دیگری هم نخواهد بود.
هوش مصنوعی: فقر و تنگدستی، بر روی چهرهٔ انسان، تیره و سیاه است و کسی نمیتواند در مقایسه با تمام فقرهای این جهان، حتی یک ذره از آن را بسنجد و ببیند.
هوش مصنوعی: منظور این است که من چه چیزی دربارهٔ فقر میتوانم بگویم، وقتی که انسانی چون پیامبر هم نمیتواند از رنج ناشی از فقر بهطور کلی گریزان باشد.
هوش مصنوعی: من از کار تو بهاندازهای مخصوص و ماهر هستم که انگار در حال بازی کردن با اسبان تازی هستم؛ یعنی کار من به حدی استادانه است که میتوانم به راحتی و با تبحر با آنها بازی کنم.
هوش مصنوعی: به راز تن و مسائل آن پی نبرید، زیرا مانند نبی (پیامبر) در این وضعیت قرار ندارید. باید در کار خود وقت را رعایت کنید و با زمان پیش بروید.
هوش مصنوعی: در اطراف رازهای عمیق و اسرار پنهانی نچرخ، زیرا هیچکس در درک این رازها کامل نیست.
هوش مصنوعی: اگر در دریای معانی به جستجو نروی، نمیتوانی آن را پیدا کنی؛ و اگر هم آنجا را بیابی، خودت در آن غرق خواهی شد.
هوش مصنوعی: کسی که میخواهد عمق این اسرار را کشف کند، باید گنجی را در مکانهای عادی و روزمره جستجو کند.
هوش مصنوعی: اگر آگاهان و هوشمندان از مسیر اسرار گم شوند، تو چگونه میتوانی این معانی عمیق را پیدا کنی؟
هوش مصنوعی: کسی که به راز نهفته پی برده، خود نیز راه را گم کرده و تو نمیتوانی از او راه را دریابی.
هوش مصنوعی: باید در انتظار بمانی و با دقت نسبت به نشانهها و راهها توجه کنی تا بتوانی به دانایی و حکمت پیر آگاه دست پیدا کنی.
هوش مصنوعی: اگر میخواهی در به روی تو باز شود، باید با نادانی و ناتوانی خود اعتراف کنی تا در را به روی تو بگشایند.
هوش مصنوعی: رازهای عمیق در وجود انسان قابل پوشاندن نیستند، زیرا جان او از این رازها آگاهی دارد و نمیتواند بهخوبی آنها را پنهان کند.
هوش مصنوعی: کسی که به اسرار آشنا شد، همان در (درب) را به این دریا (دریای معانی) انداخت و وارد کرد.
هوش مصنوعی: در این دریا، معانی و نکات گرانبهایی وجود دارد که اگر آنها را بدانی، میتوانی به حقیقت پی ببری.
هوش مصنوعی: سالهاست که در تلاش برای پیدا کردن حقیقت و معنای ژرفی هستیم، اما اکنون آن فهم و درک ما به اندازهٔ سوزنی است که در عمق دریا گم شده است.
هوش مصنوعی: بسیاری از لنگرها در این دریا ایستادند، اما زمانی که آب از سطح سر گذشت، آنها در عمق دریا فرو رفتند.
هوش مصنوعی: ما در طول زمان کارهای زیادی در زمینه شناخت و درک حقیقت انجام دادیم، اما هنوز به درک کامل و نهایی نرسیدهایم و در جاهلی و نادانی باقی ماندهایم.
هوش مصنوعی: ما خیلی گفتیم که ما از اهل معنا و درون هستیم، اما هنوز به خاطر نادانیامان از ظاهر و برون خارج نشدهایم.
هوش مصنوعی: ما انواع مختلفی از غم و اندوه را تجربه کردیم و در عین حال، مانند کسانی که در روی زمین خفتهاند، سختیها و مشکلات را با تحمل و صبوری پذیرفتیم.
