نام وی احمد بن مسروق الطوسی سکن ببغداد و مات بها، در سنه تسع و تسعین و مائتین «و گفتند که در صفر سنه ثمان و تسعین» واللّه اعلم،
جنید از وی حکایت کند، از استادان بوعلی رودباری است شاگرد حارث محاسبی و سری سقطی و محمد بن منصور و محمد بن الحسین البرجلانی، باایشان صحبت کرده، از قدیمان مشایخ قومست و اجلهٔ ایشان.
شیخ الاسلام گفت قدس اللّه روحه: که بوالعباس مسروق بغدادی گوید: که شب شنبه نشسته بودید و ما در برمن میگرستید از صعبئی که من از نماز آدینه باز آمده بودید. و از بس پیران که دیده بودید و سخنان که اشنیده بودید.
سئل عن التصوف فقال: خلوا لاسرار مما منه بدو تعلقها بما لیس منه بد:
و انی لا هواه مسیئا و محسناً
واقضی علی قلبی له بالذی یقضی
فحتی متی روح الوصال ینالنی
وحتی متی ایام سخطک الا تمضی
وی گفت: من ترک التدبیر عاش فی راحة. شیخ الاسلام گفت، که بوالعباس موره زن بغدادی گفت: که خویشتن مشغول کن، پیش ازان که ترا بشغل او افگند.
وانشدنا الام لغیره:
لقد جلب الفراغ علیک شغلاً
فاسباب البلاء من الفراغ
نام وی محمدبن اسماعیل گویند. که استاد ابراهیم خواص بود استاذ ابراهیم بن شیبان کرمانشاهی و بوبکر بیکندی٭ و بوبکر بیکندی٭ شاگرد بوالحسن علی بن رزین هروی بود.
شیخ الاسلام گفت: کی عمر بوعبداللّه صدو بیست و دو سال بود «و عمر استاد وی صدو بیست سال.» و بوالحسن رزین شاگرد عبدالواحد بصری٭ بود و عبدالواحد زید شاگرد حسن بصری٭ بود گور بوعبداللّه مغربی، بر سر کوه طور سینا ایذ پهلوی استاد علی زرین در رزین در زیر خرنوب «گویند» که در سنه تسع و سبعین و مائتین برفته «از دنیا، و در ستر آنست: که در سنه تسع و تسعین و مائتین برفت.»
شیخ الاسلام گفت: که هرگز وی تاریکی ندیده بود، آنجا که خلق را تاریکی بودی، او را روشنی بودی. وی گفت: بآن خدای که بوعبداللّه مغربی را بیافرید، که ار اللّه مونت شهوت از من باز ستاند مرا دوستر ازان باشد که اکنون مرا گوید در بهشت شو! این آنست: کی علی بن ابی طالب گفت کرم اللّه وجهه
ار مرا اختیار دهند که در بهشت شو یا در مسجد، من در مسجد شوم، که بهشت آن من ایذ بنزدیک او، و مسجد آن او ایذ بنزدیک من.
شیخ الاسلام گفت: که بوعبداللّه مغربی وقتی، بر کوه طور سینا سخن میگفت سخن بجای رسید که گفت: بنده باو چندان نزدیکی جوید، تا آن هنگام که فرد ماند فرد را سنگ از کوه بجنبید و پاره پار، شد و بهامون آمد.
وی گفت: افضل الاعمال عمرة الاوقات فی الموافقات.
و هم وی گفت: ما فطنت الا هذه الطایفة واحترقت بما فطنت.
و لا بی عبداللّه المغربی شعر
یا من الوصال ذنبا
کیف اعتذاری من الذنوب
ان کان ذنبی لدیک حبی
فاننی منه لا اتوب
بوعبداللّه مغربی گوید: که این قوم سه مرداند: یکیست: که او بلاء اریشان بازداشت، و در زیر عافیت غرق کرده، تا آسوده میبیند کی ایشان بر سر کوی داعیاناند، می دعوت کنند خلق را باو و بسوی او.ددیگر قوم را عزلت و خلوت دادهاند از خلق، تا عیب ایشان نبینند که ایشان شفیعانند خلق را.
