شرف گوهر اولاد نظام
ملک را باز شرف داد و نظام
صاحب مملکت و خواجهٔ عصر
ناصر دین و نصیر اسلام
بوالمظفر که به عون ظفرش
عدل شد ظلم و ضیا گشت ظلام
آن پس از مبدع و پیش از ابداع
آن به از جنبش و پیش از آرام
سیر امرش ببرد کوی صبا
ابر جودش ببرد آب غمام
نهد ار قصد کند همت او
بر محیط فلک اعظم گام
عدلش ار چیره شود بر عالم
دیدهٔ باشه شود جای حمام
امنش ار خیمه زند بر صحرا
گرگ را صلح دهد با اغنام
ای قضا داده به حکم تو رضا
وی قدر داده به دست تو زمام
کند ار جهد کند دولت او
بر سر توسن افلاک لگام
از پی کثرت خدام تو شد
حامل نطفه طباع ارحام
ای ترا گردش افلاک مطیع
وی ترا خواجهٔ اجرام غلام
بنده را بنده خداوندانند
تا که در حضرت تست از خدام
به قبولی که ز اقبال تو دید
مقصد خاص شد و قبلهٔ عام
تا قیامت شرفی یافت ز تو
که به جایش نتوان کرد قیام
گرچه از خدمت دیرینهٔ او
حاصلی نیست ترا جز ابرام
گر به درگاه تو آبی بودش
نام او پخته شود حکمت خام
علم شعر زند بر شعری
در مدیح تو زند نظم نظام
چون ریاضت ز تو یابد نشگفت
توسن طبعش اگر گردد رام
هم در ایام تو جایی برسد
اگر انصاف بیابد ز ایام
گر به جز پیش تو تا روز اجل
برکشد تیغ فصاحت ز نیام
کشتهٔ تیغ اجل باد چنان
که نشورش نبود روز قیام
تابد از روی حسام تو ظفر
راست همچون گهر از روس حسام
وتد قاف ترا میخ طناب
اوج خورشید ترا ساق خیام
پست با قدر تو قدر کیوان
کند با تیغ تو تیغ بهرام
پیش حکم تو کشد کلک قضا
خط طغیان و خطا بر احکام
شایدت روز سواری و شکار
آسمان مرکب و مه طرف ستام
روز عیش تو نهد دست قدر
بر کف جان و خرد جام مدام
زیبدت روز تماشا و شراب
زهره خنیاگر و ماه نو جام
گر به انگشت ذکا بنمایی
نقطه چون جسم پذیرد اقسام
ور در آیینهٔ خاطر نگری
دهد از راز سپهرت اعلام
مرکز عالمی از غایت حلم
هفت اقلیم ترا هفت اندام
خواهد از رای منیرش هر روز
جرم خورشید فلک تابش وام
کاهد از کلک و بنانش هردم
دفتر و کلک عطارد را نام
واله حکم تو دور افلاک
تابع رای تو سیر اجرام
اول فکرتی و آخر فعل
که جهان شد به وجود تو تمام
وز پی شرح رسوم سیرت
قابل نظم و عروضست کلام
روز کین نفس نفیس تو کند
چون در اوهام عمل در اجسام
تا بود از پی هر شامی صبح
باد بدخواه ترا صبح چو شام
گشته بر خصم تو چون کام نهنگ
همه آفاق وزو یافته کام
هر چه تقدیر کنی بیمهلت
وانچه آغاز کنی بیانجام
مسند صدر مقام تو مقیم
شربت عیش مدام تو مدام



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شعر در مدح ابوالمظفر ناصرالدین طاهربن مظفر نوشته شده و به ستایش صفات و ویژگیهای او میپردازد. شاعر با اشاره به مقام والا و فضایل این شخصیت، ویژگیهایی همچون عدالت، نیکوکاری و توانمندی در رهبری را ستایش میکند. او به توفیقات و اقتدار ناصرالدین در حکومتداری و تأثیر او بر جامعه اشاره میکند و نیکوییها و برکات وجودش را برای دوران خود توصیف مینماید. همچنین، شاعر به پیوند ناصرالدین با عالم بالا و تأثیرش بر گردش افلاک اشاره میکند و به نوعی او را مظهر قدرت و حکمت خداوندی میداند. در نهایت، شعر به ماندگاری نام و یاد او تا روز قیامت اشاره دارد.
هوش مصنوعی: شرافت و مقام فرزندان نظام ملک دوباره به آنها بازگشت و آنها را به جایگاه رفیع خود رساند.
هوش مصنوعی: ناصرالدین طاهر بن مظفر، حاکم و کسی است که در زمان خود، صاحب قدرت و مقام والا در مملکت است و به عنوان دلسوز دین اسلام نیز شناخته میشود.
