درآمد موکب عید همایون
که بر صاحب مبارک باد و میمون
سپهر مجد مجدالدین که شاهان
ز مجدش ملک را کردند قانون
عدو بندی که کلکش در دهاده
کند گل را ز خون فتنه گلگون
بکاهد وقت خشمش عمر در مرگ
بغلطد گاه کینش مرگ در خون
ازو دشمن چو دارا از سکندر
ازو حاسد چو ضحاک از فریدون
زهی جود از تو در قوت چو قارن
زهی آز از تو در نعمت چو قارون
عتابش بر زمین بارد صواعق
نهیبش بر زبان آرد شبیخون
امیران تو جباران گیتی
مطیعان تو بیداران گردون
زمانه تیره و رای تو روشن
خلایق تشنه و دست تو جیحون
غلط را سوخت حکمت بر در سهو
چرا را کشت امرت بر در چون
چه عالی همتی یارب که هردم
یکی در آفرینش بینی افزون
ندادی دل به دنیی و به عقبی
نبستی وهم در والا و در دون
قضا تدبیر دور چرخ می‌کرد
که بر ذات تو گشت اقبال مفتون
قدر ساز وجود دهر می‌ساخت
که بر عرش تو شد اقبال مقرون
چو گیرد آتش خشم تو بالا
نیابد از دو عالم نیم کانون
چو از تو بگذری نزدیک آن قوم
نبیند کس مگر محرور و مدفون
چه خیزد آخر از قومی که هستند
غلام آلتی مولای التون
به مردی و مروت کی رسیدند
در انگشت تو این یک مشت مرهون
در آن موقف که از مصروع پیکار
زبان رمح گردان خواند افسون
رساند آتش کوشش حرارت
به ایوان مسیح و جیش ذوالنون
ز پشته پشته گشته ناظران را
نماید کوه کوه اطراف هامون
ز اشک بیدل و خون دلاور
همه میدان کنی جیحون و سیحون
خداوندا ز مدح تست حاصل
رخ رنگ مرا رنگ طبر خون
شنیدستم که پیش تخت اعلی
بزرگی خواند شعر قافیه خون
نه بر وجهی که باشد رونق او
در آخر کرد ذکر آب و صابون
جهان داند که معزولی نیابد
ربیع نطق را در ربع مسکون
هنوز از استماع شعر نیکوست
خرد را گوش درج در مکنون
سزای افتخار آن شعر باشد
که افزون باشدش راوی موزون
ز شعر باطل هر کس زبانم
نمی‌گفته است حقی تا به‌اکنون
همیشه تا که حسن و عشق باشد
مثلها شاهد از لیلی و مجنون
جناب دوستانت باد جنت
طعام دشمنانت باد طاعون
شبت فرخنده و روزت خجسته
خزانت خرم و عهدت همایون
با انتخاب متن و لمس متن انتخابی می‌توانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به مدح مجدالدین ابوالحسن عمرانی می‌پردازد و او را فردی با عطا و بزرگی توصیف می‌کند. او در عید همایون به افضلیت و نیکویی مجدالدین اشاره می‌کند و او را مظهر شجاعت و حکمت می‌داند. شاعر به تأثیر وجود او بر جامعه پرداخته و آن را نیکو می‌شمارد، در حالی که دشمنانش را از عواقب خشم او می‌ترساند. همچنین به یادآوری نیکی‌هایش و قدرتش در هدایت انسان‌ها و رفع مشکلات اشاره می‌کند و در پایان آرزوی خیر و خوشبختی برای او و دوستانش دارد.
هوش مصنوعی: ورود کاروان جشن فرخنده‌ای که بر صاحب‌گرامی و خوشبخت مبارک باشد.
هوش مصنوعی: مجدالدین ابوالحسن عمرانی در آسمان افتخار و عظمتش، به‌قدری برجسته و باابهت است که شاهان، به خاطر اعتبار و فخر او، قوانینی برای کشورشان وضع کردند.
