آرم از قول بزرگان مه برون از زیر ابر
طاعت عالم کنم تا بشکنم بازار جبر
گرم گردم در تماشای پلنگ و شیر و ببر
منع نتوانم نمود از مردم بی تاب و صبر
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
روزگاری شد که من تقلید دنیا می کنم
سینه پرشور و فغان سر پر ز سودا می کنم
اهل دنیا را درین دنیا تماشا می کنم
همچو موسی روی خود در طور سینا می کنم
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
شعله آتش در ایران سخت ظاهر می شود
آشکارا حکم از سلطان قاهر می شود
هر زمان ظلم و ستم از خلق صادر می شود
دور دور شاه عالمگیر نادر می شود
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
جمله خاصان دور از شهر و وطن خواهند شد
بلبلان آواره از طرف چمن خواهند شد
پادشاهان کشته بی غسل و کفن خواهند شد
خسروان زند کم روزی بزن خواهند شد
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
آنزمان اسرار پنهان آشکار آید همی
زینت و آئین و زیور بیشمار آید همی
هر که مست از خواب غفلت هوشیار آید همی
هر که ناهموار شد هموار و خوار آید همی
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
دولت قاجار خواهد سکه زد بر سیم و زر
برجهد تیمور شاه از خواب و گردد باخبر
با سر آید در صف میدان و سازد ترک سر
هر طرف بینی شرار فتنه و آشوب و شر
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
دسته چابکسواران بیدرنگ آید همی
روز صید شیر و نخجیر پلنگ آید همی
یک گل از یک شاخ با صدگونه رنگ آید همی
عرصه گیتی بچشم خلق تنگ آید همی
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
مردی مردم مبدل بر گزاف اندر شود
راستی چون صارم کج در غلاف اندر شود
خلق را سرمایه از لاف و خلاف اندر شود
گفتگوی مردمان با تلگراف اندر شود
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
شورش و غوغا عیان در ملک ایرانی شود
وز گرانی دردها بر خلق ارزانی شود
نیکمردی همچو مردان زایل و فانی شود
آنکه بودت یار جانی دشمن جانی شود
اینچنین بوداست و خواهدشد چنین ای دوستان
ای دریغا کم غم دوران دلی دارم بتنگ
هر طرف سرباز بینم با قطار و با فشنگ
هر زمان در گوشم آید نعره توپ و تفنگ
کشور ایران بعینه گشت خواهد چون فرنگ
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
قولشان یکسر خلاف و عهدشان یکباره سست
لاله هاشان خار و زر مس کارهاشان نادرست
کس درین مردم درستی یا جوانمردی نجست
نصف ایران روس برد ایرانی از آن دست شست
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
در بر مردم نمانده غیرت ناموس و ننگ
چون زنان پوشند مردان جامهای رنگ رنگ
امردان بینی تو چون دوشیزگان شوخ و شنگ
دیده مست از خواب غفلت سرگران از چرس و بنگ
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
ای برادر قتل و تاراج است در پی زینهار
کار گیتی هست یکسر صورت و نقش و نگار
می رسد هر دم بگوشم نعره چابکسوار
ساعتی صد رنگ در چشمم نماید روزگار
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
خلق را بینم که از ره سوی بیراه اندرند
کمترک در حکم و فرمان شهنشاه اندرند
ماده وارند این نران با عقل کوتاه اندرند
وز چراغ و چرخ با گردون و با ماه اندرند
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
کار باطل در جهان از حد و حصر افزون شود
هر سری دنبال میلی از سرا بیرون شود
آه و واویلای مظلومان سوی گردون شود
ناقه لیلی روان در خرگه مجنون شود
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
ناقه لیلی روان در مرغزار آید همی
رخش رستم در کنار جویبار آید همی
دلدل و شبدیز خسرو رهسپار آید همی
اسب آهن پای در تک راهوار آید همی
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
اسب آهن پا که بینی آتشین دارد شکم
میبرد هر لحظه صد فرسنگ ره یا بیش و کم
دود از گوشش رود بر چرخ گردون دمبدم
بی صدا چابکسواری تند بردارد قدم
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
کار مردان اندرین موقع بنامردی رسد
گاه در بازارشان گرمی گهی سردی رسد
لاله را زان قوم نیلی پیرهن زردی رسد
کی دوائی دردشان را به ز بیدردی رسد
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
مشکمویان پادشاهی ماهرویان دولتی
می فروشان اندرونی باده نوشان خلوتی
جامه کوتاه و برهنه سر غزال تبتی
رخت سیمین مخطط همچو حور جنتی
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
بانگ ساز هفت سر آید مدانش سرسری
گوش گردون کر شود ز آوای کوس حیدری
گلعذاران گرد بینی با دو زلف عنبری
باغها بی باغبان دردانها بی مشتری
اینچنین بوداست و خواهدشد چنین ای دوستان
لشکر قاجار را یغما شود شمشیر و خود
سر بریده تن دریده دیده تر دل پر ز دود
منکران را سیل خون جاری ز تن مانند رود
بگسلد از خرقه دستاربندان تار و پود
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان
طاعت مردم در آن هنگام مجبوری شود
سینه بازار و برزن جمله بلوری شود
شهر پر ز آیینه چینی و فغفوری شود
روزگار پهلوانی و سلحشوری شود
اینچنین بود است و خواهد شد چنین ای دوستان



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: شاعر در این شعر به توصیف وضعیت دشوار و نگرانکننده جامعهٔ ایرانی میپردازد. او از ظلم و ستم حاکمان و مشکلات اجتماعی و اقتصادی مردم صحبت میکند و پیشبینی میکند که آشفتگیهای بیشتری در راه است. با اشاره به ایام سخت و تیغزنی شاهان و بیعدالتیها، وضعیت مردم را به تصاویری از جنگ و کشتار و رنج و محنت تشبیه میکند. از طرفی، او به غفلت مردم و ناپایداری ارزشها اشاره کرده و به تحولات و دگرگونیهایی در آینده امیدوار است. شعر در نهایت بر دوام و تکرار این وضعیت تأکید میکند و به دوستانش هشدار میدهد که چنین وضعیتهایی همچنان ادامه خواهد یافت.