هوش مصنوعی: ابوالمظفر، به لطف و یاری او، عدالت در جهان برقرار و تاریکیها به نور بدل شدند.
هوش مصنوعی: آن کسی که مایهٔ شروع کار است و قبل از به وقوع پیوستن آن، از حرکت و قبل از سکون بهتر است.
هوش مصنوعی: آرزو و کارهای او را نسیم صبحانه به جایی میبرد و بخششهای او مانند باران آسمانی به زمین میریزد.
هوش مصنوعی: اگر اراده کند که او (ناصرالدین طاهر) هدفش را بر آسمان بلند تعیین کند، قدمی بزرگ در وسعت عالم برمیدارد.
هوش مصنوعی: اگر عدل ناصرالدین طاهر بر جهان حاکم شود، چهرهٔ خشمگین و وحشتناک به مانند واژهای که برای توصیف جانوران و موجودات افسانهای به کار میرود، جای خود را به آرامش و صلح میدهد.
هوش مصنوعی: اگر او (ناصرالدین طاهربن مظفر) در بیابان خیمه بزند، حتی گرگ را هم با گوسفندها صلح میدهد.
هوش مصنوعی: ای سرنوشت، آنچه را که تو مقدر کردهای، خوشنودم و راضیام، و تقدیری که به تو سپردهشده است در دست توست.
هوش مصنوعی: اگر دولت ابوالمظفر ناصرالدین در تلاش باشد، میتواند بر اسب آسمانی، یعنی بر گردونهٔ سرنوشت کنترلی ایجاد کند.
هوش مصنوعی: از آنجا که در اثر فراوانی خدمتگزاران تو، رحمها (زنان) حامل نطفههایی میشوند که استعداد و سرشت آنها شبیه به تو است.
هوش مصنوعی: ای که چرخهای آسمان به تو فرمانبرند و تو سرور (قدرت) اجسام و موجودات هستی.
هوش مصنوعی: بندهها وقتی خدمتگزار خداوندند که در نزد تو، یعنی ناصرالدین، در مقام خادمی باشند.
هوش مصنوعی: به خاطر قبول تو، هدف خاصی به وجود آمده و تو به عنوان محور و راهنمای عمومی قرار گرفتی.
هوش مصنوعی: شرافتی که از تو به وجود آمده تا قیامت باقی خواهد ماند، به طوری که هیچ کس نمیتواند در مقام تو قرار گیرد یا به جایگاه تو برسد.
هوش مصنوعی: هرچند که خدمات و زحمات او (ابوالمظفر ناصرالدین طاهربن مظفر) بسیار بوده، اما نتیجهای برای تو (شاعر) جز تایید و تثبیت او به دست نیامده است.
هوش مصنوعی: اگر در درگاه تو آب باشد (مجهز به دانش و بینش)، نام او (یعنی ناصرالدین) به کمال میرسد و حکمت خام (افکار ناپخته) مبدل به حکمت پخته خواهد شد.
هوش مصنوعی: شعر و علم در مجال ادب، در مدح تو به نظم و ترتیب میآید و به شکلی منظم و زیبا جلوهگر میشود.
هوش مصنوعی: اگر آزمایشگری بر توسن (اسب) طبیعت (ذهن) شعری، دشواریها را به جان بخرد و بر آن مسلط شود، شگفتیهای بسیاری از تو خواهد دید و به آرامی خواهد راند.
هوش مصنوعی: اگر روزی در دوران تو، انصاف به تحقق برسد، آن زمان جایی برای شکوه و عظمت خواهد بود.
هوش مصنوعی: اگر از الآن تا روز مرگ کسی بخواهد در سخنوری و بلاغت به مقام و فضیلت تو برسد، این امر ممکن نخواهد بود.
هوش مصنوعی: منظور این است که کسی که به دست اجل کشته میشود، همچون سستی و ناتوانی در روز قیامت (روز رستاخیز) نمیتواند در برابر قدرت و قیام الهی ایستادگی کند. این تصویر، نشاندهندهی حتمی بودن مرگ و ناتوانی انسان در برابر آن است.
هوش مصنوعی: پیروزی و موفقیت تو باید همچون مروارید از درون شمشیر (حسام) تو متجلی شود و همیشه نشان دهندهٔ قدرت و جایگاه تو باشد.
هوش مصنوعی: ای ناصرالدین، تو همچون میخی هستی که طناب آسمان را به خود بستهای و به اندازهای بلند و رفیع هستی که خورشید در بالای تو قرار دارد.
