ادیب الممالک
»
دیوان اشعار
»
مسمطات
»
شمارهٔ ۴ - تضمین غزل زمان آقای سفیرالعارفین در مدح جلال الدین محمد مجدالاشراف
چو دلها را بتان کاشانه کردند
در اشگ از بصرها دانه کردند
سر زلف پریشان شانه کردند
زمان را در جهان افسانه کردند
مکان او را در این ویرانه کردند
چو سامانش ز هستی گشت مختل
غمش بر عیش و شادی شد مبدل
سر و کارش به مستی شد محول
می لاتقنطوا از روز اول
بکامش ریخته مستانه کردند
چو از نامحرمانش دور دیدند
سرش از عشق حق پرشور دیدند
تنش از جان و دل پرنور دیدند
سراپای وجودش عور دیدند
لباس هستیش شاهانه کردند
طلب کاران به همت پا فشردند
خداوندان ره رحمت سپردند
گدائی را به عرش از فرش بردند
زمان را از سگان خود شمردند
کریمان همت مردانه کردند
چو شد سرمست جام ارغوانی
ز الفاظ و کنایات و معانی
نماندش هیچ جز سبع المثانی
ز عشق آن جمال شعشعانی
سویدای دلش را خانه کردند
بتی جا داد در بزم وصالش
که عالم مات و حیران از جمالش
هویدا نام پاکش از خصالش
جلال الدین محمد کز جلالش
هزاران کس چو من دیوانه کردند



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این مسمط تضمین غزلی از «زمان» (سفیرالعارفین) است که سرگذشت عاشقی را میگوید: زیبارویان دلش را گرفتند، از ازل شراب امید به رحمت خدا را به او چشاندند، برهنگی وجودش را جامهٔ شاهانه پوشاندند و گدایی را به عرش رساندند. در پایان، شاعر این عنایت را به ممدوح، جلالالدین محمد مجدالاشراف، نسبت میدهد که شکوهش هزاران تن را شیفته کرده است.
هوش مصنوعی: آنگاه که زیبارویان دلها را خانهٔ خود ساختند، اشک چشمها را مانند دانههای مروارید روان کردند؛ یعنی عاشقان را به گریه انداختند.
هوش مصنوعی: زلف پریشان خود را شانه زدند و «زمان» (شاعر غزل) را در جهان به عاشقی شهره و افسانه کردند.
هوش مصنوعی: و جای او را در این ویرانه، یعنی دنیا یا میکدهٔ عشق، قرار دادند.
هوش مصنوعی: وقتی سامان هستی و زندگیاش به هم ریخت، غم او به خوشی و شادی تبدیل شد.
هوش مصنوعی: کار و بارش به مستی سپرده شد و از روز ازل، شراب «لاتقنطوا» یعنی ناامید نشدن از رحمت خدا را...
هوش مصنوعی: ...مستانه در کامش ریختند؛ یعنی از آغاز امید به رحمت الهی را به او چشاندند.
هوش مصنوعی: وقتی دیدند که از نامحرمان و بیگانگان دور است و سرش از عشق خدا پر از شور است،
هوش مصنوعی: و تنش از جان و دل نورانی است و همهٔ وجودش برهنه و بیتعلق است،
هوش مصنوعی: جامهٔ هستی او را شاهانه ساختند و به او شکوه و بزرگی بخشیدند.
هوش مصنوعی: جویندگان با همت پایداری کردند و بزرگان و صاحبان راه، راه رحمت و بخشش را پیمودند.
هوش مصنوعی: گدایی را از زمین به عرش رساندند و «زمان» را از سگان درگاه خود به شمار آوردند که برای او افتخار است.
هوش مصنوعی: بزرگواران جوانمردانه همت و بخشش نشان دادند.
هوش مصنوعی: وقتی از جام شراب سرخرنگ سرمست شد، از لفظها و کنایهها و معناها
هوش مصنوعی: چیزی جز سبعالمثانی یعنی سورهٔ حمد (قرآن) برایش نماند؛ و از عشق آن جمال درخشان
هوش مصنوعی: در عمیقترین نقطهٔ دلش خانه گرفتند و آن را جایگاه عشق ساختند.
هوش مصنوعی: محبوبی او را در بزم وصال خود جای داد که جهان از زیباییاش مات و حیران است.
هوش مصنوعی: نام پاک آن محبوب از صفاتش آشکار است: جلالالدین محمد، که شکوه و جلالش
هوش مصنوعی: هزاران کس را مانند من دیوانه و شیفتهٔ خود کرده است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.