هوش مصنوعی: دشمنی که به ترفندهایش در گوشه و کنار می‌پردازد، باعث می‌شود گل‌ها با خون فتنه‌ای که به راه انداخته‌اند، رنگین و خونی شوند.
هوش مصنوعی: در زمان خشمش، عمر (مجدالدین ابوالحسن عمرانی) به حدی تنبیه و مجازاتی را کاهش می‌دهد که مرگ می‌تواند در گناه و کینه‌اش غوطه‌ور شود و به کنش‌های خشم‌آور او بپردازد.
هوش مصنوعی: دشمنان او مانند دارا (که به سکندر وابسته است) و حسادتی که مانند ضحاک (دشمن فریدون) دارد، از او ناشی می‌شود.
هوش مصنوعی: تو در بخشش و سخاوت مانند قارن (نیکوکار و جوانمرد) قوی و توانا هستی، و در دادن نعمت‌ها مانند قارون (ثروتمند و سرشار) بسیار پرآز و فراوانی.
هوش مصنوعی: خشم و عتاب او مانند باران‌های تند و صاعقه‌ها بر زمین نازل می‌شود و مانند فریاد ناگهانی بر زبان می‌آید.
هوش مصنوعی: امیران دنیا (در اینجا اشاره به حاکمان دارد) در برابر تو زورگو و ستمگر هستند، اما مطیعان تو (یعنی پیروان تو) بیدار و آگاه در آسمان هستند.
هوش مصنوعی: زمانه پر از ظلم و تاریکی است، اما تدبیر و فکر تو روشنایی بخش است. مردم به مانند تشنگانی هستند که به آب جیحون (رودخانه‌ای بزرگ و معروف) نیاز دارند و دست تو می‌تواند آنها را سیراب کند.
هوش مصنوعی: حکمت، خطا را به وسیلهٔ درستی از بین می‌برد و چرا که امر تو (فرمان‌ها و خواسته‌هایت) دلیلی بر نادانی است.
هوش مصنوعی: بارالها، چه اراده‌ای عالی دارد که هر لحظه در آفرینش، چیز جدید و بیشتری را مشاهده می‌کنیم.
هوش مصنوعی: دل خود را به دنیا و آخرت نباختی و در خیال چیزهای بزرگ و کوچک گرفتار نشدی.
هوش مصنوعی: تقدیر و سرنوشت، به خاطر ویژگی‌های عالی تو، مراقبت می‌کرد و به همین دلیل در زندگی‌ات خوش‌شانسی و کامیابی به وجود آمد.
هوش مصنوعی: جهان به قدری نیکو و شایسته‌سازیش را برنامه‌ریزی می‌کرد که اقبال و خوشبختی بر عرش تو، یعنی مقام بلند تو، قرار گرفت.
هوش مصنوعی: اگر خشم تو به اوج برسد، هیچ کسی در دو جهان نمی‌تواند در برابر آن دوام بیاورد و نجات یابد.
هوش مصنوعی: هرگاه از خشم تو بگذرند، هیچ‌کس از آن قوم را نخواهند دید جز آن که در حال رنج و عذاب باشد یا به کلی نابود شده باشد.
هوش مصنوعی: از چه چیزی می‌توان انتظار داشت از مردمی که غلام و زیر دست آلتی مولای التون هستند؟ در اینجا اشاره به ضعف و ذلت آن قوم است که تحت سلطهٔ شخصی دیگر قرار دارند.
هوش مصنوعی: افراد با صداقت و شجاعت به چه معنایی در زندگی خود دست یافته‌اند وقتی که در انگشت تو (مجدالدین ابوالحسن عمرانی) این یک مشت (تعداد کمی) مرهون هستند؟ این بیت به نوعی به نکته‌ای اشاره دارد که تعهد و وفاداری آنان به تو (ممدوح) محدود است.
