وز آن سو نریمان چو یک مه ببود
به درگاه شه رفت شبگیر زود
کمر بسته راه و بر سر کلاه
ز بهر شدن خواست فرمان شاه
دگر گفت کز چین چو برخاستم
بر شهریار آمدن خواستم
مرا عم من پهلوان داد پند
که چون باز خانه رسی بی گزند
یکی جفت شایسته کن در خورت
بپیوند ازو در جهان گوهرت
که خواهد نژادی بزرگ از تو خاست
که گیتی بدارد به شمشیر راست
درختی ز تخم تو سر برکشد
که بر آسمان شاخ او می کشد
همه پهلوانانش باشند یار
دلیران رزم و بزرگان بار
کنون شهریار آشکار و نهفت
شناسد که نگزیرد از روی جفت
به گیتی خداوند از آن شد پدید
که هر چیز را پاک جفت آفرید
جهان از دو حرف آمدست از نخست
سخن کم زد و حرف ناید درست
خطی ناورد خامه ای بی دو سر
چو مرغی نگیرد هوا بی دو پر
یگانه گهر گرچه زیبا بود
نکوتر چو جفتیش همتا بود
بزرگیست در بلخ بامی سرست
مرا نیز در تخمه هم گوهرست
جز از دخت او نیست زیبای من
بدو شاه روشن کند رای من
مگر بنده ای زو دهد کردگار
که اندر رکیب شه آید به کار
نوندی هم آن گاه شه برنشاند
به سوی شه بلخ و او را بخواند
بسی مژده داد از بلند اخترش
سخن راند باز آن گه از دخترش
مر او را ز بهر نریمان بخواست
همه دست پیمان او کرد راست
ز گنجش بسی هدیه بخشید و چیز
همه بلخ بامی بدو داد نیز
فرستادش آن گه سوی بلخ باز
که رو کار دختر بجوی و بساز
سوی سیستان شد نریمان گرد
بر او شه بسی هدیه ها برشمرد
که شادان شو و جفت خود را ببین
سوی سیستان آر و آنجا نشین
که آن شه که بر شهر کابل سرست
ز خویشان ضحاک بدگوهرست
به دل دشمنی جوی و بدخواه ماست
کز اهریمنی تخمه اژدهاست
بدان مرز هر سو نگهدار باش
از آن دشمن بد تو بیدار باش
نریمان به دامادواری چو باد
سوی سیستان رفت پیروز و شاد
به آوردن جفت کس رفت زود
فرستاد چیزی که شایسته بود
شه بلخ چندان برافشاند گنج
که ماند از کشیدن جهانی به رنج
چه از فرش و آلت چه از سیم و زر
چه از در و دیبا و سنگ و گهر
عماری بیاراست با مهد شست
کنیزک دو صد جام و مجمر به دست
به جام اندرون در از اندازه بیش
به مجمر همه عود سوزان ز پیش
دگر چارصد ریدگ دلنواز
چهل خادم ترک شمع طراز
جهان پر ز خوبان چون ماه کرد
چنین هدیه با دخت همراه کرد
زمین از گرانی ببد سرگرای
که بیچاره گشت از پی چار پای
ز بلخ آنچنان بار دربار بود
که تا سیستان ره چو دیوار بود
نریمان پذیره شد آراسته
جهان گشته سور سران خاسته
ببارید تند ابر شادی ز بر
دل شادمان از برآمد به در
در آیین دیبا زده کوی و بام
فروزان به هر سو تلی عود خام
چنان درفشان بود و عنبرفشان
که درویش زر بد به دامن کشان
همه راه آذین و گنبد زده
به هر گنبدی گل فشانان رده
به پرواز مرغان برانگیخته
ز هر یک دگر شعری آویخته
ز دیبا در و دشت طاووس رنگ
دم نای هر جای و آوای چنگ
بزرگان همه راه با کوس و بوق
فشانان به طشت آب مشک و خلوق
نظاره دد از کوه مرغ از هوا
گه این لهو سازنده گه آن نوا
هم از راه در شاه با ماه خویش
در ایوان نشستند بر گاه خویش
ز مشک و گهر تاج بد شاه را
ز یاقوت و در افسری ماه را
به هم هفته ای شاد بگذاشتند
بر از کام و آرام برداشتند
سرشک خرد چون از ابر هنر
صدف یافت آن در شد مایه ور
گرانمایه مهر جهان کردگار
گرفت از نگین خدایی نگار
تن ماه چهره گرانی گرفت
روان زاد سروش نوانی گرفت
گلش هر زمان گشت بی رنگ تر
همان بار درش گران سنگ تر
چو بد گاه زادنش بیمار گشت
بر او انده بار بسیار گشت
چنان سخت شد کار زادن بر اوی
کزاو زندگی خواست برتافت روی
به مشکوی مشکین بتان سرای
همه سر پر از خاک و زاری فزای
پزشکی بد از فیلسوفان هند
که گرشاسب آورده بودش ز سند
بیاراست هر دارو از بیش و کم
بدو داد با تخم کتان به هم
همان گه شد آسان بر آن ماه رنج
پدید آمدش در گویا ز گنج
جدا گشت تیغ شهی از نیام
برون شد خور از میغ تاریک فام
چراغی بد از خود ز خوبی و فر
برافروخت از خود چراغی دگر



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: در این بخش از "گرشاسپنامه"، نریمان به درگاه شاه میرود تا درخواست ازدواج کند. او از عم خود پند میگیرد که باید همسری شایسته انتخاب کند تا نسلی بزرگ و نیرومند به وجود آورد. شاه بلخ از دختر خود برای نریمان خواستگاری میکند و هدایا و ثروت بسیاری به عنوان مهریه ارسال میکند. نریمان با شادی به سیستان برمیگردد و به استقبال جفت خود میرود، در این مراسم، جشن و سرور فراوانی برپا میشود. اما در زمان زایمان همسر نریمان مشکلاتی برای او پیش میآید و پزشکانی از هند برای کمک به او دعوت میشوند. در نهایت، نوزادی به دنیا میآید که نوید خیر و برکت دارد.