هوش مصنوعی: هیچ چیزی نمیتواند به اندازهٔ مقام و ارزشی که تو داری، ارزش کیوان (زحل) را پایین بیاورد، و با شمشیر تو (که نشان قدرت و شجاعت است) شمشیر بهرام (پادشاه افسانهای) نیز بیاثر میشود.
هوش مصنوعی: برای تو، که حکم تو در اینجا حاکم است، قلم تقدیر (قضا) خط بطلان بر طغیان و خطا میکشد و هیچ چیز نمیتواند بر احکام تو اثر بگذارد.
هوش مصنوعی: شاید در روزی که سوار و در حال شکار هستی، آسمان چون مرکبی و ماه مانند چهرهای زیبا بر روی ستارهها نمایان باشد.
هوش مصنوعی: در روز خوشی و لذت تو، نعمت و سرنوشت، جان و خرد را در دستان تو قرار میدهد و تو را همیشه سیراب میکند.
هوش مصنوعی: روز تماشا و نوشیدن شراب برای تو زیباست، چون زهره (ستارهٔ زهره) شاداب و خوشآواز است و ماه نو مانند جامی دلربا به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: اگر به انگشت زکا (ذکا به معنی هوش و ذکاوت) اشاره کنی، نقاط مختلفی شبیه به اجسام را میپذیرد، یعنی با هوش و خرد میتوان اشیاء و مصالح مختلف را درک کرد.
هوش مصنوعی: اگر در آینهٔ دل خود بنگری، از اسرار آسمان نشانهها و علامتها را نشان میدهد.
هوش مصنوعی: تو، مرکز جهان، بهخاطر نهایت بردباریات، هفت اقلیم را به هفت اندام خودت، گرد آوردهای.
هوش مصنوعی: هر روز به خاطر فهم و تدبیر روشن او، جرم خورشید (اعتبار و نور آن) از آسمان کاهش مییابد و تابش و روشنایی خورشید به او تعلق میگیرد.
هوش مصنوعی: هر روز به خاطر نیکیهای ابومظفر ناصرالدین طاهر، نوشتن از فضل و دانش او و مشخصاتش، اهمیت نوشتن و قلم عطارد (که به عنوان نماد ادبیات و شعر معروف است) را کمتر میکند.
هوش مصنوعی: تحت تأثیر حکم تو، که شبیه به تأثیرات دور افلاک و ستارههاست، جهت رفت و آمد اجرام آسمانی نیز به خواست و ارادهٔ تو شکل میگیرد.
هوش مصنوعی: تو ابتدا فکر و اندیشهای و در نهایت، کار و عملی که به واسطهٔ تو، جهان به کمال و وجود خود رسید.
هوش مصنوعی: بر اساس ویژگیهای شایستهٔ انسان و آداب اخلاقی او، سخن گفتن دربارهٔ این سنن و روشها، نیازمند نظم و ترتیب و آهنگ خاصی است.
هوش مصنوعی: در روز انتقام، وجود گرانقدر تو مانند خیالاتی است که بر اعمال انسان در جسمها تأثیر میگذارد.
هوش مصنوعی: هر صبح که میگذرد، دشمنان تو بهدنبال ایجاد مشکل و آسیب برای تو هستند، و این وضعیت تا زمانی که شب از راه نیامده، ادامه دارد.
هوش مصنوعی: دشمن تو مانند کام و خواستهٔ نهنگ در تمام دنیا به آرزوهای خود رسیده است.
هوش مصنوعی: هر تصمیمی که بدون بررسی و تدبیر بگیری و هر کاری که شروع کنی بدون اینکه به پایان آن فکر کنی، به نتیجه نخواهد رسید.
هوش مصنوعی: مقام تو که در رأس و سرشت است، همیشه در حال نوشیدن شربت خوشی و لذت است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
ملکا بنشین بر تخت به کام
می مشکین خور در زرین جام
هیبت سوزان خود خنجر توست
بر مکش خنجر زرین ز نیام
حشمت عدل علایی به جهان
[...]
سخت با ما تو بخیلی بسلام
نیک مائیم ترا عاشق و رام
جان ما عاشق و تو معشوقه
دل ما صید و سر زلف تو دام
روی و زلفین تو خون آمد و مشک
[...]
ای خجل از رخ تو ماه تمام
آفتابی و سایهٔ تو انام
دیدنی جز رخ تو نیست حلال
خوردنی جز غم تو نیست حرام
می شود انگبین چو بوسه دهد
[...]
کم شده نطق زبانی به نظام
تا ز «لامش » نرسیده ست به کام
داور کام ده مالک ملک
حاکم عدل دار الاسلام
کام مردم کرم او همه دم
کرم او همه را کام مدام
همه در کار دل اهل کرم
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال یک حاشیه برای این شعر نوشته شده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
reply thumb_up ۰ thumb_down ۰ flag link
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.