ز رب العزه اندر خواست داود
که حکمت چیست کآمد خلق موجود
خطاب آمد که تا این گنج پنهان
که این ماییم بشناسند ایشان
چو از بهر شناسایی گنجی
بگلخن سر فرو آری برنجی
اگر چشم دلت بیننده بودی
ترا بینندگی زیبنده بودی
ز نور چشم سر چیزی نیاید
دلت را نور چشمی میبباید
که عیسی را و خر را چشم سر بود
ولی چشم دل عیسی دگر بود
اگر هرگز دلت را دیده بودی
عجایبهای این ره دیده بودی
اگر چه وصف آن عمری شنیدی
نیاری فهم کردن چون بدیدی
اگر هر دم حضورش را بکوشی
ز واسجد واقترب تشریف پوشی
اگر عهد ازل را آشنایی
از آن حضرت چرا گیری جدایی
به معنی باز جان را آشنا کن
سزای قرب دست پادشا کن
که چون از طبل باز آواز آید
ز شوق آن باز در پرواز آید
چو بی دل گردد و بی جان نشیند
همه بر ساعد سلطان نشیند
ولی تا باز را در سر کلاه است
کجا درخورد دست پادشاه است
چو راه آموزد و بیننده گردد
ز دست پادشاه دل زنده گردد
بداند باز در اعزاز مانده
که زین پیش از چه بود او بازمانده
ولی گر بازت اینجا باز ماند
شه او را پیش خود چون بازخواند
اگر این باز پروردی به اعزاز
به اعزازی بدست شه رسد باز
وگرنه خود جواب تو دهد شاه
زهی حسرت که از شه بینی آنگاه



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: داود از خداوند حکمت و حقیقت آفرینش را درخواست میکند و پاسخ میشنود که این گنج پنهان، خود خداوند است. اگر دل بینندهای داشته باشی، میتوانی حقیقت را درک کنی. نور چشم سر در اینجا نمیتواند آن معرفت را به دست آورد و تنها دل است که میتواند زیباییها و عجایب را ببیند. باید به یاد داشته باشی که نزدیکی به حق و شناخت آن، به قرب او منجر میشود. در نهایت، فقط در دست پادشاه، یعنی خداوند، میتوان به درک و عزت واقعی رسید و در غیر این صورت، حسرت مشاهده چنین مقام بلندی را خواهی داشت.
هوش مصنوعی: داود، پیامبر و پادشاه بنیاسرائیل، از خداوند (رب العزه) دربارهٔ حکمت و معنای وجود انسانها سوال میکند که حکمت چیست که باعث خلق این موجودات شده است.
هوش مصنوعی: خطاب به داود آمده که برای شناختن این گنج پنهان، که خود ما هستیم، باید دیگران را آشنا کنند.
هوش مصنوعی: وقتی که میخواهی گنجی را بشناسی، باید سر خود را در گلخن (محل یا وضعیتی که در آن سختی و عذاب وجود دارد) فرو کنی تا به زحمت برنجی (چیزی گرانبها) دست پیدا کنی.
هوش مصنوعی: اگر قلب تو توانایی دیدن داشت، برای تو لایق بود که چیزی را ببینی.
هوش مصنوعی: چشم ظاهر هیچ نوری به دل نمیدهد و برای دل، باید نوری از چشم باطن (چشم دل) باشد تا روشن شود.
هوش مصنوعی: عیسی، پیامبری بزرگ است که چشمش (چشم سر) او را به دنیا میبیند، اما او با چشم دل خود هم دیدگاهی متفاوت دارد. خر نیز به علت محدودیتهایش فقط به آنچه در نزدیکیاش است مینگرد، اما عیسی فراتر از ظواهر را میبیند. در اینجا تفاوت بین بینش ظاهری و باطنی را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: اگر دلت به درستی نگاه کرده بود، شگفتیها و زیباییهای این مسیر را میدیدی.
هوش مصنوعی: هرچند که دربارهٔ آن مقام و ویژگیها مدام شنیدهای، اما وقتی آن را خودت ببینی، قادر به درک و فهم آن نخواهی بود.
هوش مصنوعی: اگر هر لحظه تلاش کنی که او را نزد خود حاضر کنی، به واسطهٔ آیهی «و سجد و اقترب» به مقام و منزلت او خواهی رسید.
هوش مصنوعی: اگر از ابتدا و در زمان Creation (آفرینش)، آشنایی و دوستی با آن حضرت را به خاطر داشته باشی، پس چگونه میتوانی انتظار جدایی و دوری را داشته باشی؟
هوش مصنوعی: جان را به همان معنای «روح» و «حیات» آشنا کن، زیرا پادشاه، در اینجا به معنای خداوند است و نزدیک شدن به او جز با آگاهی و شناخت ممکن نیست.
هوش مصنوعی: هرگاه صدای طبل باز به گوش برسد، به شدت از شوق به پرواز درمیآید.
هوش مصنوعی: وقتی که عقاب بیدل و بیجان شود، همه بر دستان و بازوهای سلطان مینشیند.
هوش مصنوعی: ولی تا سزای درک مقام (رئیس) در سر کلاه (یعنی مقام خود) وجود دارد، جایی نیست که در توان دست پادشاه (سلطان) باشد که به آن برسد.
هوش مصنوعی: زمانی که باز (پرندهای که به شکار میرود) راه پرواز را یاد میگیرد و به بینایی و درک میرسد، دلش از نعمت پادشاه (مربوط به حاکم و سرور) زنده و شاداب میشود.
هوش مصنوعی: او از این موضوع آگاه است که در مقام و ارجمندی (اعزاز) باقی مانده، زیرا میداند که قبلاً به چه دلیلی در این موقعیت قرار داشته است.
هوش مصنوعی: اما اگر این پرنده (باز) در اینجا بماند، آن پادشاه (شه) او را پیش خود چگونه میخواند.
هوش مصنوعی: اگر این پرنده (باز) را با احترام و محبت تربیت کنی، به مقام و ارزش بالایی در نظر شاه میرسد.
هوش مصنوعی: اگر این پرنده به مقام و مرتبهای از شاه برسد، در غیر این صورت خود شاه به تو پاسخی خواهد داد که حسرتآور است که در آن زمان تو رفتار او را مشاهده خواهی کرد.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.