هوش مصنوعی: در آن لحظه‌ای که از حماسهٔ جنگ، زبانِ نیزه به عنوان سلاح، جادوگری و جذابیت خاصی را به نمایش گذاشت.
هوش مصنوعی: حرارت و تلاش او (مجدالدین ابوالحسن عمرانی) به قدری زیاد بود که آتش آن به ایوان مسیح (محل عبادت مسیحیان) و جیش (شهر) ذوالنون (محل زندگی یکی از اولیای خدا) رسید.
هوش مصنوعی: از بالای تپه‌ها، ناظران می‌توانند کوه‌های اطراف هامون را ببینند.
هوش مصنوعی: به خاطر اشک‌های دل‌شکسته و خون دلیران، تو می‌توانی جیحون و سیحون (دو رود بزرگ) را به میدان بیاوری و آنها را به حرکت درآوری.
هوش مصنوعی: ای خدا، به واسطهٔ ستایش و مدحی که از تو دارم، امید دارم که رنگ رخسار من به زیبایی رنگ طبر (رنگی خاص و زیبا که معمولاً به طلا مربوط می‌شود) و خون به معنی شجاعت و اراده‌ام باشد.
هوش مصنوعی: شنیدم که در حضور پادشاه بزرگ، کسی شعری با قافیه «خون» خواند.
هوش مصنوعی: در اینجا گفته می‌شود که بزرگی که شعر می‌خواند، توجّهی به زیبایی و رونق خود ندارد و در پایان صحبتش تنها به چیزی بی‌اهمیت مانند آب و صابون اشاره می‌کند. این یعنی او ظاهراً به مسائلی سطحی و عادی بسنده کرده است.
هوش مصنوعی: جهان می‌داند که کسی که از نظر مقام و منزلت پایین است، هرگز در فصل بهار مانند دیگران از نطق و سخن‌وری در محیطی آرام و ساکت بهره‌مند نمی‌شود.
هوش مصنوعی: هنوز هم گوش خرد از شنیدن شعر خوب لذت می‌برد و در دل چیزی پنهان است که نمی‌توان گفت.
هوش مصنوعی: شعری که صاحب آن ویژگی‌های عالی و خوب داشته باشد، سزاوار افتخار است، و این افتخار باید به راوی آن شعر عادل و دارای موزون (منظوم) تعلق گیرد.
هوش مصنوعی: هیچ‌کس از زبان من دربارهٔ شعرهای بی‌ارزش چیزی نگفته است، مگر اینکه حقیقتی را تا به حال بیان کرده باشد.
هوش مصنوعی: تا زمانی که زیبایی و عشق وجود دارد، همچنان مانند لیلی و مجنون که شاهد عشق بودند، مثال‌های دیگری هم از عشق‌های راستین وجود خواهد داشت.
هوش مصنوعی: دوستان تو همیشه در خوشی و آسایش باشند و مانند بهشت از زندگی برخوردار شوند، اما دشمنانت دچار بیماری و مصیبت گردند.
هوش مصنوعی: شب تو خوشبخت و روزت شاد باشد، ثروتت آباد و پیمانت پر برکت.
در حال بارگذاری آرایه‌های ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
که پرسد زین غریب خوار محزون
خراسان را که بی‌من حال تو چون؟
همیدونی چو من دیدم به نوروز؟
خبر بفرست اگر هستی همیدون
درختانت همی پوشند مبرم
[...]
چو نشکوهید او را دل ز جیحون
چرا بشکوهد از حال دگرگون
اگر دستم رسد بر چرخ گردون
از او پرسم که این چون است و آن چون
یکی را می‌دهی صد ناز و نعمت
یکی را نان جو آلوده در خون
نه خورشید جهان کاین چشمهٔ خون
بدین کار است گردان گرد گردون
زهی بنموده رخ از کاف و از نون
فکنده نورِ خود بر هفت گردون
معرفی ترانه‌هایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیه‌ای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیه‌گذاری باید در گنجور نام‌نویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.