صاحب روزگار و صدر زمین
نصرت کردگار ناصر دین
طاهربن المظفر آنکه ظفر
هست در کلک و خاتمش تضمین
آنکه بیداغ طاعتش تقدیر
ناید از آسمان به هیچ زمین
وانکه بیمهر خازنش در خاک
ننهد آفتاب هیچ دفین
قدرش را بر سپهر تکیه زند
قاب قوسین را دهد تزیین
ور قلم در جهان کشد قهرش
بارز کون را کند ترقین
رای او چون در انتظام شود
دختر نعش را کند پروین
نهی او چون در اعتراض آید
حدثان را قفا کند ز جبین
بشکند امتداد انعامش
به موازین قسط بر شاهین
آسمان چون نگینش پیروزهست
دهر از آن آمدش به زیر نگین
گر عنان فلک فرو گیرد
به خط استوا در افتد چین
ور زمام زمانه باز کشد
شبش از روز بگسلد در حین
هر کجا حلم او گذارد پی
پی کند شعلهای آتش کین
هر کجا امن او کشد باره
نکشد بار قفلها زرفین
باس او دست چون دراز کند
دست یابد تذرو بر شاهین
ای ترا حکم بر زمین و زمان
وی ترا امر بر شهور و سنین
از یسار تو دهر برده یسار
به یمین تو چرخ خورده یمین
بر در کبریای تو شب و روز
اشهب روز و ادهم شب زین
نوک کلک تو رازدار قضا
نوز ظن تو رهنمای یقین
طوق و داغ ترا نماز برند
فلک از گردن و جهان ز سرین
آسمان را زبان کلک تو داد
در مقادیر کارها تلقین
آفتاب از بهشت بزم تو برد
ساز صورتگران فروردین
قدرت تو به عینه قدرست
خود خردشان نمیکند تعیین
نتواند که گوید آنک آن
نتواند که گوید اینک این
چون تو صاحبقران نباشد ازانک
همه چیزیت هست جز که قرین
لاف نسبت زند حسود ولیک
شیر بالش نشد چو شیر عرین
به جسد کی شود ضعیف قوی
به ورم کی شود نزار سمین
صاحبا بنده را در این یکسال
در مدیح تو شعرهاست متین
واندر ابیات آن معانی بکر
چون خط و زلف تو خوش و شیرین
هرکه او را وسیلتی است چنان
نه همانا که حالتیست چنین
گه ز خاک تحیرش بستر
گه ز خشت تحسرش بالین
سخنش چون دهد نتیجه که هست
سخنش بکر و دولتش عنین
همه از روزگار باید دید
شادی شادمان و حزن حزین
شاهمات عنا شدم که نکرد
یک پیاده عنایتش فرزین
چه کنم گو کشیده دار کمان
چه کنم گو گشاده دار کمین
آخر این روزگار جافی را
که به جاه تو دارد این تمکین
خود نپرسی یکی ز روی عتاب
تا چه میخواهد از من مسکین
فلک تند را نگویی هان
دولت کند را نگویی هین
وقت کوچ است و عرصه تنگ و مرا
دل به تیمار چرخ راه رهین
نیست در سکنهٔ زمانه کسی
کاضطراب مرا دهد تسکین
تو کن احسان که هرکه جز تو بود
ننهد پای زانسوی تحسین
تا زمین را طبیعت است آرام
تا زمان را گذشتن است آیین
از زمانت به خیر باد دعا
وز زمینت به طبع باد آمین
ساحت بارگاه عالی تو
برتر از بارگاه علیین
یمن و یسری که از زمان زاید
دایمت بر یسار باد و یمین
روزگار آفرین شب و روزت
حافظ و ناصر و مغیث و معین



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این مدحیه به ستایش ناصرالدین طاهربن مظفر میپردازد و او را صاحب روزگار و پشتیبان حق و عدالت توصیف میکند. او از قدرت و کبریای ناصرالدین صحبت میکند و اینکه چگونه او قدرتش را با عدالت و حلم همراه کرده است. شاعر نام او را در آسمان بلند میکند و میگوید که همه چیز زیر پرچم او آرام است. در نهایت، شاعر آرزو میکند که زمان و زمین در زیر سایه نیکویی و بزرگی او بماند و از او دعا و خیر برای روزگار میخواهد.
هوش مصنوعی: ناصرالدین، که مالک روزگار و بالاترین مقام زمین است، به نصرت و یاری پروردگار مورد حمایت قرار گرفته است.
هوش مصنوعی: طاهربن مظفر، کسی است که پیروزی و موفقیت او تضمین شده است و نشان پیروزیاش بر روی قلم و مهرش مشاهده میشود.
هوش مصنوعی: آن کسی که بدون نشانهٔ اطاعت و بندگی او، تقدیر و سرنوشت از آسمان در هیچ مکانی شکل نمیگیرد.
