حبذا کارنامهٔ ارتنگ
ای بهار از تو رشک برده به رنگ
صحنت از صحن خلد دارد عار
سقفت از سقف چرخ دارد ننگ
داده رنگ ترا قضا ترکیب
کدره نقش ترا قدر بیرنگ
صورت قندهار پیش تو زشت
عرصهٔ روزگار نزد تو تنگ
وحش و طیرت بصورت و بصفت
همه همراز در شتاب و درنگ
تیر ترکانت فارغ از پرتاب
تیغ گردانت ایمنست از زنگ
داعی زایران درت بصریر
هم ز یک خطوه و ز یک فرسنگ
حاکی مطربان خمت به صدا
هم در آن پرده و در آن آهنگ
لب ناییت میسراید نای
دست چنگیت مینوازد چنگ
بوده بر یاد خواجه بیگه و گاه
جام ساقیت پر شراب چو زنگ
مجد دین بوالحسن که فرهنگش
خاک را فر دهد هوا را هنگ
آنکه عدلش در انتظام امور
شکل پروین دهد به هفتو رنگ
وانکه سهمش در انتقام حسود
ناف آهو کند چو کام نهنگ
تا بود پشت و روی کار جهان
گه شکر در مزاج و گاه شرنگ
باد پیوسته از سرشک حسد
روی بدخواه تو چو پشت پلنگ



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این قصیده به وصف کوشک صدر و زیباییهای آن میپردازد و تزیینات ظاهری و معنوی این مکان را ستایش میکند. او بهار را مورد تحسین قرار میدهد که به این کوشک رشک میبرد و از آسمان آن به عنوان سقفی آسمانی یاد میکند. همچنین، شاعر به شخصیت والای صاحب کوشک، ابوالحسن، اشاره کرده و فضائل او در عدل و انتقام از حسودان را برمیشمارد. در نهایت، او جلوههای زیبای زندگی در این مکان را میستاید و نشان میدهد که چگونه این کوشک برای زائران و مهمانانش فضایی بهشتی فراهم کرده است.
هوش مصنوعی: این بیت به ستایش کارنامهٔ ارتنگ (شاید به معنای کارنامهٔ درخشان یا دستاورد بزرگ) میپردازد و آن را بهار مینامد. به نظر میرسد این بهار به آن زیبایی و نشاطی اشاره دارد که در رنگهای طبیعی وجود دارد و به نوعی کارنامهٔ ارتنگ به قدری زیباست که باعث حسادت بهار شده است.
هوش مصنوعی: محل تو از بهشت زیباست و فضایی که در آن قرار داری، به خاطر وضعیت بهتری که دارد، باعث شرم آسمان و سقف آسمانی است.
هوش مصنوعی: قضا (سرنوشت) به تو رنگی داده که نقش تو کمنور و بیمقدار شده است.
هوش مصنوعی: زیبایی و جذابیت قندهار در مقایسه با تو ناپسند و زشت به نظر میرسد، و زمانه و دنیا در برابر تو کوچک و محدود است.
هوش مصنوعی: هر دو، وحش و پرندگان، از نظر ظاهر و خصایص، در سرعت و کندی با هم هماهنگ هستند و مانند همدیگر عمل میکنند.
هوش مصنوعی: تیرهای ترکها که با خیال تو پرتاب میشود، از اصابت تیغ گردن تو بیخبر و دور است و نگران آسیب نیست.
هوش مصنوعی: زوار درگاه تو با صدای بلند دعوت میشوند و این دعوت به حدی جذاب است که حتی از یک قدمی و یک فرسنگی هم به آن توجه میکنند.
هوش مصنوعی: صدای ساز و آواز مطربان در آن کوشک، همزمان با صدای پرندگان درختان و آهنگ موجود در فضا به گوش میرسد.
هوش مصنوعی: لب نای تو به زیبایی مینوازد و صدای نای تو به زیبایی آواز میدهد. چنگ تو، که ساز دیگری است، با تبحر به نواختن ادامه میدهد.
هوش مصنوعی: به یاد خواجه (یک شخص مهم) همواره و در هر زمان، جام شرابت که پر از شراب است مانند زنگ صدا میدهد.
هوش مصنوعی: ابوالحسن، شخصیتی با شکوه و عظمت است که با دانش و فرهنگش، زمین را به آسمان و هوایی لطیف و روحانی تبدیل میکند.
هوش مصنوعی: کسی که عدالت او، نظم امور را به زیبایی ستارهٔ پروین تشبیه میکند و هفت رنگ میسازد، به این معناست که در سایهٔ عدالتش، همهچیز زیبا و هماهنگ به نظر میرسد.
هوش مصنوعی: کسی که سهمش در گرفتن انتقام از حسود، به اندازهای بزرگ و قابل توجه است که مانند شکاری است که آهو را در میآورد، در حالی که حسود مثل نهنگ، خواهان کام و انتقام است.
هوش مصنوعی: همیشه در زندگی، گاهی خوشی و شیرینی (شکر) و گاهی تلخی و ناگوار (شرنگ) وجود دارد. این تغییرات بخشی از وضعیت جهان هستند.
هوش مصنوعی: حسادت بدخواهان مانند بادی دائمی است که دائما صورت زیبای تو را تحت تأثیر قرار میدهد و آن را دچار تیرگی میکند، همانطور که پشت پلنگ همیشه تیره و سیاه است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
چون برو ن کرد زو هماره و هنگ
در زمان درکشید محکم تنگ
بسپاریم دل بجستن جنگ
در دم اژدها ویشک نهنگ
چه فسون ساختند و باز چه رنگ
آسمان کبود و آب چو زنگ
که دگرگون شدند و دیگر سان
به نهاد و به خوی و گونه و رنگ
آن شد از ابر همچو سینه غرم
[...]
ای فگنده امل دراز آهنگ
پست منشین که نیست جای درنگ
تو چو نخچیر دل به سوی چرا
دهر پوشیده بر تو پوست پلنگ
دل نهادی در این سرای سپنج
[...]
شاه کرده است رای زی پوشنگ
هامراهش میست و ساغر و چنگ
گه شرابی همی خورد بشتاب
گه سماعی همی کند بدرنگ
شادی نو کند بهر منزل
[...]
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.