هوش مصنوعی: گوینده میگوید از سخن بزرگان حقیقتِ پنهان را، مانند ماهی که از زیر ابر بیرون میآید، آشکار میکنم. فرمان دانایان را میبرم تا رونق زور و ستم (یا باور به جبر) را بشکنم.
هوش مصنوعی: در تماشای پلنگ و شیر و ببر، یعنی زورمندان و جنگاوران، غرق میشوم. اما نمیتوانم مردم بیتاب و ناشکیبا را از کارشان بازدارم.
هوش مصنوعی: ای دوستان، کار جهان همیشه چنین بوده و از این پس نیز چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: روزگاری است که از رسم دنیا پیروی میکنم. سینهام را پر از شور و ناله و سرم را پر از اندیشه و سودا کردهام.
هوش مصنوعی: دنیاداران را در این جهان تماشا میکنم و مانند موسی رو به کوه طور سینا میآورم، یعنی در پی دیدن حقیقت و الهام هستم.
هوش مصنوعی: ای دوستان، کار جهان همیشه چنین بوده و چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: شعلهٔ آتش جنگ و آشوب در ایران بهشدت پدیدار میشود و پادشاهی چیره و قهار آشکارا فرمان میراند.
هوش مصنوعی: هر زمان از مردم ظلم و ستم سر میزند و روزگار به دوران نادرشاهِ جهانگیر میرسد.
هوش مصنوعی: ای دوستان، کار جهان همیشه چنین بوده و چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: همهٔ بزرگان و نزدیکان از شهر و وطن خود دور میافتند. بلبلان، یعنی اهل ذوق و سخن، از گلزار آواره میشوند.
هوش مصنوعی: پادشاهان کشته میشوند و بیغسل و کفن میمانند. شاهان زند نیز در زمانی کوتاه از میان برداشته میشوند.
هوش مصنوعی: ای دوستان، کار جهان همیشه چنین بوده و چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: در آن زمان رازهای پنهان آشکار میشود و زیب و آرایش و تجمل فراوان پدید میآید.
هوش مصنوعی: هر که در خواب غفلت مست بوده بیدار و هشیار میشود، و هر که سرکش و ناهموار بوده رام و خوار میگردد.
هوش مصنوعی: ای دوستان، کار جهان همیشه چنین بوده و چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: دولت قاجار به نام خود بر سیم و زر سکه میزند، یعنی به پادشاهی میرسد. تیمورشاه از خواب برمیخیزد و از اوضاع آگاه میشود.
هوش مصنوعی: تیمورشاه با جانسپاری به میدان جنگ میآید و از سر خود میگذرد. به هر سو بنگری شرارهٔ فتنه و آشوب و بدی میبینی.
هوش مصنوعی: ای دوستان، کار جهان همیشه چنین بوده و چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: دستههای سواران چابک بیدرنگ از راه میرسند و روزِ شکار شیر و پلنگ، یعنی نبرد با دلاوران، فرا میرسد.
هوش مصنوعی: از یک شاخه گلی با صد رنگ گوناگون میروید، یعنی از یک خاندان کسانی با رأیها و راههای گوناگون پدید میآیند. جهان در چشم مردم تنگ میشود.
هوش مصنوعی: ای دوستان، کار جهان همیشه چنین بوده و چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: مردانگیِ مردم به لاف و گزافهگویی بدل میشود و راستی، مانند شمشیری کج که در نیام میرود، پنهان و بیاثر میماند.
هوش مصنوعی: سرمایهٔ مردم از لافزدن و دروغ و ناسازگاری فراهم میشود و گفتوگوی مردم از راه تلگراف انجام میگیرد.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه چنین بوده و از این پس هم چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: در کشور ایران شورش و آشوب آشکار میشود و از گرانی، رنجها و دردها نصیب مردم میشود.
هوش مصنوعی: نیکوکاری و جوانمردی مانند خود مردان نیک از میان میرود و کسی که دوست جانی تو بود، دشمن خونی تو میشود.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه چنین بوده و از این پس هم چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: افسوس که از غم روزگار دلتنگم؛ به هر سو که مینگرم سربازانی با قطار فشنگ و گلوله میبینم.