هوش مصنوعی: آنکه بیمحبت و لطف خود گذار خازنش (همانند خزانهدار) را در زمین قرار ندهد، آفتاب هیچ گنجینهای را در زیر خاک نمیتاباند و روشن نمیکند.
هوش مصنوعی: آن کسی که ارزشش را بر آسمان و افلاک قرار دهد، میتواند قوس قزح (قاب قوسین) را زینت بخشید و زیبا کند.
هوش مصنوعی: اگر قلم در دست او باشد، قهر و قدرتش در جهان نمایان میشود و میتواند کائنات را تغییر دهد و به مرتبهای بالا برساند.
هوش مصنوعی: رای ناصرالدین طاهربن مظفر وقتی به خوبی سازماندهی و ساماندهی میشود، مانند اینکه ستارهای به نام پروین، دختر مردهها و نعشها را زنده و پر رونق میکند.
هوش مصنوعی: زمانی که ناصرالدین طاهربن مظفر به اعتراضی دربارهٔ امور بپردازد، دشمنانش را از پشت سر با قدرت شکست میدهد.
هوش مصنوعی: انعام ناصرالدین طاهر، یعنی بخششها و نعمتهای او، باید به گونهای باشد که متناسب با انصاف و عدالت باشد، نه بیشتر و نه کمتر، مانند شاهینی که بر اساس معیارهای دقیق و درست پرواز میکند.
هوش مصنوعی: آسمان همچون نگینی درخشان و ارزشمند برای او (ناصرالدین طاهر) است و زمان (دهر) به خاطر وجود او، به زیر این نگین آمده است، یعنی سر فرود آورده و تسلیم او شده است.
هوش مصنوعی: اگر آسمان (فلک) کنترل خود را از دست بدهد و به خط استوا نزدیک شود، آنگاه چین به زمین خواهد افتاد.
هوش مصنوعی: اگر سررشتهٔ زمان در دست نگیرد و شب از روز جدا شود، در آن لحظه، چیزهایی ممکن است از هم بگسلند.
هوش مصنوعی: هر جا دلسوزی و بردباری ناصرالدین طاهر باشد، آتش کین و انتقام خاموش میشود و خصومتها در آنجا جایگاهی نخواهد داشت.
هوش مصنوعی: هر کجا که ناصرالدین طاهر، با تدبیر و قدرت خود، امنیت ایجاد کند، دیگر کسی نمیتواند به راحتی بارها و مسئولیتهای سنگین را بر دوش خود حمل کند و از این رو مشکلی به وجود نمیآید.
هوش مصنوعی: اگر فرمان او مانند دراز کردن دست به سوی چیزی باشد، آن دست به طور حتم به شاهین (نماد بلندی و قدرت) میرسد و به موفقیت دست خواهد یافت.
هوش مصنوعی: تو بر زمین و زمان حاکم هستی و بر ماهها و سالها فرمانروایی.
هوش مصنوعی: برکت و ثروت زمانه بهواسطهٔ وجود تو به سمت چپ رفته و چرخش حیات نیز به خاطر تو به سمت راست تغییر کرده است.
هوش مصنوعی: وجود تو باعث عظمت و بزرگی است، بهگونهای که روزها به رنگ خاکستری و شبها به رنگ سیاه و تیره است، یعنی از نور و روشنایی تو در زمانها پردهبرداری میشود.
هوش مصنوعی: نوک کلک تو، یعنی نوک قلم یا هنر تو، رازهای سرنوشت را حفظ میکند و حدس و گمان تو به یقین و قطعیت راهنمایی میکند.
هوش مصنوعی: فلک (آسمان) و جهان به خاطر مقام و بزرگواری تو (ناصرالدین طاهر) همچون طوق و داغ (نشان و علامت) بر خود دارند، که این موضوع نشاندهندهٔ ارج و قرب تو در عالم وجود است.
هوش مصنوعی: صائبالکلام ناصرالدین طاهر، با قلم تو آسمان سخن گفتن را آموخته و در امور مختلف، تو را الگو قرار داده است.
هوش مصنوعی: آفتاب از بهشت به خاطر مجلس تو سر زده و باعث خوشبختی صورتگران (آفرینندگان صورتها) در بهار شده است.
هوش مصنوعی: قدرت تو به اندازهای است که هیچ خردمندی نمیتواند آن را بشمارد یا بر اساس آن چیزی تعیین کند.
هوش مصنوعی: هیچ کس نمیتواند بگوید آنچه که آن کس نمیتواند بگوید اینجا.
هوش مصنوعی: اگر تو صاحب قرآن نباشی، همه چیزهایی که داری، کم اهمیت است و هیچ چیز با تو به اندازه قرآن همنشین و همگروه نیست.
هوش مصنوعی: حسودان هر چه برای تو نسبت و سخن میزنند، فقط گفتار بیاساسی است و نمیتوانند تو را در خطر قرار دهند، چرا که تو مانند شیر قوی و دلیر هستی.