هوش مصنوعی: از آن طرف، نریمان پس از یک ماه ماندن، سحرگاه زود به درگاه شاه (فریدون) رفت.
هوش مصنوعی: کمر سفر بسته و کلاه بر سر، از شاه اجازهٔ رفتن خواست.
هوش مصنوعی: سپس گفت: هنگامی که از چین راه افتادم، خواستم به حضور شهریار بیایم.
هوش مصنوعی: عمویم، پهلوان (گرشاسپ)، مرا اندرز داد که وقتی سالم به خانه بازگشتی،
هوش مصنوعی: همسری شایسته و درخور خود برگزین و نسل و گوهرت را از او در جهان ادامه بده.
هوش مصنوعی: زیرا از تو نسلی بزرگ پدید خواهد آمد که جهان را با شمشیر به راستی و درستی نگه میدارد.
هوش مصنوعی: از نژاد تو درختی سر برمیآورد که شاخههایش تا آسمان کشیده میشود.
هوش مصنوعی: همهٔ پهلوانان یار آن نسل خواهند بود؛ هم دلیران میدان جنگ و هم بزرگان دربار.
هوش مصنوعی: اکنون شهریار در آشکار و نهان میداند که از داشتن همسر گریزی نیست.
هوش مصنوعی: یگانگی خداوند در جهان از آنجا آشکار شد که او هر چیزی را جفت آفرید.
هوش مصنوعی: جهان در آغاز از دو حرف (فرمان «کن») پدید آمد؛ سخن با کمتر از این ساخته نمیشود و یک حرف بهتنهایی سخن درستی نمیسازد.
هوش مصنوعی: قلم بی دو سر (دو شاخهٔ نوک) خطی نمینویسد، همچنان که پرنده بی دو بال در هوا پرواز نمیکند.
هوش مصنوعی: گوهر تک هرچند زیبا باشد، وقتی جفتی همتای خود داشته باشد زیباتر است.
هوش مصنوعی: بزرگی هست که فرمانروای بلخ بامی است و از نظر نژاد نیز با من همگوهر است.
هوش مصنوعی: جز دختر او کسی درخور من نیست؛ شاه با این کار خواستهٔ مرا روا کند.
هوش مصنوعی: شاید خداوند از او فرزندی به من بدهد که در رکاب شاه به کار آید و خدمت کند.
هوش مصنوعی: شاه همان وقت پیکی تندرو بر اسب نشاند و به سوی شاه بلخ فرستاد و او را فراخواند.
هوش مصنوعی: شاه او را از بخت بلندش بسیار مژده داد و سپس سخن از دخترش به میان آورد.
هوش مصنوعی: دختر او را برای نریمان خواستگاری کرد و پیمان را با دست دادن استوار ساخت.
هوش مصنوعی: از گنج خود هدیهها و مال فراوان به او بخشید و فرمانروایی همهٔ بلخ بامی را نیز به او سپرد.
هوش مصنوعی: آنگاه او را به بلخ بازفرستاد و گفت برو و کار دختر را فراهم و آماده کن.
هوش مصنوعی: نریمان دلاور به سوی سیستان رفت و شاه هدیههای بسیار به او داد.
هوش مصنوعی: شاه به او گفت: شاد باش و همسرت را ببین، او را به سیستان بیاور و آنجا بمان.
هوش مصنوعی: زیرا شاهی که فرمانروای شهر کابل است از خویشاوندان ضحاک بدنژاد است.
هوش مصنوعی: او در دل دشمنی میجوید و بدخواه ماست، چون از نژاد اهریمنی اژدها (ضحاک) است.
هوش مصنوعی: در آن سرزمین از همه سو نگهبان باش و نسبت به آن دشمن بد هوشیار بمان.
هوش مصنوعی: نریمان برای دامادی، چون باد، پیروز و شادمان به سوی سیستان رفت.