هوش مصنوعی: هر لحظه صدای توپ و تفنگ به گوشم میرسد و کشور ایران درست مانند فرنگ خواهد شد.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه چنین بوده و از این پس هم چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: سخن این مردم یکسره دروغ و پیمانشان سست است؛ گلشان خار و زرشان مس است و کارهایشان نادرست.
هوش مصنوعی: کسی در میان این مردم درستی و جوانمردی نمییابد؛ روس نیمی از ایران را میبرد و ایرانیان از آن دست میشویند و چشم میپوشند.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه چنین بوده و از این پس هم چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: در مردم غیرت و ناموسداری و شرم نمانده است و مردان مانند زنان جامههای رنگارنگ میپوشند.
هوش مصنوعی: پسران نوجوان را مانند دختران شوخ و طناز میبینی که چشمشان از خواب غفلت مست است و سرشان از چرس و بنگ سنگین.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه چنین بوده و از این پس هم چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: ای برادر، زنهار که کشتار و غارت در راه است؛ کار جهان سراسر ظاهر و نقش و نگاری فریبنده است.
هوش مصنوعی: هر لحظه فریاد سواران تندرو به گوشم میرسد و روزگار در هر ساعت صد رنگ در چشمم نشان میدهد، یعنی پیوسته دگرگون میشود.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه چنین بوده و از این پس هم چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: مردم را میبینم که از راه راست به بیراهه میروند و کمتر کسی از حکم و فرمان پادشاه پیروی میکند.
هوش مصنوعی: این مردان مانند زناناند و عقلشان کوتاه است؛ با چراغها و چرخها و دستگاههای تازه گویی با آسمان و ماه همسری میکنند.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه چنین بوده و از این پس هم چنین خواهد بود.
هوش مصنوعی: کارهای بیهوده و نادرست در جهان از شمار بیرون میشود و هر کس در پی هوس خود از خانه بیرون میرود.
هوش مصنوعی: آه و فریاد ستمدیدگان به آسمان میرسد و شتر لیلی خود به خیمهٔ مجنون میرود؛ یعنی رسمها وارونه میشود و زنان بیپروا به سوی مردان میروند.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
هوش مصنوعی: شتر لیلی در چمنزار به راه میافتد و رخش رستم به کنار جویبار میآید. مرکبهای نامدار افسانهای از نو به میدان میآیند.
هوش مصنوعی: دُلدُل، استر علی، و شبدیز، اسب خسروپرویز، به راه میافتند و اسبی آهنینپا با گامی تند و هموار از راه میرسد. منظور از اسب آهنین قطار است.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
هوش مصنوعی: آن اسب آهنینپا شکمی پر از آتش دارد و در هر لحظه کموبیش صد فرسنگ راه میپیماید. این وصفِ لوکوموتیو بخار است.
هوش مصنوعی: پیوسته از گوش آن، یعنی دودکش، دود به آسمان میرود و بیآنکه سوارکار چابکی آن را براند، تند گام برمیدارد.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
هوش مصنوعی: در آن زمان کار جوانمردان به نامردی میکشد و بازارشان گاهی گرم است و گاهی سرد.
هوش مصنوعی: از آن گروهِ نیلیپوش بر چهرهٔ لالهگون زردی مینشیند. برای درد آنان هیچ درمانی بهتر از بیدردی و بیخیالی نیست.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
هوش مصنوعی: زیبارویانِ مشکینموی و ماهرو به دربار و دستگاه دولت وابسته میشوند. بادهفروشان در درون خانهها میفروشند و بادهنوشان در خلوت مینوشند.
هوش مصنوعی: زیبارویان مانند آهوی تبت جامهٔ کوتاه میپوشند و سر برهنه دارند، و لباسهای سیمین و راهراه به تن میکنند و به حوریان بهشت میمانند.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
هوش مصنوعی: آواز سازی هفتسر به گوش میرسد که نباید آن را کماهمیت شمرد، و از بانگ کوس حیدری گوش آسمان کر میشود.
هوش مصنوعی: گلرخسارانی با زلفهای عنبرین را در همهجا میبینی، اما باغها بیباغبان میمانند و مرواریدها خریداری ندارند.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
هوش مصنوعی: شمشیر و کلاهخودِ سپاه قاجار به غارت میرود. سرها بریده و تنها دریده میشود، چشمها اشکآلود و دلها پر از دود و اندوه است.
هوش مصنوعی: از تن منکران سیل خون مانند رود روان میشود، و تار و پود خرقهٔ عمامهداران از هم میگسلد. یعنی کار و اعتبار دینمداران سست میشود.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
هوش مصنوعی: در آن روزگار فرمانبرداری مردم از روی اجبار است و نمای بازار و کوچهها سراسر شیشه و بلور میشود.
هوش مصنوعی: شهر از آینههای چینی و فغفوری پر میشود و روزگار، روزگار پهلوانی و جنگاوری میشود.
هوش مصنوعی: ای دوستان، روزگار همیشه همینگونه بوده و همینگونه هم خواهد بود.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.