هوش مصنوعی: چطور ممکن است که جسدی ضعیف، به قوی تبدیل شود یا یک فرد نزار (زخمی و ضعیف) به فردی چاق و سالم بدل گردد؟
هوش مصنوعی: ای دوست، در این یک سال، من برای تو اشعار با ارزش و استواری سرودهام.
هوش مصنوعی: در اشعار من، معانی تازهای وجود دارد که به زیبایی و دلنشینی زلف و خط تو شباهت دارد.
هوش مصنوعی: هر کسی که برای نزدیک شدن به او (ناصرالدین طاهربن مظفر) وسیلهای دارد، باید بداند که چنین حالتی (وصول) به سادگی به دست نمیآید.
هوش مصنوعی: گاهی بستر او از خاک تحیر و حیرانی است و گاهی بالینش از خشت تأسف و ناراحتی ساخته شده است.
هوش مصنوعی: سخنان او نتیجهمند و اثرگذار است، زیرا کلام او تازه و بینظیر است و موقعیتش در زندگی نیز والامقام و ارزشمند است.
هوش مصنوعی: انسان باید به تأثیرات روزگار توجه کند؛ برخی در شادی هستند و بعضی دیگر در حزن.
هوش مصنوعی: به معنای واقعی نفسی از عنا (رنج یا غم) شدم که هیچیک از پیادهنظام (افراد عادی) مورد توجه او (ناصرالدین طاهربن مظفر) قرار نگرفتم.
هوش مصنوعی: چه کار کنم اگر کمان را کشیده و آماده حمله کردهاند؟ چه کار کنم اگر کمینگاه نیز به روی من گشوده شده است؟
هوش مصنوعی: در این روزگار، جلال و مقام تو باعث شده که افرادی مانند جافی (مردی که به مقام و قدرت تو احترام میگذارد) به تو احترام بگذارند و خود را تسلیمِ ارادهٔ تو کنند.
هوش مصنوعی: تو از روی خشم و نوشخندی نمیپرسی که این انسان ضعیف و بیچاره چه خواستهای دارد.
هوش مصنوعی: به آسمان پرسرعت نگو که چگونه بر تو سخت میگیرد، و به بخت بد نگو که چگونه بر تو تنگی میکند.
هوش مصنوعی: در این بیت، شاعر به وضعیت سخت و تنگنظری که در آن قرار دارد اشاره میکند. او در حالی که زمان رفتن و کوچ فرا رسیده، احساس میکند دلش درگیر مشکلات و دشواریهای ناشی از روزگار است و نمیتواند از این قید رها شود.
هوش مصنوعی: در این زمانه کسی وجود ندارد که بتواند اضطراب و نگرانی مرا آرام کند.
هوش مصنوعی: تو لطفی کن که هیچکس جز تو نخواهد آمد تا از سوی دیگران مرا ستایش کند.
هوش مصنوعی: تا زمانی که طبیعت بر روی زمین آرامش داشته باشد، گذشت زمان نیز دارای قواعد و مراسم خاص خود خواهد بود.
هوش مصنوعی: از خدا دعا میکنم که زمان تو سالم و خوشیمن باشد و برکت زمین تو نیز ادامه پیدا کند.
هوش مصنوعی: بارگاه با شکوه و مقام بلند تو بالاتر از بارگاه مقام عالی و مقدس ائمه (علیین) است.
هوش مصنوعی: امیدوارم نعمتها و برکتهایی که از زمان بهوجود آمدهاند، همواره بر دو دست راست و چپ تو سرازیر باشند و تو را فروغ بخشند.
هوش مصنوعی: زمان تو همیشه به یاری تو باشد، و شب و روزهایت با کسانی چون حافظ (شاعر بزرگ) و ناصر و مغیث (شخصیتهای یاریدهنده) و معین (کمککننده) همراه شود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
بهمه شهر بود ازو آذین
در بریشم چو کرم پیله زمین
باغبان! زیر سرو بن منشین
نه کجا سرو نیست نیست زمین
نه همه سایه زیر سرو بود
زیر شاخ سمن شو و بنشین
باغ تو پر درخت سایه ورست
[...]
مجلس است این مگر بهشت برین
که بنای بهشت است بر این
پیکر بومش از بدایع روم
نقش دیوارش از صنایع چین
این ز دلها همی زداید زنگ
[...]
قدحی نوش کرد شاه زمین
شاه محمود سیف دولت و دین
تا که نفس چو آب او شد پاک
شد متین شخص او چو کوه متین
نز پی علتی و رنجی خورد
[...]
ای جمال ترا کمال قرین
طوق طوع تو بر شهور و سنین
از یمین تو ملک برده یسار
به یسار تو دهر خورده یمین
هر کجا حزم تو فرود آید
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.