و سدیگر قوم مردیست که کوه بلا برایشان ریخته، و دید وری خویش ازیشان باز نگرفته، تا دران خوش میباشند.
شیخ الاسلام گفت. او این قوم سه گروه کرد یکی را لباس بلا کرد ددیگر را خلوت و عزلت را از خلق جدا کرد. و سدیگر را خودی خود را یکتا کرد. من لم یکن فانیا عن حظه... الایات.
شیخ الاسلام گفت:که سوختیست آرزومند تو او را امانی، یا از خویشتن رسته است و تو او را زندگانی! یا مفرور است از زندان آشکارا در زندان نهانی. من المتقدمین: شیخ الاسلام گفت که نام:



با انتخاب متن و لمس متن انتخابی میتوانید آن را در لغتنامهٔ دهخدا جستجو کنید.
هوش مصنوعی: این بخش از طبقات الصوفیه نخست زندگی ابوالعباس بن مسروق طوسی را میآورد: سال وفات، استادان و شاگردانش، و سخنانش دربارهٔ تصوف، رها کردن تدبیر و زیان بیکاری. سپس، ظاهراً با افتادن عنوانی از متن، به ابوعبدالله مغربی میپردازد. از عمر دراز، گور او بر کوه طور و کرامت جنبیدن سنگ کوه سخن میگوید و تقسیم او از اهل حق به سه گروه را نقل میکند: اهل عافیت، اهل خلوت و اهل بلا. بخش با ابیات عربی عاشقانه و مناجاتی کوتاه از پیر هرات پایان مییابد.
هوش مصنوعی: نام او احمد بن مسروق طوسی است. در بغداد ساکن بود و در سال ۲۹۹ قمری همانجا درگذشت. برخی گفتهاند در ماه صفر سال ۲۹۸ درگذشت و خدا داناتر است.
هوش مصنوعی: جنید از او سخن نقل میکند. او از استادان ابوعلی رودباری بود و شاگرد حارث محاسبی، سری سقطی، محمد بن منصور و محمد بن حسین برجلانی بود و با آنان همنشینی داشت. او از مشایخ نخستین و بزرگ صوفیان است.
هوش مصنوعی: شیخالاسلام گفت که ابوالعباس مسروق گفته است: شب شنبه نشسته بودیم و میگریستیم. گریه از سختی حالی بود که پس از بازگشت از نماز جمعه داشتم، و نیز از یاد آن همه پیرانی که دیده و سخنانی که شنیده بودیم. متن در این بند آشفته است.
هوش مصنوعی: از او دربارهٔ تصوف پرسیدند. گفت: تصوف آن است که باطن از هر چیزی که میتوان از آن بینیاز بود خالی شود و به آنچه از آن گزیری نیست، یعنی خدا، بپیوندد.
هوش مصنوعی: من او را دوست دارم، چه با من بدی کند و چه نیکی. و هر حکمی که او بکند، من بر دل خود همان را روا میدانم.
هوش مصنوعی: تا کی نسیم وصال به من برسد و باز از دست برود؟ و تا کی روزهای خشم تو به پایان نمیرسد؟
هوش مصنوعی: او گفت: هر که تدبیر کار خود را رها کند، در آسایش زندگی میکند. شیخالاسلام از ابوالعباس نقل کرد: خود را به کاری سرگرم کن، پیش از آنکه خدا تو را به کاری که خود میخواهد، یعنی بلا و گرفتاری، درافکند.
هوش مصنوعی: بیکاری و فراغت برایت گرفتاری آورد، زیرا اسباب بلا از بیکاری پدید میآید.
هوش مصنوعی: دربارهٔ شیخ بعدی، ابوعبدالله مغربی، گفتهاند نامش محمد بن اسماعیل بود. او استاد ابراهیم خواص، ابراهیم بن شیبان کرمانشاهی و ابوبکر بیکندی بود و خود شاگرد ابوالحسن علی بن رزین هروی بود.