هوش مصنوعی: زود کسی را برای آوردن همسرش فرستاد و هدایای شایسته نیز روانه کرد.
هوش مصنوعی: شاه بلخ چنان گنجی (بهعنوان جهیزیه) بخشید که جماعتی بسیار از حمل آن به رنج افتادند.
هوش مصنوعی: از فرش و وسایل گرفته تا نقره و طلا، و از مروارید و دیبا تا سنگهای گرانبها و گوهر.
هوش مصنوعی: شاه بلخ عماریای همراه با شصت کجاوه آراست و دویست کنیز را که جام و آتشدان عودسوز در دست داشتند همراه کرد.
هوش مصنوعی: درون جامها مروارید بیاندازه بود و در آتشدانها عود میسوخت که پیشاپیش کاروان میرفت.
هوش مصنوعی: همچنین چهارصد غلامبچهٔ دلربا و چهل خدمتکار ترک که شمع در دست داشتند همراه کرد.
هوش مصنوعی: جهان را از زیبارویان ماهمانند پر کرد و چنین هدیهای را همراه دخترش فرستاد.
هوش مصنوعی: زمین از سنگینی بار گویی سرنگون میشد و چارپایان زیر بار درمانده شدند.
هوش مصنوعی: از بلخ چنان بار بر روی بار انباشته بود که راه تا سیستان مانند دیواری پیوسته از بار شده بود.
هوش مصنوعی: نریمان آراسته به پیشواز رفت و جهان از جشن و شادی بزرگان به جوش آمده بود.
هوش مصنوعی: گویی ابر شادی از بالا تند میبارید و دلهای شاد از شادمانی لبریز شده بود.
هوش مصنوعی: کوچهها و بامها را با دیبا آذین بسته بودند و در هر سو تلی از عود خام میسوخت.
هوش مصنوعی: چنان مروارید و عنبر نثار میکردند که درویشان زر را در دامن خود میکشیدند و میبردند.
هوش مصنوعی: سراسر راه آذینبندی شده و طاق و گنبد برپا کرده بودند و زیر هر گنبد صفی از گلافشانان ایستاده بود.
هوش مصنوعی: پرندگانی را به پرواز درآورده بودند که از هر یک پارچهای یا نوشتهای آویخته بود.
هوش مصنوعی: دشت و صحرا از دیبا به رنگ طاووس درآمده بود و همه جا بانگ نای و آواز چنگ بلند بود.
هوش مصنوعی: بزرگان در سراسر راه با کوس و بوق میآمدند و از تشتها گلاب آمیخته با مشک و خلوق میافشاندند.
هوش مصنوعی: جانوران از کوه و پرندگان از آسمان تماشا میکردند؛ گاه این یکی ساز میزد و گاه آن یکی آواز میخواند.
هوش مصنوعی: نریمان همراه همسر ماهرویش یکسره از راه به کاخ رفتند و بر تخت خود نشستند.
هوش مصنوعی: بر سر نریمان تاجی از مشک و گوهر بود و بر سر عروس افسری از یاقوت و مروارید.
هوش مصنوعی: یک هفته را با هم به شادی گذراندند و از کام و آسایش بهره بردند.
هوش مصنوعی: چون صدف، قطرهٔ خرد را از ابر هنر دریافت، آن مروارید در آن پرورده شد؛ یعنی عروس باردار شد.
هوش مصنوعی: مُهر گرانبهای آفریدگار جهان از نگین خدایی نقش گرفت؛ یعنی کودک به خواست خداوند در زهدان صورت یافت.
هوش مصنوعی: تن آن ماهرو سنگین شد و جانِ فرشتهزادِ درون او رو به پرورش و بالیدن نهاد.
هوش مصنوعی: رنگ چهرهٔ گلگونش هر لحظه پریدهتر میشد و بار مرواریدش، یعنی جنین، سنگینتر.
هوش مصنوعی: چون هنگام زادن او رسید بیمار شد و اندوه فراوان بر او چیره گشت.
هوش مصنوعی: زایمان چنان بر او سخت شد که نزدیک بود زندگی از او روی برگرداند و بمیرد.
هوش مصنوعی: در حرمسرا همهٔ زنان زیباروی خاک بر سر میریختند و زاری میکردند.
هوش مصنوعی: پزشکی از دانایان هند بود که گرشاسب او را از سند آورده بود.
هوش مصنوعی: آن پزشک داروهای گوناگون فراهم کرد و همراه با تخم کتان به زن داد.
هوش مصنوعی: در همان دم رنج آن ماهرو آسان شد و فرزند، چون مرواریدی گویا، از گنج تن او پدید آمد.
هوش مصنوعی: گویی شمشیر شاهی از غلاف بیرون آمد و خورشید از ابر تیره سر برآورد؛ یعنی نوزاد به دنیا آمد.
هوش مصنوعی: مادر خود چراغی از زیبایی و شکوه بود و از خود چراغی دیگر، یعنی فرزندی، برافروخت.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.