هوش مصنوعی: ما بهطور مکرر مانند عنکبوتها در خانههایمان پنهان شدیم و مانند مگسها قصهها و افسانهها را تعریف کردیم.
هوش مصنوعی: هر جا که کسی پَر میزد یا فعالیتی انجام میداد، ما هم به دنبالش رفتیم و در هر جا به سرعت و تندروی او، خود را رساندیم.
هوش مصنوعی: گاه با شخصی اهل رندی و طغیان در میخانه بودیم و گاه در جایی که بتها قرار دارند، از محبت و زیبایی معشوق بهره میبردیم.
هوش مصنوعی: گاهی به نشان بندگی، در گردن ترسایان (مسیحیان) زنار (حلقهای مخصوص که به نشانهٔ مومنین به عیسی مسیح به کمر میبندند) بستیم و گاهی در دیر (صومعه) آنها نشستهایم.
هوش مصنوعی: گاهی در حال جنگ با کافران بودیم و گاهی با آتش در حال سوزاندن سنگها بودیم.
هوش مصنوعی: گاهی سجاده را بر دوش خود میانداختیم و گاهی در دریای دل خود به جوش و خروش میافتادیم.
هوش مصنوعی: گاهی به ریاضت و عبادت در گوشهای نشسته و دعا و ذکر میکردیم و گاهی مانند افرادی سرگردان و غریب، بدون هدف و بیتوجه به شرایط زندگی، آواره و بیسرپناه بودیم.
هوش مصنوعی: گاهی در ویرانههای کوفه زندگی میکردیم و گاهی در خانهای با صفا و آرامش.
هوش مصنوعی: گاه دلمان را پر از رنج و اندوه کردیم و گاه جانمان را در دشت زندگی فدای دیگران کردیم.
هوش مصنوعی: برخی اوقات سر به زانو گذاشتیم و در حال اندیشه و تأمل بودیم و گاهی دیگر در شلوغی و هیاهو و بیتابی قرار داشتیم.
هوش مصنوعی: گاهی به حدی از فخر و بزرگی دست یافتیم که انگار از عرش آسمان بالا رفتیم و گاهی به خاطر احساس شرم و حقارت، به پایینترین جایگاه، یعنی زیر عرش، افتادیم.
هوش مصنوعی: گاهی با روح و جان خود به پرواز درآمدیم و احساس خوشحالی و آزادی کردیم، و گاهی با اندوه و غم، درها را به آه و ناله باز کردیم.
هوش مصنوعی: گاهی موجود بودیم و گاهی وجود نداشتیم، گاهی چیزی را میکشتیم و گاهی هیچ هم نداشتیم.
هوش مصنوعی: ما در جستجوی این راز تلاش زیادی کردیم، اما اکنون ناامید شده و به عقب بازگشتهایم.
هوش مصنوعی: ما تلاش و دوندگی زیادی کردیم و از سختیها عبور کردیم، اما اکنون به جایی رسیدیم که هیچ چیزی را نمیبینیم و گم شدهایم.
هوش مصنوعی: ما در طول زندگی تلاش و کوشش زیادی کردیم و اکنون به اینجا رسیدیم که این مسیر را به شیوهای دیگر ادامه میدهیم.
هوش مصنوعی: ما سالها با ناکامی و سختیهای بسیار گذراندیم و خود را در چالشها و مشکلات غرق کردیم، به گونهای که تا زهر زندگی را نوشیدیم و درد و رنج را با دل و جان تحمل کردیم.
هوش مصنوعی: ما خیلی گفتیم که دلمان آرام نمیگیرد، و در عین حال، تلاش کردیم که به نتیجه و مقصدی برسیم، اما هیچ یک از آنها به سرانجام نرسید.
هوش مصنوعی: اکنون آن کسی که در مورد خودش سخن گفت، رفته است و ما در برابر کار خود بدون توجه و بیپروا باقی ماندهایم.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.