هوش مصنوعی: عمر ابوعبدالله صد و بیست و دو سال و عمر استادش صد و بیست سال بود. سلسلهٔ استادان او از ابوالحسن بن رزین به عبدالواحد بن زید و از او به حسن بصری میرسد. گور ابوعبدالله بر کوه طور سینا، کنار استادش ابن رزین و زیر درخت خرنوب است. گفتهاند در سال ۲۷۹ از دنیا رفت و در روایتی دیگر در سال ۲۹۹.
هوش مصنوعی: او هرگز تاریکی ندید؛ جایی که مردم در تاریکی بودند، برای او روشنایی بود. او سوگند خورد که اگر خدا بار شهوت را از او بردارد، این برایش خوشایندتر است از آنکه همین حالا به او بگویند به بهشت برو. این سخن همانند گفتهٔ علی بن ابیطالب است.
هوش مصنوعی: سخن علی چنین است: اگر مرا میان رفتن به بهشت و رفتن به مسجد مختار کنند، به مسجد میروم. زیرا بهشت بهرهٔ من است نزد خدا، و مسجد حق خدا است نزد من.
هوش مصنوعی: روزی ابوعبدالله مغربی بر کوه طور سخن میگفت. سخنش به اینجا رسید که بنده چندان به خدا نزدیکی میجوید تا برای آن یگانه تنها و یکتا بماند. در این هنگام سنگی از کوه جنبید، پارهپاره شد و به دشت افتاد.
هوش مصنوعی: او گفت: برترین کارها آن است که اوقات را با هماهنگی و موافقت با خواست حق آباد کنی.
هوش مصنوعی: او همچنین گفت: جز این گروه صوفیان کسی به این حقیقت آگاه نشد، و آنان در همان چیزی که دریافتند سوختند.
هوش مصنوعی: ای کسی که وصال را گناه شمردهای، چگونه از گناهان پوزش بخواهم؟
هوش مصنوعی: اگر گناه من نزد تو عشق من به توست، من از این گناه توبه نمیکنم.
هوش مصنوعی: ابوعبدالله مغربی گفت این مردان سه گروهاند. گروه نخست کسانیاند که خدا بلا را از آنان بازداشته و در عافیت غرقشان کرده است؛ آسوده به نظر میآیند، زیرا بر سر راه ایستادهاند و مردم را به سوی خدا میخوانند. گروه دوم را از مردم جدا کرده و به گوشهنشینی و خلوت بردهاند تا عیب مردم را نبینند، زیرا آنان شفیع مردماند.
هوش مصنوعی: گروه سوم کسانیاند که کوه بلا بر سرشان ریخته شده است. اما خدا نظر و حضور خود را از آنان بازنگرفته، و به همین سبب در میان بلا خوش و شادماناند.
هوش مصنوعی: شیخالاسلام گفت: او این مردان را سه گروه کرد. یکی را جامهٔ بلا پوشاند، دیگری را با خلوت و گوشهنشینی از مردم جدا کرد، و سومی را از خودیِ خودش یکتا و پاک ساخت. سپس به ابیاتی اشاره میکند که با این سخن آغاز میشود: هر که از بهرهٔ خود فانی نباشد.
هوش مصنوعی: شیخالاسلام در مناجاتی گفت: عاشق یا سوختهای آرزومند توست که تو مایهٔ امان اویی، یا از خود رهیده است و تو زندگی اویی، یا از زندان آشکار گریخته و در زندانی پنهان افتاده است. جملهٔ پایانی آغاز شرح حال شیخ بعدی است.
در حال بارگذاری آرایههای ادبی...
پیشنهاد تصاویر مرتبط از منابع اینترنتی
راهنمای نحوهٔ پیشنهاد تصاویر مرتبط از گنجینهٔ گنجور
معرفی ترانههایی که در متن آنها از این شعر استفاده شده است
تا به حال حاشیهای برای این شعر نوشته نشده است. 💬 من حاشیه بگذارم ...
برای حاشیهگذاری باید در گنجور نامنویسی کنید و با نام کاربری خود از طریق آیکون 👤 گوشهٔ پایین سمت چپ صفحات به آن وارد شوید.